EN
TR
Pinus nigra subsp. pallasiana ve Pinus sylvestris tohumlarında Diplodia sapinea’nın yoğunluğu
Öz
Diplodia sapinea, dünya çapında, çam ağaçlarının bilinen en yaygın ve tehlikeli nekrotrofik patojenlerinden biridir. Patojenle bulaşık kozalak, tohum ve fidan gibi bitki materyallerinin taşınması bu hastalığın uzun mesafelerde yayılışında önemli bir role sahiptir. Fungusun sebep olduğu Diplodia sürgün yanıklığı Türkiye’de yaygınlığı ve zararı her geçen gün artan bir hastalıktır. Bununla birlikte, bildiğimiz kadarı ile Türkiye’de bu patojenin çam tohumlarındaki varlığının ve tohumlar aracılığı ile fidanlıklara ve orman alanlarına taşınma riskinin ortaya konulmasına yönelik araştırma bulunmamaktadır. Bu çalışma, iptal edilmiş bazı tohum bahçelerinden toplanan karaçam (Pinus nigra subsp. pallasiana) ve sarıçam (Pinus sylvestris) tohumlarında Diplodia sapinea’nın varlığının ve yoğunluğunun ortaya konulması amacı ile 2017-2018 yıllarında yürütülmüştür. Karşılaştırma amacı ile sağlıklı, aktif durumdaki tohum kaynaklarından temin edilen tohumlar da çalışmaya dahil edilmiştir. İptal edilmiş karaçam ve sarıçam tohum bahçelerinden temin edilen tohumların %70’inin (sırasıyla ortalama %72 ve %57) D. sapinea ile bulaşık olduğu tespit edilmiştir. Buna karşılık, aktif tohum kaynaklarından sadece sarıçam tohum meşceresinde tek bir tohumdan (%0,50) D. sapinea izole edilmiş, aktif karaçam tohum bahçesinden gelen tohumlarda ise patojen tespit edilmemiştir. Buna ek olarak, iptal edilmiş tohum bahçelerinden gelen karaçam ve sarıçam tohumlarının bindane ağırlıkları ve çimlenmeleri aktif tohum kaynaklarından gelen tohumlardan daha düşük bulunmuştur. Tüm bunlar bir arada değerlendirildiğinde, iptal edilen tohum bahçelerinde tohum kalitesinin azalmasında D. sapinea’nın önemli bir rol üstlendiği söylenebilir. Daha da önemlisi, sonuçlar D. sapinea'nın P. nigra ve P. sylvestris tohumları aracılığıyla yayılma potansiyelini doğrulamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Tübitak (2209/A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destek Programı)
Proje Numarası
1919B011700637
Teşekkür
Çalışmada kullanılan tohumların ilgili tohum bahçeleri ve meşcerelerinden toplanılmasına izin veren, arazi çalışmaları ile tohum kalite testlerinin yapılmasına kurum olanaklarını sunan Orman Ağaçları ve Tohumları Islah Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü’ne çok teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Adamson, K., Klavina, D., Drenkhan, R., Gaitnieks, T., Hanso, M., 2015. Diplodia sapinea is colonizing the native Scots pine (Pinus sylvestris) in the northern Baltics. European Journal of Plant Pathology, 143: 343-350.
- Aday-Kaya, A.G., Yeltekin, Ş., Doğmuş-Lehtijarvi, T., Lehtijarvi, A., Woodward, S., 2019. Severity of Diplodia shoot blight (caused by Diplodia sapinea) was greatest on Pinus sylvestris and Pinus nigra in a plantation containing five pine species. Phytopathologia Mediterranea, 58: 249-259.
- Aday Kaya, A., Gültekin, H.C., Karakaya, A., 2019. Marmara Bölgesindeki orman fidanlıklarında yetiştirilen odunsu bitkilerdeki fungus ve su küflerinin tespiti. Türkiye Ormancılık Dergisi, 20: 324-332.
- Aday Kaya, A., Lehtijärvi, A., Kaya, Ö., Doğmuş-Lehtijärvi, T., 2014. First report of Diplodia pinea on Pseudotsuga menziesii in Turkey. Plant disease, 98: 689-689.
