A propose for the evaluation of the success of individual development supports for forest villagers

Yıl 2025, Cilt: 26 Sayı: 4, 574 - 587, 29.12.2025

Güven Kaya , Tuncay Porsuk

https://doi.org/10.18182/tjf.1748059

Öz

The General Directorate of Forestry provides development supports to forest villagers, known as ORKÖY loans, named after the General Directorate of Forest Village Affairs (ORKÖY), which was the first institution to provide such support in order to support the development of forest villagers and reduce the pressure on forests. Circular No. 7022, which is the official guideline followed in the implementation of ORKÖY loans, contains significant gaps and uncertainties regarding the monitoring and evaluation procedure of support projects. In lieu of instantaneous socioeconomic assessments and solutions in the research on ORKÖY loans, it is imperative to employ an impact assessment methodology that will address the aims and objectives of ORKÖY loans and the socioeconomic changes they engender. The present article aims to develop a proposal for an amendment to Circular No. 7022, which includes a method for evaluating the effects of ORKÖY supports. In this article, success criteria and indicators are designed within the framework of three approaches (before-after, difference in differences and project goal) in line with the objectives of economic and social ORKÖY loans, and their application is demonstrated with hypothetical data. The article recommends the implementation of the before-after approach in contexts where general economic indicators are exhibiting signs of deterioration. It also advocates the utilization of the difference-in-differences approach, as outlined in the Presidential State Aid Impact Assessment Guide, and the employment of the project objective approach in the context of designing conventional projects that take into account local conditions.

Anahtar Kelimeler

Success measurement , Impact assessment , Rural development , ORKÖY , Circular No. 7022

Destekleyen Kurum

İç Anadolu Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü

Proje Numarası

23.5302/2013-2015-2016-2017

Teşekkür

Bu makale, Orman Genel Müdürlüğü’nün bir ARGE birimi olan, İç Anadolu Ormancılık Araştırma Enstitüsünde sonuçlanan 23.5302/2013-2015-2016-2017 numaralı proje ile desteklenmiştir.

Orman köylülerini kalkındırma için verilen ferdi desteklerin başarılarının değerlendirilmesi için bir öneri

Öz

Türkiye’de orman köylülerinin kalkınmalarını desteklemek ve ormanlara baskıyı azaltmak amacıyla Orman Genel Müdürlüğü tarafından ilk veren kurum olan Orman Köy İlişkileri (ORKÖY) Genel Müdürlüğünün adıyla, ORKÖY kredileri olarak bilinen orman köylülerini kalkındırma destekleri verilmektedir. ORKÖY kredilerinin yürütülmesinde takip edilen resmi kılavuz niteliğinde olan 7022 sayılı Tamim destek projelerinin izleme ve değerlendirme usulü ile ilgili önemli boşluklar ve belirsizlikler içermektedir. ORKÖY kredileri ile ilgili yapılan araştırmalardaki anlık sosyoekonomik değerlendirmeler ve çözümler yerine, ORKÖY kredilerinin amaç ve hedefleri ile yol açtıkları sosyoekonomik değişimleri birlikte ele alacak bir etki değerlendirme metodolojisine gereksinim duyulmaktadır. Bu makale, 7022 sayılı Tamimde ORKÖY desteklerinin etkilerinin değerlendirilmesine yönelik yöntem tasarımı içeren bir değişiklik önerisi geliştirilmesini amaçlamıştır. Makalede ekonomik ve sosyal nitelikli ORKÖY kredilerinin amaçları doğrultusunda üç yaklaşım (öncesi-sonrası, farkların farkı ve proje hedefi) çerçevesinde başarı ölçüt ve göstergeleri tasarlanmış, kuramsal verilerle uygulaması gösterilmiştir. Makale, genel ekonomik göstergelerin bozulduğu ortamlarda öncesi-sonrası yaklaşımını, Cumhurbaşkanlığı Devlet Yardımları Etki Değerlendirme Rehberine göre farkların farkı yaklaşımını ve yerel koşulları dikkate alan tip projelerin tasarlanması halinde proje hedefi yaklaşımının kullanılmasını önermektedir.

Anahtar Kelimeler

Başarı ölçümü , Etki değerlendirme , Kırsal kalkınma , ORKÖY , 7022 Sayılı Tamim

Destekleyen Kurum

Orman Genel Müdürlüğü İç Anadolu Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü

Proje Numarası

23.5302/2013-2015-2016-2017

Teşekkür

Bu makale, Orman Genel Müdürlüğü’nün bir ARGE birimi olan, İç Anadolu Ormancılık Araştırma Enstitüsünde sonuçlanan 23.5302/2013-2015-2016-2017 numaralı proje ile desteklenmiştir.

