Investigation of some properties of Afyonkarahisar–Ömer–Gecek–Gazlıgöl geothermal waters-impregnated Crimean pine (P. nigra Arnold.) and Turkish red pine (P. brutia Ten.) sapwoods

Öz

In this study, potential impregnants of some geothermal waters and several properties of these waters-treated wooden were studied: solution absorption, net dry matter, tangential swelling and shrinkage. For experiments, Afyonkarahisar-Ömer (AF-23), Gecek (R-260) Gazlıgöl (GZL-1) geothermal waters, sapwoods of Crimean pine (Pinus nigra Arnold.) and Turkish red pine (Pinus brutia Ten.), dipping method and destilled water were used. Impregnating and testing procedures were carried out in laboratory conditions. Consequently, for Ömer, Gecek and Gazlıgöl geothermals, the concentrations of potential impregnants were determined as 0,45%, 0,47% and 0,13%, respectively. Statistically, geothermal waters affected significantly absorption and dry matter, but did not affect swelling and shrinkage. The highest absorption and dry matter were found in samples treated with Gecek geothermal. Amounts of swelling and shrinkage of geothermal waters-treated wood were found almost the same ratio with that of pure water-treated wood. Keywords: Wooden, Wood material, Wood impregnation, Geothermal, Afyonkarahisar

Anahtar Kelimeler

• Wooden, Wood material, Wood impregnation, Geothermal, Afyonkarahisar

Afyonkarahisar–Ömer–Gecek–Gazlıgöl jeotermal suları ile emprenyeli karaçam (P. nigra Arnold.) ve kızılçam (P. brutia Ten.) diri odunlarında bazı özelliklerin incelenmesi

Öz

Çalışmada, bazı jeotermal suların emprenye maddesi potansiyeli ve bu sularla emprenyeli ahşapta çözelti absorpsiyonu, net kuru madde, teğet yönde şişme ve çekme miktarları araştırılmıştır. Araştırmada, Afyonkarahisar-Ömer (AF-23)-Gecek (R-260)-Gazlıgöl (GZL-1) jeotermal suları, karaçam (Pinus nigra Arnold.) ve kızılçam diri odunları (Pinus brutia Ten.), basit daldırma yöntemi ve saf su kullanılmıştır. Emprenye ve test işlemleri, laboratuvarda normal oda şartlarında gerçekleştirilmiştir. Sonuçta, Ömer, Gecek ve Gazlıgöl jeotermal suları için, emprenye maddesi derişimi, sırasıyla, %0,45, %0,47 ve %0,13 olarak saptanmıştır. İstatistiki olarak, jeotermal suların, absorpsiyon ve net kuru madde üzerindeki etkileri anlamlı çıkarken, teğet yönde şişme ve çekme üzerindeki etkileri anlamsız çıkmıştır. En yüksek absorpsiyon ve net kuru madde, Gecek jeotermali ile emprenyeli örneklerde bulunmuştur. Jeotermal sular ile emprenyeli örneklerin teğet yönde şişme ve çekme miktarları, saf su ile muamele edilmiş örneklerdeki ile hemen hemen aynı oranda gerçekleşmiştir. Anahtar kelimeler: Ahşap, Ağaç malzeme, Emprenye, Jeotermal, Afyonkarahisar

