The effect of historical buildings on urban fabric: The sample of Kayseri city center

Öz

Today’s cities are the work of the long years of development, change and transformation. Each experienced process leaves permanent scars and heritage to the city. This heritage are elements that give historical and cultural meaning to the city. Some cities have very different historical and cultural heritage because of their strategic locations and political factors of during the period. In this context, Kayseri is a historic city which contains a rich historical texture. This diversity has an important role in shaping the today’s city. The purpose of this study is to emphasize the importance of effective use of open-green space for conservation and development of the historical and cultural heritages located in the historic city centre in the city of Kayseri as the one of the historic cities in the Turkey. Cumhuriyet Square and surrounding 6 quarters are selected as a study area and the area is restricted according to the density of hictorical structures. In the study 43 monument evaluated which are from various periods, qualities and use. The contribution of historical environment to urban identity, open green space and urban structure are evaluated by determined parameters. There are differences between 6 quarters of the area concerning the open green space presence. This shows that existing open green spaces are not distributed in a homogeneous setting in the historical city centre. As an outcome of this paper, it is stated that the uses of existing open-green space in the hictorical city centre of city Kayseri are being satisfactory as partly effectively for conservation and development of cultural heritages. Keywords: Urban character, Historicalstructure, Urban landscape, Greenspace

Anahtar Kelimeler

• -

Tarihi yapıların kentsel dokuya etkisi: Kayseri kent merkezi örneği

Öz

Günümüz kentleri, uzun yıllar süren gelişim, değişim ve dönüşümün eserleridir. Yaşanan her süreç kente kalıcı izler ve miraslar bırakır. Üzerinden zaman geçtikçe tarihin bir parçası haline dönüşen bu miras, kültürel birikim ve tarihsel yaşanmışlıkların izleridir. Bazı kentler gerek stratejik konumları, gerekse dönemindeki politik etkenler ile çok farklı tarihi ve kültürel mirasa sahiptirler. Bu bağlamda Kayseri kenti, zengin bir tarihi doku barındırmaktadır. Bu çeşitlilik günümüz kentinin şekillenmesinde önemli bir paya sahiptir. Bu çalışmanın amacı; Türkiye’nin tarihi kentlerinden Kayseri tarihi kent merkezinde bulunan tarihi ve kültürel değerlerin korunması ve geliştirilmesinde açık-yeşil alanların etkin kullanımının öneminin vurgulanmasıdır. Çalışma alanı olarak Cumhuriyet Meydanı ve bu meydanı çevreleyen 6 mahalle seçilmiş veyapı yoğunluğuna göre araştırma alanı sınırlandırılmıştır. Çalışmada çeşitli dönemlerden, çeşitli nitelik ve kullanımdaki 43 eser değerlendirilmiştir. Belirlenen parametreler ile tarihi çevrelerin kent kimliğine, kentsel açık-yeşil alanlara ve kent strüktürüne olan katkısı değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda çalışma alanını oluşturan 6 mahallenin açık-yeşil alan varlıkları arasında farklılıklar saptanmıştır. Bu durum kentsel açık-yeşil alanların tarihi kent merkezinde düzenli dağılmadığını göstermektedir. Sonuç olarak Kayseri kenti tarihi kent merkezinde mevcut açık-yeşil alan kullanımlarının niteliksel ve niceliksel açıdan kültürel değerlerin korunması ve geliştirilmesinde kısmen etkili kullanıldığı belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: Kentsel karakter, Tarihi doku, Kent peyzajı, Yeşil alan

