Kızılçam (Pinus brutia Ten.) popülasyonlarında odun yoğunluğu ve radyal büyüme performansının Shigometer ile belirlenebilme imkanının araştırılması

Öz

Bu çalışmada temel amaç; kızılçamda odun yoğunluğu ve ağaç büyüme performansının nispeten tahribatsız olarak kabul edilen, arazi şartlarında ağaçlar dikili haldeyken ölçüm gerçekleştirebilen Shigometer cihazı kullanılarak belirlenebilme imkanının araştırılmasıdır. Isparta, Burdur ve Antalya illeri sınırlarında kalan fakat orman bölge müdürlüğü sınırları itibariyle Isparta ve Antalya Orman Bölge Müdürlükleri sorumluluk alanında olan beş adet deneme alanında arazi çalışmaları yürütülmüştür. Sonuç olarak, Shigometer verileri ile farklı kızılçam meşcereleri arasında dikili ağaçlarda odun yoğunluğuna yönelik bir seçimin yapılması mümkün görülmemektedir. Literatürde yapılmış olan bir çalışmaya paralel olarak bu çalışmada aynı deneme alanında, aynı yaştaki popülasyonlar arasında en iyi radyal büyüme performansını ve en yüksek yoğunluk değerini gösteren popülasyon doğru belirlenmiştir. Buna rağmen, cihazın sıralamadaki diğer popülasyonların yerinin belirlenmesinde doğru sonuçlar vermemesi nedeniyle, bu cihazın bir popülasyonun büyüme performansı ve yoğunluk değeri bakımından en iyi olanın/olanların belirlenmesinde kullanılabilmesi yönünde kesin bir sonuca ulaşılamamıştır. Bu argümanın tamamen desteklenebilmesi için ilave çalışmalar yapılması gerekmektedir. Bu çalışmada elde edilen veriler herhangi bir çürüklük ve kusur içermeyen ağaçlardan elde edilmiş olup, daha sonra yapılacak çalışmalarda kızılçam için referans değer olarak yararlanılabilir.

Anahtar Kelimeler

• Shigometer,Kızılçam,Büyüme,Yoğunluk

Investigating the possibility of using Shigometer for determining wood density and radial growth performance among Turkish red pine (Pinus brutia Ten.) populations

Öz

This work was conducted to investigate the possibility of estimating wood density and growth performance of Turkish red pine (Pinus brutia Ten.) trees in the field by using portable Shigometer device. The field works were carried out at five experimental areas which were located near the boundaries of Isparta, Burdur and Antalya provinces, under official responsibility of Isparta and Antalya regional directorates of forestry. Consequently, it was not possible to make a selection for wood density among different stands using Shigometer data. The best performance determined correctly using our dataset but, we could not achieve to determine other populations’ performance in correct order at one of experimental sites. Although a publication in the literature suggests that it could be used in the selection of the best one in terms of radial growth performance among the trees of the same population, further work is required for full support of that argument. The data obtained in this study are measured from the defect-free trees and may use as reference values for following studies on Pinus brutia.

Anahtar Kelimeler

• Shigometer,Turkish red pine,Growth,Density

Kaynakça

1. Anonim, 2000. Orman Ağaçları ve Tohumları Islah Araştırma Müdürlüğü 1999 Yılı Çalışma Raporu 2000 Yılı Çalışma Programı. Ankara Orman Bakanlığı, Yayın No:102, Ankara.
2. Bektaş, İ., 1997. Kızılçam odununun teknolojik özellikleri ve yörelere göre değişimi. Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
3. Berkel, A., 1957. Kızılçam (P. brutia) da teknolojik araştırmalar. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 7: 1.
4. Blanchard, R.O., Shortle, W.C., 1977. Changes in electrical resistance associated with disease and death of elm seedlings. Proceedings of American Phytopathological Society, 4:183.
5. Blanchard, R.O., Carter, J.K., 1980. Electrical resistance measurements to detect Dutch elm disease prior to symptom expression. Canadian Journal Forest Research, 10: 111-114.
6. Bozkurt, Y., Göker, Y., Erdin, N., As, N., 1993. Datça Kızılçamında anatomik ve teknolojik özellikler, Uluslararası Kızılçam Sempozyumu Bildiriler kitabı, 18-23 Ekim 1993, Marmaris, Türkiye, s.623-635.
7. Bozkurt, Y., Erdin, N., 1997. Ağaç Teknolojisi Ders Kitabı (1. Basım). İstanbul Üniversitesi Yayını, İstanbul.
8. Bucur, V., 2003. Nondestructive Characterization and Imaging of Wood (1.Basım). Heidelberg: Springer Verlag.