Anahtar Kelimeler

• Ahşap, Ağaç malzeme, Emprenye, Jeotermal, Afyonkarahisar

Kaynakça

1. Akan, B., 2003. Afyon Ömer-Gecek jeotermal sisteminde reenjeksiyon uygulamalarının rezervuar sıcaklığı üzerine etkilerinin modellenmesi. HÜ., Yerbilimleri, 28: 81-97.
2. Akıllı., H., Ersöz, M.C., 2002. The Application and the progress http://www.kgvrs.mine.kyushu- u.ac.jp/GVR%20report/No11/turkiye.pdf, Erişim: 20.01. 2013. energy in Turkiye,
3. Arslan, S., Darıcı, M., Karahan, Ç., 2001. Türkiye’nin jeotermal enerji potansiyeli, Jeotermal Enerji Semineri, http://geocen.iyte.edu.tr/teskon/2001/teskon2001_02.pdf , Erişim: 23.09.2013.
4. Akkurt, F., Alıcılar, A., Şendil, O., 2002. Sularda bulunan nitratın absorbsiyon yoluyla uzaklaştırılması. Gazi Üniversitesi, Müh.Mim.Fak.Der. 17(4): 83-91.
5. Akkuş, İ., Aydoğdu, Ö., 2006. Türkiye’nin jeotermal kaynaklarının Mühendisleri Odası, Jeotermal Enerji ve Yasal Düzenlemeler Sempozyumu, Bildiriler Kitabı, s. 48-57
6. Aydıngöz, M., 2005.Afyonkarahisar bölgesinde bulunan kaplıca sularının mevsimsel analizi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Afyonkarahisar.
7. Berkel, A., 1972. Ağaç Malzeme Teknolojisi II. Cilt, Ağaç Malzemenin Korunması ve Emprenye Tekniği, İstanbul Üniversitesi No:1745/183, İstanbul. Fakültesi, İÜ Yayınları
8. Bozkurt, Y., Göker, Y., Erdin, N., 1993. Emprenye Tekniği Ders Kitabı, İÜ OF Yayın No: 3779/425, İstanbul.