- Akıllı, S., 2004. Türkiye'de ağaçlandırma çalışmalarında kullanılan bazı iğne yapraklı orman ağaçları tohumlarında fungal floranın tespiti. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Fenbilimleri Enstitüsü, Orman Mühendsliği Ana Bilim Dalı Ankara.
- Akıllı, S., Katırcıoğlu, Y.Z., 2006. Türkiye'de Ağaçlandırma Çalışmalarında Kullanılan Bazı İğne Yapraklı Orman Ağaçları Tohumlarında Fungal Floranın Tespiti. Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 6: 63-73. Argun, N., Ceylan, S., Velioğlu, E., Aydın, Ü., 2014. Karaçam [Pinus nigra J. F. Arnold subsp. nigra var. pallasiana (Loudon) Rehder] tohum meşçere ve bahçelerinde üretilen tohumlarda bulunan fungusların tespiti ve fidanlardaki patojeniteleri Türkiye II. Orman Entomolojisi ve Patolojisi Sempozyumu. Orman Genel Müdürlüğü, Antalya, Türkiye, pp. 748-758.
- Aslan, B., 2018. Kastamonu Taşköprü-Tekçam klonal tohum bahçesindeki kozalak zararlıları ve bazı doğal düşmanlarının araştırılması. Master, Kastamonu Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kastamonu.
- Bihon, W., Slippers, B., Burgess, T., Wingfield, M.J., Wingfield, B.D., 2011. Sources of Diplodia pinea endophytic infections in Pinus patula and P. radiata seedlings in South Africa. Forest Pathology, 41: 370-375.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2021
Gönderilme Tarihi
28 Haziran 2021
Kabul Tarihi
3 Eylül 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 22 Sayı: 3
APA
Oskay, F., & Karataş, A. (2021). Pinus nigra subsp. pallasiana ve Pinus sylvestris tohumlarında Diplodia sapinea’nın yoğunluğu. Turkish Journal of Forestry, 22(3), 218-228. https://doi.org/10.18182/tjf.799849
AMA
1.Oskay F, Karataş A. Pinus nigra subsp. pallasiana ve Pinus sylvestris tohumlarında Diplodia sapinea’nın yoğunluğu. Turkish Journal of Forestry. 2021;22(3):218-228. doi:10.18182/tjf.799849
Chicago
Oskay, Funda, ve Adem Karataş. 2021. “Pinus nigra subsp. pallasiana ve Pinus sylvestris tohumlarında Diplodia sapinea’nın yoğunluğu”. Turkish Journal of Forestry 22 (3): 218-28. https://doi.org/10.18182/tjf.799849.
EndNote
Oskay F, Karataş A (01 Eylül 2021) Pinus nigra subsp. pallasiana ve Pinus sylvestris tohumlarında Diplodia sapinea’nın yoğunluğu. Turkish Journal of Forestry 22 3 218–228.
IEEE
[1]F. Oskay ve A. Karataş, “Pinus nigra subsp. pallasiana ve Pinus sylvestris tohumlarında Diplodia sapinea’nın yoğunluğu”, Turkish Journal of Forestry, c. 22, sy 3, ss. 218–228, Eyl. 2021, doi: 10.18182/tjf.799849.
ISNAD
Oskay, Funda - Karataş, Adem. “Pinus nigra subsp. pallasiana ve Pinus sylvestris tohumlarında Diplodia sapinea’nın yoğunluğu”. Turkish Journal of Forestry 22/3 (01 Eylül 2021): 218-228. https://doi.org/10.18182/tjf.799849.
JAMA
1.Oskay F, Karataş A. Pinus nigra subsp. pallasiana ve Pinus sylvestris tohumlarında Diplodia sapinea’nın yoğunluğu. Turkish Journal of Forestry. 2021;22:218–228.
MLA
Oskay, Funda, ve Adem Karataş. “Pinus nigra subsp. pallasiana ve Pinus sylvestris tohumlarında Diplodia sapinea’nın yoğunluğu”. Turkish Journal of Forestry, c. 22, sy 3, Eylül 2021, ss. 218-2, doi:10.18182/tjf.799849.
Vancouver
1.Funda Oskay, Adem Karataş. Pinus nigra subsp. pallasiana ve Pinus sylvestris tohumlarında Diplodia sapinea’nın yoğunluğu. Turkish Journal of Forestry. 01 Eylül 2021;22(3):218-2. doi:10.18182/tjf.799849