Kaynakça

• Ankara Orman Bölge Müdürlüğü, 2012. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü Ankara Orman Bölge Müdürlüğü Çalışma Bölgelerinde Uygulanacak Güneş Enerjisi ile Su Isıtma Tesisi Tip Projesi, Resmî belge, Ankara.
• Ay, S., Tolunay, A., 2012. Orman köylerinde güneş enerjisi ısıtma sistemlerinin kullanımının hane halkı yakacak odun tüketimi üzerine etkileri: Burdur-Bucak ilçesi orman köyleri örneği. III. Ormancılıkta Sosyo-Ekonomik Sorunlar Kongresi, 18-20 Ekim, İstanbul, s. 263-277.
• Coşgun, U., 2005. Batı Karadeniz Bölgesi Orman İçi Köylerinin Sosyo-Ekonomik Yapısı ve Bu Köylerin Kalkındırılmalarında Etkili Olan Sosyo-Ekonomik Faktörlerin Çoğul Sayısal Analiz Yöntemleriyle Belirlenmesi. Batı Karadeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü, Teknik Bülten Serisi, No: 11, Bolu.
• Coşgun, U., Yılmaz, E., Ok, K., Telek, A., Ay, Z., 2007. ORKÖY Kaynaklarının Tahsisinde Orman Köylerinin Önceliklerinin Saptanması (Antalya İli Örneği). Batı Akdeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü, Teknik Bülten Serisi No: 28, Antalya.
• Coşgun, U., Güler, H., 2013. ORKÖY Gün Isı Uygulama Sonuçlarının Değerlendirilmesi (Batı Akdeniz Bölgesi Orman Köyleri Örneği). Batı Akdeniz Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Proje Sonuç Raporu, Proje Numarası: 19.8206/2012-2013, Antalya.
• Coşgun, U., Güler, H., 2014. Arıcılık Yapanların İşletme Ekonomisi Açısından İncelenmesi (Batı Akdeniz Bölgesi Orman Köyleri Örneği). Batı Akdeniz Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Proje Sonuç Raporu, Proje Numarası: 19.8205/2011-2011, Antalya.
• Coşgun, U., 2021. Economic analysis in social responsibility projects of forest villages (case of the western Mediterranean region). Eurasian Journal of Forest Science, 9(3): 160-174.
• Çok, N., Coşgun, U., Okur, A., Ezberci, E., 2015. ORKÖY Tarafından Orman Köylülerine Verilen Kredilerin Uygulama Sonuçları: Elâzığ İli Örneği. Güneydoğu Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Proje Sonuç Raporu, Proje Numarası: 24.9401/2013-2015, Elâzığ.
• Çukurova Kalkınma Ajansı, 2021. 2010-2016 mali destek programları etki değerlendirme raporu, Adana, https://www.cka.org.tr/uploads/document_center_v/cka-etki-analizi-raporu-01032022-87.pdf, Erişim: 12.01.2025.
• Daşdemir, İ., Yılmaz, A., 2016. Sürdürülebilir kırsal kalkınmada ORKÖY’ün rolü (Samsun Orman İşletmesi Örneği). 3rd International Symposium on Environment and Moralıty (ISEM 2016), 4-6 Kasım, Alanya/Antalya, s. 307-317.
• Daşdemir, İ., Yıldıran, Ö., 2017. The effects of ORKÖY activities on sustainable rural development (Example of Kütahya Regional Directorate of Forestry). International Conference on Agriculture, Forest, Food Sciences and Technologies (ICAFOF 2017), 15-17 May, Cappadocia, Turkey, pp. 1055-1071.
• Escobar Jaramillo, D., Arata, L., Mausch, K., Sckokai, P., Fasse, A., Rommel, J., Chopin, P., 2024. Linking innovations adoption with farm sustainability: Empirical evidence from rainwater harvesting and fertilizer micro-dosing in Tanzania. World Development World Development, 183:106732.
• Glewwe, P., Todd, P., 2022.Impact Evaluation in International Development: Theory, Methods, and Practice. World Bank Press, Washington, DC,.
• IFAD, 2017. Georgia – Impact evaluation of the Agricultural Support Project. EC 2017/98/W.P.2, Evaluation Committee, Rome, https://webapps.ifad.org/members/ec/98/docs/EC-2017-98-W-P-2.pdf, Erişim: 12.03.2025. Jooncheol, B., Taeeun, K., Seongtae, Ji (2024) An Analysis of the Impact of ODA Projects on Food Security -Focusing on Terai Region, Nepal. Journal of Korean Society of Rural Planning, 30(3):37-53.
• Kaya, G., Porsuk, T., Öztürk, M., 2017. Ankara, Çankırı ve Kırıkkale İllerinde Uygulanan ORKÖY Kredilerinin Sosyo-Ekonomik Etkilerinin Tespiti. İç Anadolu Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Proje Sonuç Raporu, Proje Numarası: 23.5302/2013-2015-2016-2017, Ankara.
• Kim, Y., Sohn, H., Park, B., 2019. Make the village better: An evaluation of the Saemaul Zero Hunger Communities Project in Tanzania and Bangladesh, World Development, 124:104652.
