Estimation of genetic parameters of cone and seed characteristics in clonal seed orchard of spheroid Scots pine

Öz

Spheroid scots pine (Pinus sylvestris L.var. compacta (Tosun) Ü.Akkemik) clonal seed orchard was established with 26 clones in Karabük-Eflani originating Bolu-Çakmaklar in 2004. Three grafts were randomly selected for each clone. 3-24 cones were collected from each graft per clone. Ten characteristics of cones and seeds of the cones have been measured and evaluated. As averages for two years, it was revealed that the yield of seed from the cone was 2 %, the weight of 1000 seeds was 6 g, the number of seeds in a cone was 12.11 and the seed germination percentage was 45.75 %. In the analysis of variance, it was determined that there were high variations in both clones and years, and there was no variation in the clone year interaction. For ten characteristics, the first-time estimations of broad sense heritability, genetic and phenotypic correlation was varied between 0.25-0.61, 0.23-1.05 and 0.00-0.99, respectively. Findings of the study were intended for management conserving ex situ and adapting to the landscape of spheroid clonal Scots pine seed orchards in Karabük-Eflani and Bolu-Mengen.

Anahtar Kelimeler

• Heritability,Genetic correlation,Weight of 1000 seeds,Seed yield

Ebe sarıçamı klonal tohum bahçesi kozalak ve tohum özelliklerinde genetik parametrelerin tahmini

Öz

Karabük-Eflani’de 2004 yılında kurulmuş, Bolu-Çakmaklar orijinli Ebe sarıçamı (Pinus sylvestris L.var. compacta (Tosun) Ü.Akkemik) klonal tohum bahçesinde 2016 ve 2017 yıllarında 26 klondan rastgele seçilen üçer rametten 3-24 adet kozalak toplanmıştır. Toplanan kozalaklar ve kozalaklardan elde edilen tohumlar ile ilgili on özellik ölçülmüş ve değerlendirilmiştir. İki yılın ortalaması olarak, kozalaktan tohum veriminin % 2, 1000 tane ağırlığının 6 g, kozalaktaki tohum sayısının 12.11 adet ve çimlenme yüzdesinin % 45.75 olduğu ortaya konulmuştur. Yapılan varyans analizinde klonlar ve yıllar arası yüksek varyasyonlar olduğu, klon yıl etkileşiminde ise varyasyon olmadığı belirlenmiştir. On özellik için ilk kez tahmin edilen geniş anlamlı kalıtım derecelerinin 0.25-0.61, genetik korelasyonların 0.23-1.05 ve fenotipik korelasyonların 0.00-0.99 arasında değiştiği görülmüştür. Çalışma ile ortaya konulan bulguların, Karabük-Eflani ve Bolu-Mengen’de bulunan ebe sarıçam tohum bahçelerinin ex situ koruma ve peyzaj amacıyla yönetilmesi için kullanılması hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kalıtım derecesi,1000 tane ağırlığı,Genetik korelasyon,Tohum verimi

Kaynakça

1. Alan, M., 2017. Female fertility in Pinus sylvestris L var. compacta (TOSUN) clonal seed orchard. Kastamonu Univ., Journal of Forestry Faculty, 17 (3): 474-478.
2. Bilir, N., Prescher, F., Lindgren, D., Kroon, J. 2008. Variation in cone and seed characters in clonal seed orchards of Pinus sylvestris. New Forests, 36:187-199.
3. Bramlett, D.L., 1991. Seed orchard management:successes, problems and challenges. In: Proc. 21th Southern For. Tree Imp. Conf. : 82-92.
4. Burczyk, J., Chalupka, W., 1997. Flowering and cone production variability and its effect on parental balance in a Scots pine clonal seed orchard. Ann Sci For, 54:129-144.
5. Codesido, V., Fernandez-Lopez, J., 2014. Juvenile radiata pine clonal seed orchard management in Galicia (NW Spain). Eur J Forest Res, 133:177–190.
6. Dieters, M.J., White, T.L., Littell, R.C., Hodge, G.R., 1995. Application of approximate variances of components and their ratios in genetic test. Theoretical and Applied Genetics, 91: 15-24.
7. Ertekin, M., 2012. Ebe sarıçamı (Pinus sylvestris L.ssp.hamata (Steven) Fomin var. compacta Tosun)’nın kozalak ve tohum özelliklerinde genetik çeşitlilik. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 14 (Özel Sayı): 84-91.
8. Falconer, D.S., Mackay, T.F.C., 1996. Introduction to Quantitative Genetics. Longman, Harlow, England.

