Coğrafi bilgi sistemleri tabanlı rota planlama: Likya Bölgesi Idebessos Antik Kenti

Öz

Bu çalışmanın amacı, bir turizm kenti olan Antalya’da bulunan, önemli tarihi ve kültürel değerlere sahip, ancak günümüzde hala çok iyi bilinmeyen Idebessos antik kenti için doğa yürüyüşüne en uygun güzergâhların coğrafi bilgi sistemleri (CBS) aracılığıyla kısa sürede belirlenmesidir. Çalışma alanının seçiminde bölgenin alternatif turizm potansiyelinin yeterince değerlendirilememiş olması ve sosyo-kültürel zenginliği etkili olmuştur. Bu kapsamda çalışma: konunun tanımlanması, envanter, sayısallaştırma, analiz ve sentez olmak üzere 4 aşamada yürütülmüştür. Öncelikle Idebessoss Antik kenti ve yakın çevresinin doğal ve kültürel özelliklerine yönelik veri tabanı oluşturulmuştur. Ardından Antik kente yakın ve turizm potansiyeli yüksek olan kent merkezleri belirlenmiş ve sayısallaştırılmıştır. Bölgedeki arazi örtüsü, yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleri kullanılarak CORINE (Coordination of Information on the Environment) projesine göre sınıflandırılmıştır. Arazi sınıfları ve eğim verileri kullanılarak en uygun güzergâhlar Least Cost Path (LCP) analizi ile belirlenmiştir. Elde edilen veriler arazi gözlemleri ile karşılaştırılarak somut ve sürdürülebilir öneriler geliştirilmiştir. Bu çalışma ile doğal ve kültürel varlıkların sürdürülebilir kullanımının engellenmeden bölgelerin tanıtılmasında ön plana çıkan doğa yürüyüşleri için, CBS tabanlı bir yöntem uygulanmıştır. Yöntemin, girdilere bağlı olarak yüksek doğrulukta ve kısa zamanda sonuç verdiği ortaya konulmuştur. Ayrıca bu yöntemin, doğa yürüyüşleri yanında dağcılık, kuş gözlemciliği, at binme, kamping vb. gibi birçok rota belirlemede ve belirlenen bölgelere ulaşmada kullanılabilecek olması, çalışmanın yaygın değerini ön plana çıkarmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Idebessos antik kenti,Doğa yürüyüşü rotası,Alternatif turizm,CBS,Uygun güzergâh analizi

Route planning based on geographical information systems: Idebessoss Ancient City in Lycia

Öz

The purpose of this study is to determine the most appropriate routes of trekking for the ancient city of Idebessos in Antalya, which has important historical and cultural values but is still very poorly known nowadays, in a short time through geographic information systems. The alternative tourism potential of the region was not adequately assessed and socio-cultural richness was effective in the selection of the study area. In this context, the study was conducted in 4 stages: Definition of the subject and inventory, digitization, analysis and synthesis. First of all, the database of natural and cultural characteristics of Idebessoss Ancient City and its immediate surroundings was created. Subsequently, urban settlements, which have high tourism potential close to the ancient city, were identified and digitized. The study field is classified by CORINE (Coordination of Information on the Environment) project using high resolution satellite images. The most suitable routes were determined by Least Cost Path (LCP) analysis land use classes and slope data. The obtained data were compared with field observations and concrete and sustainable suggestions were developed. In this study, a GIS based method was applied for trekking routes, which are at the forefront of introducing the regions without hindering the sustainable use of natural and cultural assets. It has been shown that the method gives high accuracy results a short time depending on the inputs. In addition, this method can be used for mountaineering, bird watching, horse riding, camping, etc. besides trekking to determine many routes and reach the determined zones. Within this scope, this study has widespread value.

Anahtar Kelimeler

• Idebessos Ancient City,Trekking route,Alternative tourism,GIS,Least Cost Path Analysis,Least Cost Path Analysis

Kaynakça

1. Bhattarai, K., Conway, D., Shrestha, N., 2005. Tourism, terrorism, and turmoil in Nepal. Annals of Tourism Research, 32 (3): 669-688.
2. Briassoulis, H., 2002. Sustainable tourism and the question of the commons. Annals of Tourism Research, 29 (4): 1065–1085.
3. Campbell, L., 1999. Ecotourism in rural developing Countries. Annals of Tourism Research, 26: 534–553.
4. Cater, E., 1993. Ecotourism in the third world: problems for sustainable tourism development. Tourism Management, 14 (2): 85-90.
5. Çoban, H.O., Eker, M., 2010. Analysis of forest road network condition before and after forest fire. FORMEC 2010, Forest Engineering: Meeting the Needs of the Society and the Environment, July 11 – 14, Padova – Italy, s.11.
6. Davidson, D.J., 2010. The applicability of the concept of resilience to social systems: Some sources of optimism and nagging doubts. Society and Natural Resources, 23: 1135-1149.
7. Fitzpatrick, C., Maguire, D. J., 2000. GIS in Schools: Infrastructure, Methodology and Role. In: Green, D.R.( Ed.), GIS: A Sourcebook for Schools, Taylor & Francis, pp. 62-72.
8. Gabdrakhmanov, N.K., 2016. Historical and cultural heritage in tourism development: The case of Republic of Tatarstan. International Business Management, 10 (22): 5273-5279.

9. Gyimóthy, S., Mykletun, R. J., 2004. Play in adventure tourism: The case of Arctic trekking. Annals of Tourism Research, 31(4):855-878.
10. Hunter, C., 1997. Sustainable tourism as an adaptive paradigm. Annals of Tourism Research, 24 (4): 850-867. Ismagilova, G.N., Safiullin, L.N., Bagautdinova, N.G., 2014. Tourism development in the region based on historical heritage. Life Science Journal, 11-6.
11. Jones, S., 2005. Community-based ecotourism, the significance of social capital. Annals of Tourism Research, 32 (2): 303–324.
12. Kervankıran, İ., Çuhadar, M., 2014. Turizm rotalarının oluşturulmasında coğrafi bilgi sistemlerinin önemi. III. Disiplinlerarası Turizm Araştırmaları Kongresi, 4-5 Nisan 2014, Kuşadası, Aydın, ss. 576-589.
13. Kızgut, İ., Bulut, S., Çevik, N., 2009. An East Lycian City: Idebessos. Adalya, 12: 145-72.
14. Lee, T.H., 2013. Influence analysis of community resident support for sustainable tourism development. Tourism Management, 34: 37–46.
15. Lee, J., Stucky, D., 1998. On applying viewshed analysis for determining least-cost paths on digital elevation models. International Journal Geographic Information Science, 12 (8): 891–905.
16. Nyaupane, G.P., Lew, A.A., Tatsugawa, K., 2014. Perceptions of trekking tourism and social and environmental change in Nepal's Himalayas. Tourism Geographies, 16 (3): 415-437.
17. Rees, W.G., 2004. Least cost paths in mountainous terrain. Computers & Geosciences, 30: 203-209.
18. Sarı, F., Şen, M., 2017. Least cost path algorithm design for highway route selection. International Journal of Engineering and Geosciences, 2 (1): 1-8.
19. Shankar, H., Mani, G., Pandev, K., 2014. Gis based solution of multi-depot capacitated vehicle routing problem with time window using tabu search algorithm. Int. J. of Traffic and Transportation Engineering, 3(2): 83-100.
20. Weinberg, A., Bellows, S., Ekster, D., 2002. Sustaining ecotourism: Insights and implications from two successful case studies. Society and Natural Resources, 15: 371–380.