Araştırma Makalesi

Anadolu karaçamının [Pinus nigra J.F. Arnold ssp. pallasiana (Lamb.) Holmboe] bazı popülasyonlarında yüksek sıcaklık şoku uygulamalarının tohum canlılığı ve çimlenmesi üzerine etkileri

Cilt: 21 Sayı: 2 30 Haziran 2020
PDF İndir
EN TR

Anadolu karaçamının [Pinus nigra J.F. Arnold ssp. pallasiana (Lamb.) Holmboe] bazı popülasyonlarında yüksek sıcaklık şoku uygulamalarının tohum canlılığı ve çimlenmesi üzerine etkileri

Öz

Orman yangınları, Akdeniz tipi iklimin hakim olduğu bölgelerde sıklıkla görülen ve süksesyon üzerinde büyük öneme sahip bir olaydır. Orman ağaçları için de geçerli olan bu durum, bazı türlerin rejenerasyonunu kolaylaştırırken, bazı türlerin ise alanda varlığını kaybetmesine sebep olmaktadır. Bu sebeple; türe özgü yangın ekolojisinin bilinmesi önem arz etmektedir. Yangınların tohum canlılığı ve çimlenmesi üzerine etkilerinin bilinmesi; alanda var olan türlerin gelişimini ve takibini kolaylaştıracaktır. Bu çalışmada, dört farklı ana ıslah zonundan toplam 15 farklı Anadolu karaçamı [Pinus nigra J.F. Arnold ssp. pallasiana (Lamb.) Holmboe] popülasyonundan temin edilmiş tohumlar üzerine farklı sıcaklık şokları (70, 90, 110 ve 130 ºC) değişik sürelerle (1 ve 5 dk.) uygulanmış ve çimlenmeler takip edilmiştir. Çalışma sonucunda; 130°C ve 5dk. süreli uygulamaların tohumların çimlenme kabiliyetinde kayıplara sebep olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, 110 ºC’ye kadar çimlenme kabiliyetinde olumsuz etkilenmeden Anadolu karaçamı tohumlarının yüksek sıcaklık şoklarına dayanabildiği belirlenmiştir. Ayrıca, 1 dk. süreli sıcaklık şoku uygulamasının çimlenme yüzdesini düşürücü etki yapmadığı tespit edilmiştir. Sütçüler-Tota (1600 m), Çal-İnceler (1560 m), Alaçam-Gölcük (1050 m), Bursa (950 m) ve Domaniç-Dereçarşamba (1400 m) populasyonları en yüksek çimlenme kapasitesine sahip popülasyonlar olarak tespit edilmiştir. Uygulamalar arasından 70ºC-5 dk, 90ºC-1 ve 5 dk, 110ºC-1 dk ve 130 ºC-1 dk’lık işlemleri kontrol grubuna göre çimlenme yüzdesini arttırmıştır. 

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Orman Genel Müdürlüğü, Orman Ağaçları ve Tohumları Islah Araştırma Müdürlüğüne tohum tedariki konusunda verdikleri destekten ötürü içtenlikle teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Auld, T.D., O’Connell, M.A., 1991. Predicting patterns of post-fire germination in 35 eastern Australian fabaceae. Australian Journal of Ecology, 16:53–70.
  2. Alvarez, R., Valbuena, L., Calvo, L., 2007. Effect of high temperatures on seed germination and seedling survival in three pine species (Pinus pinaster, P. sylvestris and P. nigra). International Journal of Wildland Fire, 16:63–70.
  3. Ayan, S., Usta, T., 2010. Sıcaklık şoklarının doğal çam türleri tohumlarının canlılığı üzerine etkisi. III. Ulusal Karadeniz Ormancılık Kongresi, 20-22 Mayıs 2010, 2, s.766-774.
  4. Ayan, S., Yer, E. N., Gülseven, O., 2017. Evaluation of Taurus cedar (Cedrus libani A. Rich.) afforestation areas in Turkey in terms of climate type. Artvin Çoruh University, Journal of Forestry Faculty, 18(2): 152-161.
  5. Ayan, S., Erkan, C., Gülseven, O., Akın, Ş.S., Yılmaz, E., Yer Çelik, E.N., 2019. Effects of high heat shocks on seed germination in Turkish Red Pine (Pinus brutia Ten.) Populations. Turkish Journal of Forestry, 20(4): 312-316.
  6. Belen, İ., Battistelli, A., Brand, D., Çağatay, A., Çağlar, S., Garavaglia, V., Metaj, M., Moshe, I., Özden, S., Picard, N., Sözer, B., Türer, A., 2018. State of Mediterranean Forests 2018. FAO of the United Nations and Plan Bleu, Regional Activity Center of UN Environment / Mediterranean Action Plan, Rome. http://www.fao.org/3/CA2081EN/ca2081en.PDF, Accessed:15th January, 2020.
  7. Bell, D.T., Plummer, J.A., Taylor, S.K., 1993. Seed germination ecology in South western Western Australia. Botanical Review, 59: 24–73.
  8. Cooper, C.F., 1961. The ecology of fire. Scientific American, 204: 150–160.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

