Effect of clear cutting on birds in brutian pine forests in the Western Mediterranean Region

Öz

Brutian pine (Pinus brutia Ten.) is the most widespread tree species among the conifer species of Turkey. Intensive management activities have been carried on for many decades due to the facts that brutian pine stands are easily and successfully regenerated, and this tree species shows a rapid growing performance. Structural diversity of the brutian forests [both among stands (landscape diversity and stand diversity) and within a stand (vertical diversity or canopy layering)] decreases resulting from this intensive timber management activities and it is considered that wildlife is adversely affected from this unfavorable situation. Therefore, it is considered that researches examining the influences of clear cuts on wildlife are significant for a sustainable forest management. In this scope, this paper investigates the influence of clear cuts on bird species in the forests in the Western Mediterranean Region. The study was carried out in the brutian pine stands, along the Antalya-Isparta main road, located inside the boundaries of forest management units including Bucak, Sütçüler, Serik, and Eğirdir. Bird observations were realized in 45 sampling plots with 0.25 ha. The plots were equally taken from the 3 age classes (1-5; 15-40 and >80) of forest stands generated after clear cut harvesting and natural mature stands with old-growth characteristics. Accordingly, bird observations were made 15 different regions including these three brutian pine stands. Three stand types were selected in juxtaposition as far as possible in order to minimize other environmental factors such as distance form water sources, altitude, and aspect. In each plot, bird species richness and average bird density was determined during a series of observations in definite intervals. A “One Way Variance Analysis” was used in order to determine whether there is a statistically significant difference between stand types and bird species richness / average bird density. Furthermore, an “Interspecific Correlation Analysis” was employed in order to determine the relationships between bird species and the stand types. Keywords: Brutian pine, Clear-cut, Bird species richness, Average bird density

Anahtar Kelimeler

• Brutian pine, Clear-cut, Bird species richness, Average bird density

Batı Akdeniz Bölgesi’ndeki kızılçam ormanlarında uygulanan tıraşlama kesimlerinin kuşlar üzerindeki etkileri

Öz

Kızılçam (Pinus brutia Ten.), ülkemizde en geniş yayılışı olan iğne yapraklı ağaç türüdür. Özellikle gençleştirme problemiyle az karşılaşılması ve hızlı gelişen bir tür olması, kızılçam ormanlarında yoğun işletmecilik faaliyetlerini beraberinde getirmektedir. Bu yoğun işletmeciliğin sonucu olarak yapısal çeşitlilik (hem meşcereler arasında hem de meşcere içinde) giderek azalmakta ve yaban hayatının bu durumdan olumsuz yönde etkilendiği düşünülmektedir. Bu sebeple, yapılan tıraşlama kesimlerinin yaban hayatı üzerindeki etkilerinin araştırılması sürdürülebilir bir orman işletmeciliği için önemli görülmektedir. Bu çalışmada, Batı Akdeniz Bölgesindeki kızılçam ormanlarında uygulanan tıraşlama kesimlerin kuşlar üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Antalya ve Isparta karayolunun her iki tarafında konumlanan ve Bucak, Sütçüler, Serik ve Eğirdir Orman İşletme Müdürlükleri sınırları içindeki kızılçam ormanları çalışma sahası olarak seçilmiştir. Çalışmada, tıraşlama kesimlerinden sonra getirilen meşcerelerin iki yaş grubundan (1-5; 15-40 yaş) ve kontrol amaçlı d çağındaki yaşlı doğal meşcerelerden (>80 yaş) 15’er adet olmak üzere toplam 45 deneme alanı (0,25 ha) alınmıştır. 2013 yılının Mart ve Temmuz ayları arasında, her deneme alanı 5’er kez ziyaret edilerek, deneme alanları itibariyle kuş türü sayısı ve ortalama kuş yoğunluğu tespit edilmiştir. Kuş türlerinin envanterinde ‘Noktada Sayım Yöntemi’ kullanılmıştır. Kuş türü zenginliği ve ortalama kuş yoğunluğu bakımından üç farklı meşcere tipi arasında istatistiksel bir farklılık olup olmadığını belirlemek amacıyla, “Tek Yönlü Varyans Analizi” kullanılmıştır. Ayrıca, kuş türleri ile üç farklı meşcere tipi arasında ilişkiler, “Nitelikler Arası İlişki Analizi” ile ortaya koyulmuştur. Anahtar kelimeler: Kızılçam, Tıraşlama kesim, Kuş türü zenginliği, Ortalama kuş yoğunluğu