9. Cemek, M., M. Aydıngöz, M. Konuk, 2005. Jeotermal enerji ve Afyon bölgesinin jeotermal enerji potansiyeli, Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi, 1: 39-48
10. Çelik, M.Y., Sabah, E., 2002. The geological and technical characterisation of Omer–Gecek geothermal area and the environmental impact assessment of geothermal heating system in Afyon, Turkey. Environmental Geology, 41: 942–953
11. Dağdaş, A., 2004. Jeotermal enerjiden yararlanmada Türkiye’nin dünyadaki konumu ve potansiyeli, Tesisat Mühendisliği Dergisi, Mart-Nisan 2004, 38-49.
12. Demirel, Z., 1990. Gazlıgöl G-2 Sondajı Kuyu Bitirme Raporu, MTA Raporu, No: 9016.
13. Erişen, B., Akkuş, İ., Uygur, N., Koçak, A., 1996. Türkiye Jeotermal Envanteri. MTA Genel Müd.ğü, Ankara.
14. Gemici, Ü., Tarcan, G., 2004. Hydrogeological and hydrogeochemical features of the heybeli spa, Afyon, Turkey: Arsenic and the other contaminants in the thermal Contamination and Toxicology. 72(6) :1107– 1114.
15. Gülay, A., 1972. Afyon, Ömer-Gecek-Afyon Ovası, Bulletin of Environmental Gazlıgöl, Çobanlar, Heybeli, Çay Yöreleri Jeotermik Enerji Araştırmaları Rezistivite Etüdleri Raporu, MTA Raporu, No: 4852
16. Gürü, M., 2005. Jeotermal enerji kaynaklarının değerlendirilmesi. Genç Çevreye Bakış, Mart 2005/ Sayı 7.
17. Ilgar, R., 2005. Ekolojik bakışla jeotermal kaynaklara düalist yaklaşım, Elektronik Sosyal Bil.Der., 4/13:88-98 Karademir, E., 2012. Jeotermal akışkanlarla emprenye edilen ahşabın performansı: Örneği, SDÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Isparta. Uşak Yöresi
18. Mertoğlu, O., 2000. Türkiye’de jeotermal enerji uygulamaları ve gelişimi. Yerel Yönetimlerde Jeotermal Enerji ve Jeoteknik Uygulamalar Sempozyumu, İller Bankası Genel Müdürlüğü, 20-22 Kasım 2000, Ankara.
19. Memiş, Ü., 2010. Afyon-Sandıklı Hüdai jeotermal alanının hidrojeokimyasal özelliklerinin belirlenmesi ve iz element kirliliğinin incelenmesi. SDÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Isparta.
20. Mutlu, H„ 1996. Afyon jeotermal alanındaki termal suların değerlendirilmesi;
21. uygulamaları ve akışkan-mineral dengesi. ODTÜ, Fen
22. Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi, Ankara.
23. Mutlu, H., 1997. Gazlıgöl (Afyon) Termal ve maden sularının jeokimyasal özellikleri ve jeotermometre uygulamaları, MTA, Jeoloji Mühendisliği, 50: 1-7.
24. Mutlu, H., 1998. Chemical geothermometry and fluid– mineral equilibria for the Omer–Gecek thermal waters, Afton area, Turkey, J Volcanol Geotherm Res, 80: 303– 321
25. Mutlu, H., Güleç, N., 1998. Hydrogeochemical outline of thermal waters and geothermometry applications in anatolia, Turkey, 85(1-4): 495–515.
26. Ötkü, G., Kara, Ü., Önder, İ., 1997. Afyon İlinde Yer Alan Ömer-Gecek-Uyuz Hamamı-Alaplı-Kızık Hamamı ve Gazlıgöl jeotermal enerji sahalarının detay etüdü. MTA Rapor No:10027.
27. Özdemir, A., 2009. Türkiye’nin jeotermal enerji potansiyeli, Şehir Sağlığı Dergisi, 15(3): 34-37.
28. Richardson, B.A., 1978. Wood Preservation, First edition, The Construction Press, Longman inc.,New York
29. Tamgaç, Ö.F., Güner, A., Sarp, S., Yıldırım, N., Durak, S., Küçük, O. ve Koçak, A., 2000. Afyon Ömer-Gecek Jeotermal Sahasının Koruma Alanları, Test ve Potansiyel Değerlendirme Raporu. MTA Rapor No:10388.
30. TS 4176, 1984. Odunun Fiziksel ve Mekaniksel Özelliklerinin Tayini İçin Homojen Mescerelerden Numune Ağacı ve Laboratuvar Numunesi Alınması, TSE, Ankara.
31. TS 343,2012. Ahşap Koruma -Terimler ve Tarifler, TSE, Ankara.
32. TS 344, 2012. Ahşap koruma-Genel kurallar. TSE, Ankara.
33. TS 345,2012. Ahşap Emprenye Maddeleri Etkilerinin Deney Yöntemleri, TSE, Ankara.
34. TS 788-2 EN 599-2, 1997. Ahşap ve Ahşap Esaslı Malzemelerin Dayanıklılığı-Ahşap Koruyucu Emprenye Maddelerinin Performansı-Bölüm 2: Sınıflandırma ve Etiketleme, TSE, Ankara. Deneyle Tespit Edilen
35. TS 2471,1976. Odunda Fiziksel ve Mekaniksel Deneyler için Rutubet Miktarı Tayini, TSE, Ankara.
36. TS 2470,1976. Odunda Fiziksel ve Mekaniksel Deneyler İçin Numune Alma Metotları, TSE, Ankara.
37. TS 4083,1983. Odunda Radyal ve Teğet Doğrultuda Çekmenin Tayini, TSE, Ankara.
38. TS 4084,1983. Odunda Radyal ve Teğet Doğrultuda Şişmenin Tayini, TSE, Ankara.
39. TS EN 47, 2011. Ahşap Koruyucular - Ev Teke Böceği (Hylotrupes bajulus L.) Larvalarına Karşı Zehirlilik Değerlerinin Tayini (Laboratuvar Metodu), TSE, Ankara.
40. Ulutürk, Y., 2009. Ömer-Gecek (Afyonkarahisar) Dolayının Jeollojisi Ve Suların Kökensel Yorumu, SDÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktara Tezi, Isparta.
41. Türkiye Jeotermal Derneği, 2004. Türkiye Jeotermal Derneği, Jeotermal Enerji, http://www.jeotermaldernegi .org.tr., Erişim: 08.11.2004
42. Var, A.A., 2009. Jeotermal akışkanlarda potansiyel emprenye maddelerinin miktarı ve bunların ahşap emprenye işlemine uygunluğu. SDU Orman Fakültesi Dergisi, A(1): 184-197.
43. Var, A.A.; Göncü, D.; Karsantıözü, F., 2013. İzmir- Doğanbey jeotermal suları ile emprenye edilmiş kızılçam (pinus brutia Ten.) odununda absorpsiyon, retensiyon ve genişlemenin incelenmesi. SDU Orman Fakültesi Dergisi, 14: 127-133.