Bu çalışma, Giresun Orman Bölge Müdürlüğü, Koyulhisar Orman İşletme Müdürlüğü, Sisorta Orman İşletme Şefliği sınırları içerisinde yer alan sarıçam (Pinus sylvestris L.) meşcerelerinde tek ağaç gövde hacimlerinin elde edilmesinde, tek ve çift girişli ağaç hacim tahmin modellerinin geliştirilmesi ile Çok Değişkenli Uyarlanabilir Regresyon Eğrileri (Multivariate Adaptive Regression Splines – MARS) yöntemine dayana tahmin modellerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, farklı göğüs çapları ve boylarda olmak üzere ağaçların gövde hacmindeki değişimi temsil etmek üzere alınmış 238 örnek ağaçtan elde edilen veriler kullanılmış ve bu veriler, tek ve çift girişli ağaç hacim denklemleri ile MARS modellerinin geliştirilmesi (n=190) ve geliştirilen bu modellerin çalışma alanındaki meşcerelere uygunluğunun test edilmesi (n=48) amacıyla rastgele örnekleme yöntemiyle iki alt gruba ayrılmıştır. Jerome Friedman tarafından 1991 yılında geliştirilen parametrik olmayan bir veri madenciliği yöntemi olan MARS tekniği, herhangi bir istatistiksel varsayıma ihtiyaç duymadan karmaşık doğrusal olmayan ilişkileri başarılı bir şekilde modelleyebilmektedir. Tek girişli tahminlerde, çoklu regresyon denklemi ile THY=%0.07260, OMHY=%10.7788 ve R2=0.9696 olarak sonuçlar elde edilirken; tek girişli MARS modeli THY'yi % 9.74x10-7, OMHY'yi %10.6510 ve R2= 0.9736 olarak hesaplamıştır. Çift girişli tahminlerde ise, çoklu regresyon denklemi ile THY=%0.31654, OMHY=%6.7784 ve R2= 0.9865 olarak elde edilmiş iken, çift girişli MARS modeli ile THY=%0.00099, OMHY=%5.8994 ve R2= 0.9885 olarak elde edilmiştir. Ayrıca, modellerin geliştirme sürecinde kullanılmayan bağımsız örnek ağaçlar kullanılarak yapılan denetlemede, Sisorta yöresi sarıçam meşcereleri için mevcut amenajman hacim tablosunun ve geliştirilen tek girişli denklemin istatistiksel olarak %95 güvenle uygun olmadığı; çoklu regresyon analizi ile elde edilen çift girişli hacim denkleminin ve hem tek hem de çift girişli MARS modellerinin uygun olduğu belirlenmiştir. Bu bulgularla, MARS tekniğinin parçalı doğrusal segmentler ve düğüm noktaları aracılığıyla değişkenler arası karmaşık ilişkileri esnek bir şekilde modelleme yeteneği, ormancılık uygulamalarında önemli bir potansiyel sunduğu sonucuna varılabilir. Bu yenilikçi yaklaşımın Türkiye'nin farklı ormanlık alanlarında yaygınlaştırılması, orman amenajmanı ve envanter çalışmalarının başarısına önemli katkılar sağlayabilecektir.
Çok Değişkenli Uyarlanabilir Regresyon Eğrileri Hacim Sarıçam Tahmin
Çankırı Karatekin Üniversitesi, Fen bilimleri Enstitüsü
Bu çalışma, Çankırı Karatekin Üniversitesi, Fen bilimleri Enstitüsü “Ağaç Hacim Tahminlerinin Çok Değişkenli Uyarlanabilir Regresyon Eğrileri Tekniği ile Elde Edilmesi” adlı yüksek lisans tezinin bir özeti olarak hazırlanmıştır.
This study aimed to develop single-entry and double-entry tree volume prediction models, as well as prediction models based on Multivariate Adaptive Regression Splines (MARS) methodology, for estimating individual tree stem volumes in Scots pine (Pinus sylvestris L.) stands located within the boundaries of Sisorta Forest Sub-district Directorate, Koyulhisar Forest Enterprise Directorate, Giresun Regional Directorate of Forestry. For this purpose, data obtained from 238 sample trees representing variation in stem volume across different diameter at breast height (DBH) and height classes were utilized, and these data were randomly divided into two subsets for model development (n=190) and validation of the developed models' applicability to stands in the study area (n=48). The MARS technique, a non-parametric data mining method developed by Jerome Friedman in 1991, can successfully model complex nonlinear relationships without requiring any statistical assumptions. For single-entry predictions, the multiple regression equation yielded results of bias=0.07260%, RMSE=10.7788%, and R²=0.9696, while the single-entry MARS model calculated bias as 9.74×10⁻⁷%, RMSE as 10.6510%, and R²=0.9736. For double-entry predictions, the multiple regression equation produced bias=0.31654%, RMSE=6.7784%, and R²=0.9865, whereas the double-entry MARS model yielded bias=0.00099%, RMSE=5.8994%, and R²=0.9885. Furthermore, validation using independent sample trees not employed in the model development process revealed that the existing forest management volume table and the developed single-entry equation were statistically unsuitable at the 95% confidence level for Scots pine stands in the Sisorta region, while the double-entry volume equation obtained through multiple regression analysis and both single-entry and double-entry MARS models were determined to be appropriate. In conclusion, these findings suggest that the MARS technique's ability to flexibly model complex relationships between variables through piecewise linear segments and knot points presents significant potential for forestry applications. The widespread adoption of this innovative approach across different forested areas of Türkiye could make substantial contributions to the success of forest management and inventory studies.
Multivariate Adaptive Regression Splines Volume Scots pine Prediction
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Orman Biyometrisi |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 24 Ekim 2025 |
| Kabul Tarihi | 16 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 29 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 26 Sayı: 4 |