20 Ocak 2020

Kabul Tarihi

21 Nisan 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 21 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Ayan, S., Erkan, C., Yer Çelik, E. N., Gülseven, O., Akın, Ş. S., & Yılmaz, E. (2020). Anadolu karaçamının [Pinus nigra J.F. Arnold ssp. pallasiana (Lamb.) Holmboe] bazı popülasyonlarında yüksek sıcaklık şoku uygulamalarının tohum canlılığı ve çimlenmesi üzerine etkileri. Turkish Journal of Forestry, 21(2), 106-112. https://doi.org/10.18182/tjf.677339
AMA
1.Ayan S, Erkan C, Yer Çelik EN, Gülseven O, Akın ŞS, Yılmaz E. Anadolu karaçamının [Pinus nigra J.F. Arnold ssp. pallasiana (Lamb.) Holmboe] bazı popülasyonlarında yüksek sıcaklık şoku uygulamalarının tohum canlılığı ve çimlenmesi üzerine etkileri. Turkish Journal of Forestry. 2020;21(2):106-112. doi:10.18182/tjf.677339
Chicago
Ayan, Sezgin, Cihan Erkan, Esra Nurten Yer Çelik, Orhan Gülseven, Şeyma Selin Akın, ve Ergin Yılmaz. 2020. “Anadolu karaçamının [Pinus nigra J.F. Arnold ssp. pallasiana (Lamb.) Holmboe] bazı popülasyonlarında yüksek sıcaklık şoku uygulamalarının tohum canlılığı ve çimlenmesi üzerine etkileri”. Turkish Journal of Forestry 21 (2): 106-12. https://doi.org/10.18182/tjf.677339.
EndNote
Ayan S, Erkan C, Yer Çelik EN, Gülseven O, Akın ŞS, Yılmaz E (01 Haziran 2020) Anadolu karaçamının [Pinus nigra J.F. Arnold ssp. pallasiana (Lamb.) Holmboe] bazı popülasyonlarında yüksek sıcaklık şoku uygulamalarının tohum canlılığı ve çimlenmesi üzerine etkileri. Turkish Journal of Forestry 21 2 106–112.
IEEE
[1]S. Ayan, C. Erkan, E. N. Yer Çelik, O. Gülseven, Ş. S. Akın, ve E. Yılmaz, “Anadolu karaçamının [Pinus nigra J.F. Arnold ssp. pallasiana (Lamb.) Holmboe] bazı popülasyonlarında yüksek sıcaklık şoku uygulamalarının tohum canlılığı ve çimlenmesi üzerine etkileri”, Turkish Journal of Forestry, c. 21, sy 2, ss. 106–112, Haz. 2020, doi: 10.18182/tjf.677339.
ISNAD
Ayan, Sezgin - Erkan, Cihan - Yer Çelik, Esra Nurten - Gülseven, Orhan - Akın, Şeyma Selin - Yılmaz, Ergin. “Anadolu karaçamının [Pinus nigra J.F. Arnold ssp. pallasiana (Lamb.) Holmboe] bazı popülasyonlarında yüksek sıcaklık şoku uygulamalarının tohum canlılığı ve çimlenmesi üzerine etkileri”. Turkish Journal of Forestry 21/2 (01 Haziran 2020): 106-112. https://doi.org/10.18182/tjf.677339.
JAMA
1.Ayan S, Erkan C, Yer Çelik EN, Gülseven O, Akın ŞS, Yılmaz E. Anadolu karaçamının [Pinus nigra J.F. Arnold ssp. pallasiana (Lamb.) Holmboe] bazı popülasyonlarında yüksek sıcaklık şoku uygulamalarının tohum canlılığı ve çimlenmesi üzerine etkileri. Turkish Journal of Forestry. 2020;21:106–112.
MLA
Ayan, Sezgin, vd. “Anadolu karaçamının [Pinus nigra J.F. Arnold ssp. pallasiana (Lamb.) Holmboe] bazı popülasyonlarında yüksek sıcaklık şoku uygulamalarının tohum canlılığı ve çimlenmesi üzerine etkileri”. Turkish Journal of Forestry, c. 21, sy 2, Haziran 2020, ss. 106-12, doi:10.18182/tjf.677339.
Vancouver
1.Sezgin Ayan, Cihan Erkan, Esra Nurten Yer Çelik, Orhan Gülseven, Şeyma Selin Akın, Ergin Yılmaz. Anadolu karaçamının [Pinus nigra J.F. Arnold ssp. pallasiana (Lamb.) Holmboe] bazı popülasyonlarında yüksek sıcaklık şoku uygulamalarının tohum canlılığı ve çimlenmesi üzerine etkileri. Turkish Journal of Forestry. 01 Haziran 2020;21(2):106-12. doi:10.18182/tjf.677339

Cited By