Anahtar Kelimeler

• Kızılçam, Tıraşlama kesim, Kuş türü zenginliği, Ortalama kuş yoğunluğu

Kaynakça

1. Abbott, I., Williams, M.R., 2011. Silvicultural impacts in jarrah forest of Western Australia: Synthesis, evaluation, and policy implications of the Forestcheck monitoring project of 2001-2006, Australian Forestry, Vol. 74, No. 4, 350-360.
2. Albayrak, T., 2007. Türkiye ve Midilli Adası’ndaki Anadolu Sıvacısı (Sitta Krueperi) Populasyonunun Çeşitliliği, Yayılışı ve Habitat Seçiminin Belirlenmesi Türkiye ve Midilli Adası’ndaki Anadolu Sıvacısı (Sitta Krueperi) Populasyonunun Çeşitliliği, Yayılışı ve Habitat Seçiminin Belirlenmesi. Akdeniz Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi, Antalya.
3. Angelstam, P.K., 1998. Maintaining and restoring biodiversity in European boreal forests by developing natural disturbance regimes. Journal of Vegetation Science, 9(4):593-602.
4. Anonim, 2000. Türkiye Kuş Konferansı. Doğal Hayatı Koruma Derneği Yayınları, No:3, 48s. İstanbul.
5. Asan, Ü., Özdemir, İ., 2005. Turizm Merkezleri Civarındaki Ormanların Amenajman Sorunları ve Planlama İlkeleri, SDÜ Orman Fakültesi Dergisi, Seri A, Sayı 1, 117-131.
6. Bang, P., Dahlstrom, P., 1980. Animal Tracks and Signs. St. James's Place, No: 13 240s. London.
7. Başkent, E.Z., Jordan, G., 1995. Characterizing spatial structure of forest landscapes, Canadian Journal of Forest Research, 25(11): 1830-1849.
8. Başkent, E.Z., Jordan, G., 1996. Designing forest management to control spatial structure of landscapes, Landscape and Urban Planning, 55-74.