9. Funda, T., El-Kassaby, Y., 2012. Seed orchard genetics. CAB Reviews Perspectives in Agriculture Veterinary Science Nutrition and Natural Resources, 7 (13):1-23.
10. ISTA, 2017. International Rules for Seed Testing. International Seed Testing Association (ISTA).
11. Keleş, H., Ayan, S., 2014. Farklı tohum kaynaklarının Sarıçam (Pinus sylvestris L.) tohum özelliklerine etkisi. Ormancılık Araştırma Dergisi, 1(1 A):1-11.
12. Koski, V., Antola, J., 1993. Turkish National Tree Breeding and Seed Production Program for Turkey (1994-2003), Prepared in Cooperation with ENSO Forest Development Inc and Forest Tree Seeds and Tree Breeding Institute, Ankara.
13. Koski, V., Antola, J., 1994. Turkish National Tree Breeding and Seed Production Program for Turkey (1994-2003), Volume 2: Technical Instructions. Prepared in Cooperation with ENSO Forest Development Inc and Forest Tree Seeds and Tree Breeding Institute, Ankara.
14. Kroon, J., Wennström, U., Prescher, F., Lindgren, D., Mullin T. J., 2009. Estimation of clonal variation in seed cone production over time in a scots pine (Pinus sylvestris L.) seed orchard. Silvae Genetica, 58 (1–2): 53-62.
15. Matziris, D., 1998. Genetic variation in cone and seed characteristics in a clonal seed orchard of Aleppo Pine grown in Greece. Silvae Genetica, 47(1):37-41.
16. OATIAM, 2018. Orman Ağaçları ve Tohumları Islah Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Ankara, https://ortohum.ogm.gov.tr/SitePages/OGM/OGMDefault.aspx, Erişim: 02.04.2018.
17. SAS Institute Inc., 2002. SAS/STAT Users’ Guide. SAS Institute, Cary, NC, USA.
18. Sevik, H., Topacoglu, O., 2015. Variation and inheritance pattern in cone and seed characteristics of Scots pine (Pinus sylvestris L.) for evaluation of genetic diversity. Journal of Environmental Biology, 36:1125-1130.
19. Sıvacıoğlu, A., 2010. Genetic variation in seed and cone characteristics in a clonal seed orchard of Scots pine (Pinus sylvestis L.) grown in Kastamonu-Turkey. Romanian Biotechnological Letters, 15(6): 5695-5701.
20. Sıvacıoğlu, A., Ayan, S., 2008. Evaluation of seed production of scots pine (Pinus sylvestris L.) clonal seed orchard with cone analysis method. African Journal of Biotechnology, 7(24): 4393-4399.
21. Tosun, S., 1988. Sarıçamın ülkemizdeki yeni varyetesi: Pinus sylvestris L. subsp. hamata (Steven) Fomin var. compacta Tosun var. nova. Ormancılık Araştırma Enstitüsü Dergi Serisi yayınları No: 34/1 (67):23-31.
22. Tosun, S., 2012. Bolu’nun Ebe Çamları. ISBN:978-605-86469-0-2, Türkiye Tabiatını Koruma Deneği, Bolu Şubesi Yayını (Türkçe ve İngilizce).
23. Udval, B., Batkhuu, N., 2013. Seed and cone characteristics of Scots pine (Pinus sylvestris L.) from diverse seed sources in Northern Mongolia. Eurasian J. For. Res., 16-1: 57-62.
24. Ürgenç, S., 1967. Türkiyede çam türlerinde tohum tedarikine esas teşkil eden proplemlere ait araştırmalar. Orman Genel Müdürlüğü Yayın Sıra No:468, Seri No:44, Ankara.
25. Wesołowski, T., Rowinski, P., Maziarz, M., 2015. Interannual variation in tree seed production in a primeval temperate forest: does masting prevail? Eur J Forest Res, 134:99–112.