• Kumari, P. W. N. A., Singhe, P. K., 2014. Poverty alleviation and long-term sustainability of microfinance project: with special reference to Matale District. International Journal of Management and Sustainability, 3(2): 84-96.
• Melendres, C. N., Lee, J. Y., Kim, B., Nayga Jr, R. M., 2022. Increasing yield and farm income of upland farmers: The case of Panay Island Upland Sustainable Rural Development Project in the Philippines. Journal of Asian Economics, 82:101524.
• OGM, 2012a. Orman Köylülerinin Kalkındırılmalarının Desteklenmesi Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik. Resmî Gazete, 13 Haziran 2012, Sayı No: 28322, Ankara, https://www.ogm.gov.tr/tr/e-kutuphane-sitesi/mevzuat-sitesi/Yonetmelikler/Orman%20K%C3%B6yl%C3%BClerinin%20Kalk%C4%B1nd%C4%B1r%C4%B1lmalar%C4%B1n%C4%B1n%20Desteklenmesi%20Faaliyetlerine%20%C4%B0li%C5%9Fkin%20Y%C3%B6netmelik.pdf, Erişim: 02.01.2025.
• OGM, 2012b. Orman Genel Müdürlüğü Stratejik Planı (2013-2017), Ankara, https://www.ogm.gov.tr/tr/e-kutuphane-sitesi/ Stratejik Plan/Orman%20Genel%20M%C3%BCd%C3%BCrl%C3%BC%C4%9F%C3%BC%20Stratejik%20Plan%20(2013-2017).pdf, Erişim: 02.01.2025.
• OGM, 2016. Orman Köylülerinin Desteklenmesine Ait Tamim No: 7022. Orman Genel Müdürlüğü, Ankara, https:// www.ogm.gov.tr/tr/e-kutuphane-sitesi/mevzuat-sitesi/Tamimler/7022%20Nolu%20Tamim.pdf, Erişim: 02.01.2025.
• Ok, K., 2006. Yarı kurak bölge ağaçlandırma ve erozyon kontrolü çalışmalarının projelendirme yaklaşımları açısından incelenmesi. Türkiye’de Yarı Kurak Bölgelerde Yapılan Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Uygulamalarının Değerlendirilmesi Çalıştayı, 7-10 Kasım, Ankara, s. 11-24.
• Okutucu, M., A., Demir, M., Ağyürek, C., Bilgili, A., Güven, M., 2012. Yenilenebilir enerji kaynaklarından güneş enerjisinin, ORKÖY projelerinde uygulama sonuçlarının araştırılması (Erzurum İli). III. Ormancılıkta Sosyo-Ekonomik Sorunlar Kongresi, 18-20 Ekim, İstanbul. s. 278-286.
• ORKÖY Dairesi Başkanlığı, 2022. 2017-2021 Yılları Devlet Yardımları Etki Değerlendirme Raporu. Resmî belge, Ankara.
• Önal, P., Bekiroğlu, S., 2011. Orman köylerinde ORKÖY tarafından gerçekleştirilen köy kalkındırma projelerinin uygulama sonuçlarının araştırılması (Şile-İstanbul). İstanbul Üniversitesi. Orman Fakültesi Dergisi, 61 (2): 53-66.
• Özsan, M., 2011. Beypazarı orman köylerinde kırsal kalkınma araştırmaları. Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Kahramanmaraş.
• Peralta, M. A., Swinton, S. M., 2013. Impact Assessment with Opt-in Treatments: Evidence from a rural development project in Nicaragua. 2013 Annual Meeting, August 4-6, Washington, D.C., pp. 1-30.
• Peralta, A., Swinton, S. M., Jin, S., 2018. The secret to getting ahead is getting started: early impacts of a rural development project. Sustainability, 10(8): 2644.
• Polat, B., Aktakke, N., 2017. Etki Değerlendirme Yöntemleri. Kalkınma Programlarının Değerlendirilmesinde Etki Analizi Yöntemleri ve Türkiye’den Uygulamalar (Ed., Talay, S.). Pasifik Ofset Matbaası, İstanbul, s. 19-50.
• Saha, S., Kermode, M., Annear, P.L., 2015. Effect of combining a health program with a microfinance-based self-help group on health behaviors and outcomes. Public Health, 129(11):1510-8.
• Saygılı, M., Esengün, K., Akça, H., 2002. Tokat ilinde orman köylerinin kalkındırılmasına yönelik olarak ORKÖY kredileri uygulaması üzerine bir araştırma. I. Ulusal Ormancılık Kooperatifleri Sempozyumu, 22-23 Mart, Kastamonu, s..150-158.
• T.C. Cumhurbaşkanlığı, 2023. Devlet Yardımları Etki Değerlendirme Rehberi 2023. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı Devlet Yardımları Genel Müdürlüğü, Ankara, https://www.sbb.gov.tr/ wp-content/uploads/2023/06/Devlet-Yardimlari-Etki-Degerlendirme-Rehberi.pdf, Erişim: 07.01.2025. T.C. Cumhurbaşkanlığı, 2024. Devlet Yardımları Etki Değerlendirme Rehberi 2024. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı Devlet Yardımları Genel Müdürlüğü, Ankara, https://www. sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2024/05/Etki-Degerlendirme-Rehberi_06052024.pdf, Erişim: 07.01.2025.