Anahtar Kelimeler

• Kentsel karakter, Tarihi doku, Kent peyzajı, Yeşil alan

Kaynakça

1. Anonim, 2004. Kayseri İl Çevre Durum Raporu, İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ÇED ŞubeMüdürlüğü, Kayseri. Anonim, 2014. Türkler Döneminde Kayseri. http://kasyeri.tr.gg/turkler_doneminden.htm Erişim:02.10.2014.
2. Anonim, 2015a.Wowturkey, Kayseri-Cumhuriyet Meydanı. http://wowturkey.com/t.php?p=/tr594/Said_Karahasan_ 1377571_529652840447894_1030227738_n.jpg Erişim:02.04.2015.
3. Anonim, 2015b. Wowturkey, Kayseri-Tacettin-i Veli Mahallesi, Türbesi ve Camii. http://wowturkey.com/ forum/viewtopic.php?t=26912:02.04.2015.
4. Antrop, M., 2004. Landscapechange and the urbanization process in Europe. Landscapeand Urban Planning, 67: 9- 26.
5. Arık, R.O., 1969. Coğrafya’dan Vatana, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul.
6. Atabeyoğlu, Ö., 2004. Erzurum Kentindeki Resmi Kurum ve Lojman Bahçelerinin Peyzaj Mimarlığı Açısından İncelenmesi, YL Tezi, Atatürtk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
7. Atabeyoğlu, Ö., Bulut, Y., 2007. Kamu Kurum ve Kuruluşları Dış Mekan Kalite Yeterliliklerinin Puanlama Yöntemi ile Değerlendirilmesi, Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 1:92-106
8. Christopher, ML., 1992. Urban Tourismandits contribution to economic regeneration. Urban Studies 29(3-4): 599- 618.

9. Çalışır Hovardaoğlu, S., 2009. Tarihi Süreklilikte Kentsel Katmanlaşmanın Belgelenmesi Bağlamında Kayseri Kent Merkezi, Doktora Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
10. Doratlı, N., Önal, S. 2000. Tarihi Çevrelerde Kentsel Tasarım Stratejileri: Lefkoşe Arab Ahmet Bölgesi Canlandırma Projesinin Stratejik Yaklaşımlar Açısından Değerlendirilmesi. Mimar Sinan Üniversitesi 1. Kentsel Tasarım Haftası, İstanbul.
11. Güçlü, Ö., 1993.İstanbul’un Kentsel Kimliği ve Değişimi, Y.L Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Ens. İstanbul.
12. Gobster, PH., 1998. Urban parks as greenwalls or green magnets? Interracial relations in neighborhood boundary parks. Landscapeand Urban Planning, 41: 43-55.
13. Lynch, K., 1960.The Image of The City, MIT Pres, Massachusetts.
14. Mason, DR., 1997. Managing development at cultural heritagesites: conservation practice and sustainability. In: Bentivegna V, Brandon PS, Lombardi P (Eds.), Evaluation of the Built Environment for Sustainability, Routledge Press, London.
15. Önal, S., 1999. Tarihi Çevrelerde Fiziksel Değişimin Kontrolü ve Geleneksel Kent Dokularının Korunması. Yenidüzen 8, İstanbul.
16. Özcan, K., 2008. Sürdürülebilir Kentsel Koruma İçin Açık- Yeşil Alan Etkin Bir Planlama Modeli: Konya Kentsel Koruma Alanı, Türkiye Örneği, Ekoloji Dergisi, 68:43- 53.
17. Özkan Ter, Ü., 2002. Konya Kenti Açık ve Yeşil Alan Varlığı İçinde Tarihi Kent Merkezinin Kentsel Tasarımı Üzerine Bir Araştırma, Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
18. Solecki, WD., Welch, JM., 1995. Urban parks: green spaces or green walls? Landscapeand Urban Planning, 32: 93- 106.
19. Steinberg, F.,1996. Conservation and rehabilitation of urban heritage in developing countries. Habitat International 20(3): 463-475.
20. Strange, I., 1997. Planning forchange, conserving the past: towards sustainable development policy in historiccities. Cities, 14(4): 227-233.
21. Stubbs, M., 2004. Heritage-sustainability: developing a methodology for the sustainable appraisal of the historic environment. Planning, Practices&Research, 19(3): 285- 305.
22. Thompson, CW., 2002. Urban open-space in the 21st century. Landscapeand Urban Planning. 60:59-72.
23. Tunçer, M.,1998. Kentsel Tasarımın Tarihi Çevre Korumasında Etkin Olarak Kullanımı, “Böl ve Yönet Modeli”: Ankara, Konya, Antalya Tarihi Kent Merkezleri. 9. Kentsel Tasarım ve Uygulamalar Sempozyumu, “Farklı Ölçeklerde Kentsel Tasarım”, MSÜ Mimarlık Fakültesi, İstanbul.