9. Bilgin, C., 2000. Gökyüzüne Dargın Kuşlar. Gezi Dergisi, 29, 92-99s.
10. Brooks, T., Balmford, A., Burgess, N., Hansen, L.A., Moore, J., Rahbek, C., Williams, P., Bennun, L., Byaruhanga, A., Kasoma, P., Njoroge, P., Pomeroy, D., Wondafrash, M. 2001. “Conservation priorities for birds and biodiversity: do East African Important Bird Areas represent species diversity in other terrestrial vertebrate groups?”, Ostrich Suppl. 15, 3–12.
11. DHKD Broşürü., 2000. Kuş Gözlemcisi, Gezi Dergisi, 29, 108-109s. Eskişehir, 1999.
12. Gaston, K.J., Spicer J.I., 2004. Biodiversity: An Introduction, Wiley-Blackwell; 2 edition, 208 p.
13. Hansen, A.J., Spies, T.A., Swanson, F.J., Ohmann, J.L., 1991. Conserving biodiversity in managed forests. BioScience, 382-392.
14. Haulton, S., 2008. Effects Of Silvicultural Practices On Bird Communities In Deciduous Forests Of Eastern And Central North America, A Literature Review with Recommendations for Management, 22 s., Erişim tarihi: 19.10.2012 ManagedForestBirdReview.pdf.
15. Heinzel, H., Fitter, R., Patslow. J., 1995. Birds of Britain and Europe with North Africa and The Middle East. HapperCollins Publishers Ltd., ISBN 97897594098281, 384s. England.
16. Hobson, K.A., Bayne, E., 1999. The Effects of stand age on avian communities in aspen-dominated forests of central Saskatchewan, Management 136 121-134. Forest Ecology and
17. Howard, P.C., Viskanic, P., Davenport, T.R.B., Kigenyi, F.W., Baltzer, M., Dickinson, C.J., Lwanga, J.S., Matthews, R.A., Balmford, A., 1998. “Complementarity and the use of indicator groups for reserve selection in Uganda”, Nature 394, 472–475.
18. Hutto, R.L., Pletschet, S.M., Hendricks, P., 1986. A fixed- radius point count method for nonbreeding and breeding season use. Auk 103 (July), 593–602.
19. Jeffries, M. J. 2006. Biodiversity and Conservation, Routledge; 2 edition, 256 s.
20. Karr, J.R., 1968. Habitat and avian diversity on strip mined land in east central Illinois. Condor, 70. 348-357.
21. Karr, J.R., Roth, R.R., 1971. Vegetation structure and avian diversity in several new world arcas. Am Nat. 105. 423- 435.
22. Khanaposhtani, M.G., Kaboli, M., Karami, M., Etemad, V., 2012. Effect of Habitat Complexity on Richness, Abundance and Distributional Pattern of Forest Birds, Environmental Management, 50(2) 296-303.
23. Kiziroğlu, İ., 1989. Türkiye Kuşları. Orman Genel Müdürlüğü Basımevi, No: 186, 314s. Ankara.
24. Lindenmayer, D.B., Franklin, J.F., 2002. Conserving forest biodiversity: a comprehensive multiscaled approach. Island Press.
25. Lindenmayer, D.B., Margules, C.R., Botkin, D.B., 2000. Indicators of biodiversity for ecologically sustainable forest management. Conservation biology, 14(4), 941- 950.
26. Loehle, C., Wigley, T.B., Shipman, P.A., Fox, S.F., Rutzmoser, S., Thill, R.E., Melchiors, M.A., 2005. Herpetofaunal species richness responses to forest landscape structure in Arkansas. Forest Ecology and Management, 209, 293–308.
27. Lohr, S.M., Gauthreaux, S.A., Kilgo, J.C., (2002). Importance of coarse woody debris to avian communities in loblolly pine forests. Conservation Biology, 16(3), 767-777.
28. MacArthur, R.H., 1964. Environmental factors afecting bird species diversity. Am Not. 98, 387-397.
29. MacArthur, R.H., MacArthur, J.W., 1961. On bird species diversity. Ecology, 42, 594-598.
30. Macdonald, D., Barrett, P., 1993. Mammals of Britain & Europe (Collins Field Guide), Printed by Printing Express, 312s. Hong Kong.
31. Melles, S., Glenn, S., Martin, K., 2003. Urban bird diversity complexity: and associations along a multiscale habitat gradient. Conservation Ecology, 7(1), 5. Species–environment
32. Odabaşı, T., Özalp, G., 1994. Ormanların işletilmesi yöntemleri ve doğaya uygun ormancılık anlayışı. Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University (JFFIU), 44(1-2), 35-48
33. Oğurlu, İ., 2003. Yaban hayatında envanter. TC Çevre Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü Av ve Yabana Hayatı Dairesi Başkanlığı, 207.
34. Özdamar, K., 1999. Paket Programlar ile İstatistik Veri Analizi, Kaan Kitabevi, 1.cilt(2.baskı)
35. Probst, J.R., Crow, T.R., 1991. Integrating biological diversity and resource management, J. For., 89: 12–17.
36. Ralph, C.J., Geupel, G.R., Pyle, P., Martin, T.E., DeSante, D.F., 1993. Handbook of Field Methods for Monitoring Landbirds, General Technical Report PSW-GTR-144. USDA Forest Service, 41 pp.
37. Rametsteiner, E., & Simula, M., 2003. Forest certification— an instrument management?. Journal of environmental management, 67(1), 87-98. sustainable forest
38. Recher, H.F., 1969. Bird species diversity and habitat diversity in Australia and North America.Am Not. 103, 75-80.
39. Rosenvald, R., Lohmus, A., 2008. For what, when, and where is green-tree retention better than clear-cutting? A review of the biodiversity aspects, Forest Ecology and Management, 255, 1–15.
40. Roth, R.R., 1976. Spatial heterogeneity and bird species diversity. Ecology, 57, 773-783.
41. Schieck, J., Nietfeld, M., Stelfox, J.B., 1995. Differences in bird species richness and abundance among three successional stages of aspen-dominated boreal forests Can. J. Zool. 73: 1471-1431, Kanada.
42. Seymour, R. S., & White, A.S., 2002. Natural disturbance regimes in northeastern North America—evaluating silvicultural frequencies. Forest Ecology and Management, 155(1), 357-367. natural scales and
43. Shiu, H.J., Lee, P.F., 2003. Assessing avian point-count duration and sample size using species accumulation functions. Zool. Stud. 42 (2), 357–367.
44. Stevenson, S.K., Jull, M.J., Rogers, B.J., 2006. Abundance and attributes of wildlife trees and coarse woody debris at three silvicultural systems study areas in the Interior Cedar-Hemlock Zone, British Columbia For. Ecol. Manage., 233, 176–191.
45. Steventon, J.D., MacKenzie, K.L., Mahon T.E., 1998. Response of small mammals and birds to partial cutting and clearcutting in northwest British Columbia, For. Chron., 74 (1998), 703–713.
46. Süel, H., 2008. Karacaören I Barajı’nın Kuş ve Memeli Türleri. Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Isparta.
47. Thomas, P. J., Martin, P., & Boutin, C., 2011. Bush, bugs, and birds; interdependency in a farming landscape. Open Journal of Ecology, 1(02), 9.
48. Wallendorf, M.J., Porneluzı, P.A., Gram, W.K., Clawson, R.L., Faaborg J., 2007. Bird Response to Clear Cutting in Missouri Ozark Forests, The Journal of Wildlife Management, 71(6).