9. Costello, L.R., Peterson, J.D., 1989. Decay detection in eucalyptus: an evaluation of two methods. J Arboriculture, 15(8):185-188.
10. Doğmuş Lehtijarvi, H.T., Lehtijarvi A., Hatat, G., Aday Kaya, G., Karaca, H. G., 2007. Heterobasidion Annosum S. L.’un Uludağ göknarinda oluşturduğu alt gövde çürüklüğünün arazi ve laboratuvar metotları ile tespiti. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, A(1): 58-67.
11. Göksel, E., Özden, Ö., 1993. Kağıt endüstrisinde Kızılçam. Uluslararası Kızılçam Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 18-23 Ekim 1993, Marmaris, 648-654s.
12. Göksel, E., 1984. Kızılçamın lif morfolojisi ve odunundan sülfat selülozu elde etme olanakları üzerine araştırmalar. İ.Ü. Orman Fak. Yayın No:364, İstanbul.
13. Güller (İçel), B., 2004. Silvikültürel müdahalelerin kızılçam odununun teknolojik özellikleri üzerine etkisi, Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
14. Güller (İçel), B., 2010. Kızılçam’da (Pinus Brutia Ten.) odun yoğunluğunun X-Ray yoğunluk ölçer ile belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, A(2): 97-109. Güller (İçel), B., Güller A., M., Genç., 2011. dikili durumdaki ağaçların iç kısımlarında oluşan ve belirgin bir emare göstermeyen çürük ve boşlukların tahribatsız belirlenmesi. I. Ulusal Akdeniz Orman ve Çevre Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 22-24 Ekim 2014, Kahramanmaraş, Türkiye, s. 306-312.
15. Güller (İçel), B., Isik, K., Cetinay, S., 2011. Genetic variation in Pinus Brutia Ten. wood density traits. Bioresources, 6 (4 ): 4012-4027.
16. Haygreen, J.G., Bowyer, J.L., 1996. Forest Products and Wood Science (3. Edition). Iowa State University Press, US.
17. Paysen, T.E., Narog, M.G., Zavala, M.A.,1992. Monitoring Electrical Resistance in Canyon Live Oak Using a Shigometer. Symposium on Ecology and Management of Oak and Associated Woodlands: Perspectives in the Southwestern United States and New Mexico Symposium, April 27-30 1992, Sierra Vista, AZ, 199-203pp.
18. Shigo, A.L., Shigo, A., 1974. Detection of discoloration and decay in living trees and utility poles. U.S. For. Serv. Res. Pap., 294: 1.
19. Shigo, A.L., Shortle, W.C., 1985. Shigometry: Agric. Handbook. 646. DC: U.S. Department of Agriculture, 49, Washington.
20. Shortle, W.C., Shigo, A.L., Berry, P., Abusamra, J., 1977. Electrical resistance in tree cambium zone: relationship to rates of growth and wound closure. For. Sci., 23: 326- 329.
21. Shortle, W.C., 1979. Detection of decay in trees. Journal of Arboriculture, 5: 226-232.
22. Shortle, W.C., 1982. Decaying Douglas-Fir: Ionization associated with resistance to a pulsed electric current. Wood Science, 15: 29-32.
23. Skaar, C., 1988. Wood–water relations. Springer, Berlin.
24. Skutt, H.R., Shigo, A.L., Lessard, R. A., 1972. Detection of discolored and decayed wood in living trees using a pulsed electric current. Canadian Journal of Forest Research, 2: 54-56.
25. Tattar, T. A., Shigo, A. L., Chase, T., 1972. Relationship between the degree of resistance to a pulsed current and wood in progressive stages of discoloration and decay in living trees. Canadian Journal of Forest Research, 2: 236-243.
26. Tattar, T. A., 1976. Use of electrical resistance to detect verticillium wilt in Norway and sugar maple. Canadian Journal of Forest Research, 6: 499-503.
27. Treacy, M., Evertsen, J., Dhubhain, A.N., 2000. A Comparison of Mechanical and Physical Wood Properties. COFORd (National Council for Forest Research and Development), Finland.
28. Zobel, B.J., 1992. Silvicultural effects on wood properties. Instituto de Pesquisas Florestais, 2:31-38.