The design and land usage of the primary school gardens in Trabzon

Öz

The period of primary school has a great importance for the physical and psychological development of children. One of the important determining factor for success in education is the planning and organization of outdoor space as an extension and component of education. However, in the overall context of Turkey, educational institutions display a weak approach to the planning and organization of outdoor spaces at school yards which is far from the requirements of the age, through the inadequacy of green areas, environmental design and hard concrete floors which have been designed without consideration of children's needs. This study has been carried out in order to determine the existing physical condition of 35 primary school yards located at the city center of Trabzon. Outdoor space qualities such as the use of school surrounding area, the adequacy of open and green areas in school yards, the adequacy of land usage for functional and esthetic, outdoor furnishing elements with observation and examined. Keywords: Trabzon, Elementary school gardens, Open-green space, Design, Furnishing elements

Anahtar Kelimeler

• -

Trabzon Kenti ilköğretim okul bahçelerinde tasarım ve alan kullanımları

Öz

İlköğretim dönemi, çocukların fiziksel ve ruhsal gelişimi açısından büyük öneme sahiptir. Eğitimde başarıyı etkileyecek faktörlerden biri de okul dış mekan organizasyonunun, eğitimin bir parçası olacak şekilde yeniden yapılandırılması zorunluluğudur. Ülke genelinde ilköğretim okul bahçelerinin dış mekan düzenlemelerinde yeşil alanlara ve peyzaj planlama ilkelerine gereken önemin verilmeyişi, çocuklar için uygun olmayan sert ve beton zeminler, eğitim kurumlarında çağın gerektirdiği dış mekan organizasyonlarına dönük yapılanmanın zayıflığı olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada, Trabzon kent merkezinde yer alan 35 ilköğretim okul bahçesinin mevcut fiziksel durumu ortaya konulmuştur. Özellikle okul bahçelerinin açık ve yeşil alan yeterliliği, öğrenci başına düşen yeşil alan miktarı, alan kullanımlarının işlevsel ve görsel yeterliliği, donatı elemanları, okul çevresi alan kullanımları gibi dış mekan özellikleri gözlem ve incelemelerle tespit edilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Trabzon, İlköğretim okul bahçeleri, Açık-yeşil alan, Tasarım, Donatı elemanları

Anahtar Kelimeler

• Trabzon, İlköğretim okul bahçeleri, Açık-yeşil alan, Tasarım, Donatı elemanları

Kaynakça

1. Acar, C., 1997. Trabzon ve Yöresinde Yetişen Doğal Bazı Yerörtücü Bitkilerin Peyzaj Mimarlığında Değerlendirilmeleri Üzerine Bir Araştırma, Doktora Tezi, K.T.Ü., Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
2. Acar, H., 2003. Çocuk Oyun Alanlarında Kullanıcıların Bitki Tercihlerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma: Trabzon Kenti Örneği, Yüksek Lisans Tezi, K.T.Ü., Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
3. Akdoğan, G., 1972. Beş Büyük Şehirde Çocuk Oyun Alanları, Okul Bahçeleri ve Spor Alanlarının Yeterlilikleri ve Planlama Prensipleri Üzerinde Bir Araştırma, A.Ü.Ziraat Fakültesi Yayınları: 522, Sayfa Sayısı 84, Ankara.
4. Ayaşlıgil T., Turan Ş., 2009. Okul Yeşil Alanlarının Kent Yaşam Kalitesinde Önemi, 21. Uluslar arası Yapı ve Yaşam Kongresi Bildiriler Kitabı, Sayfa 278-282, Bursa.
5. Bradley, L.K., 1995. Tierra Buena, The Creation of Urban Wildlife Habitat in An Elementary School in The Inner City. Children’s Environments, Volume 12, Issue 2, p. 102-110, U.S.A.
6. Erdönmez, İ. M. Ö. 2007. İlköğretim Okul Bahçelerinde Peyzaj Tasarım Normları, İstanbul Orman Fakültesi Dergisi, 1, B, (57), Sayfa 108-120.
7. Golby, M., Appleby, R., 1997. New School-New Era, Westminster Studies in Education, Vol.20, Page 65.
8. Gür, Ö.G., Zorlu, T., 2002. Çocuk Mekanları, Yem Yayınları, Birinci Baskı, Sayfa Sayısı 304, İstanbul.

9. Karaca, F., 2010. Okul Bahçelerinin Peyzaj Tasarımı Neden Önemlidir?, Eğitim Bülteni Dergisi, Yıl 7, Sayı26, Sayfa 28.
10. Kelkit, A., Özel, A.E., 2003. A Research on the Determination of Physical Planning of School Gardens in Çanakkale City, Pakistan Journal of Applied Sciences 3, Page 240-246.
11. Özdemir, A., Yılmaz, O., 2009. İlköğretim Okulları Bahçelerinin Çocuk Gelişimi ve Sağlıklı Yaşam Üzerine Etkilerinin İncelenmesi ,Üç Aylık Eğitim ve Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 181, Sayfa 94-108.
12. Selçuk, A.Y., 2005. Okullarımızın Bahçelerini Düzenlerken, Ağrı Milli Eğitim Müdürlüğü, http://www.agri.meb.gov.tr, Erişim Tarihi, 20 Temmuz 2008.
13. Selçuk, Z., 1997. Eğitim Psikolojisi, Personel Eğitim Merkezi Yayın No: 26, Sayfa Sayısı 172, Ankara.
14. Yılmaz, S., 1995. Erzurum Kenti Okul Bahçelerinin Peyzaj Mimarlığı İlkeleri Yönünden İncelenmesi, Atatürk Üniversitesi. Ziraat Fakültesi Dergisi, Sayı 26, Sayfa 537-547.
15. Yılmaz, S., Bulut, Z., 2003. Kentsel Mekanlarda Çocuk Oyun
16. Alanlarının Yeri ve Önemi, Erzurum Örneği, Milli Eğitim Dergisi,
17. Sayı 158, Sayfa 63-69.