MODA TASARIMI ALANINDA YAPAY ZEKANIN KULLANIMI VE SÜRDÜRÜLEBİLİR MODAYA ETKİLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Yapay zekâ; bilgisayar programlarının bir araya getirilmesiyle var olan robotların insani bir tavırla düşünce gerçekleştirmesi ve insana özgü tavırlarla davranmasını mümkün kılmak için var edilmiş bir teknolojidir. Günümüzde yapay zekâ makine öğrenimi olarak tanımlamaktadır. Makine öğrenimi, büyük verilerde kalıpları tespit etmek ve akabinde tespit ettiği kalıplardan yararlanarak öngörüler yapmak için kullanılmakta olan istatiksel bir metottur. Moda sektöründe üretim süreci esnasında, yapay zekâ özelliği barındıran otomasyonların var olan hataları tespit ettiği sistemler, ayrıca üretim mevcudiyetini, kullanılacak malzemelerin belirlenmesi ve stratejik olarak üretimi etkileyen faktörleri de içeren çalışmalar yapılmaktadır. Sürdürülebilirlik terimi ilk olarak 1712 yılında Sylvicultura Oekonomika yazısında ormanların yönetimi hakkında bilgi aktarmak için üretilmiştir. Sürdürülebilirlik terimin geniş kapsamda ele alınması 1980'li yıllarda gerçekleştirilmiştir. Sürdürülebilir moda ilk kez 1960'lı yıllarda tüketicilerin giyim ve moda endüstrisinin çevre üzerindeki etkisinin gözle görülür bir şekilde ortaya çıkmasıyla farkına varmışlardır ve endüstrinin kullanmış olduğu mevcut çevreyi olumsuz etkileyen faktörlerin değiştirilmesi ve daha çevreci yöntemleri tercih etmelerini talep etmesiyle başlamıştır. Yapay zekâ moda endüstrisinde etkin bir dönüşüm ve yeniliği peşinde getirmiştir. Dünya iklim krizi ve çevresel kirlilik ile mücadele sürecindeyken, özellikle moda sektörü çerçevesinde yapay zekanın sürdürülebilirlikle buluştuğu önemli bir alanın varlığından söz edilebilmektedir. Bu makalenin amacı, yapay zekâ uygulamaları aracılığıyla yöneltilen direktifler sonucunda ortaya çıkartılan metinler ve görseller ile moda tasarımında sürdürülebilirlik alanında tasarımcılara ve markalara yönlendirici ve eğitici bilgiler vererek, sürdürülebilir bir tekstil sektörü, doğal kaynaklar ve dünya oluşturulmasının mümkün olabileceği, yapay zekanın sürdürülebilir moda alanında göstermiş olduğu etki ve bilgi sonucuna ulaşılmıştır. Gelecek dönemlerde üretilen ya da sürüm güncelleştirilen yapay zekâ algoritmaları ile bugün olduğundan daha etkin bir şekilde önerilerde bulunulacağı öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yapay Zekâ
• Sürdürülebilir Moda
• Yapay Zekâ ve Moda Tasarımı.

USE OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN FASHION DESIGN AND INVESTIGATION OF EFFECTS ON SUSTAINABLE FASHION

Abstract

Artificial intelligence; It is a technology created by combining computer programs to enable robots to think in a human manner and behave with human-specific attitudes. Today, artificial intelligence is defined as machine learning. Machine learning is a statistical method used to detect patterns in big data and then make predictions using the patterns it detects. During the production process in the fashion industry, studies are carried out on systems where automation with artificial intelligence features detects existing errors, as well as production availability, determining the materials to be used and factors that strategically affect production. The term sustainability was first coined in 1712 in the Sylvicultura Oeconomica article to convey information about the management of forests. The term sustainability was discussed broadly in the 1980s. Sustainable fashion first began in the 1960s, when consumers became aware of the impact of the clothing and fashion industry on the environment and demanded that the industry use existing factors that negatively affect the environment to change and choose more environmentally friendly methods. Artificial intelligence has effectively pursued transformation and innovation in the fashion industry. While the world is in the process of fighting against the climate crisis and environmental pollution, it can be said that there is an important area where artificial intelligence meets sustainability, especially within the framework of the fashion industry. The aim of this article is to provide guiding and educational information to designers and brands in the field of sustainability in fashion design with the texts and visuals created as a result of the directives made through artificial intelligence applications, and to show that it is possible to create a sustainable textile industry, natural resources and world, and the effects that artificial intelligence has shown in the field of sustainable fashion. Effect and information results were reached. It is anticipated that suggestions will be made more effectively than today with artificial intelligence algorithms produced or updated in the future.

Keywords

• Artificial Intelligence
• Sustainable Fashion
• Artificial Intelligence and Fashion Design.

Kaynakça

1. Akıllı, A., & Atıl, H. (2014). Süt sığırcılığında yapay zekâ teknolojisi: Bulanık mantık ve yapay sinir ağları. Hayvansal Üretim, 55(1), 39-45. https://doi.org/10.29185/hayuretim.363911
2. Allen, T. F. H., & Hoekstra, T. W. (1993). Toward a definition of sustainability. Sustainable ecological systems: implementing an ecological approach to land management. Rocky Mountain Forest and Range Experiment Station, Fort Collins, Colorado, 98-107.
3. Arslan, K. (2020). Eğitimde yapay zekâ ve uygulamaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1):71-88
4. Auger, S. D., Jacobs, B. M., Dobson, R., Marshall, C. R., & Noyce, A. J. (2021). Big data, machine learning and artificial intelligence: a neurologist’s guide. Practical Neurology, 21(1), 4-11.
5. Aydemir, E. (2019). Weka ile Yapay zekâ, 2nci Baskı. 231 sayfa. s. 28, Seçkin Yayıncılık, Türkiye. ISBN: 9789750255366
6. Aydın, K. (2024). Sanat ve tasarım bağlamında yapay zekâ tabanlı görsel üretimlerde biçim ve içerik ilişkisi. ERKİN (Ondokuz Mayıs Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Uluslararası Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergisi), 2(1), 97-117.
7. Candeloro, D. (2020). Towards sustainable fashion: the role of artificial intelligence---H&M, Stella McCartney, Farfetch, Moosejaw: A Multiple Case Study. ZoneModa Journal, 10(2), 91-105.
8. Christin, S., Hervet, É., & Lecomte, N. (2019). Applications for deep learning in ecology. Methods in Ecology and Evolution, 10(10), 1632-1644.

9. Chiu, T. K. (2023). The impact of Generative AI (GenAI) on practices, policies and research direction in education: A case of ChatGPT and Midjourney. Interactive Learning Environments, 1-17.
10. Das, S., Dey, A., Pal, A., & Roy, N. (2015). Applications of artificial intelligence in machine learning: review and prospect. International Journal of Computer Applications, 115(9):31-41.
11. Ergen, M. (2019). What is artificial intelligence? Technical considerations and future perception. Anatolian J. Cardiol, 22(2):5-7.
12. Ghahramani, Z. (2015). Probabilistic machine learning and artificial intelligence. Nature, 521(7553):452-459.
13. González García, C., Núñez Valdéz, E. R., García Díaz, V., Pelayo García-Bustelo, B. C., & Cueva Lovelle, J. M. (2019). A review of artificial intelligence in the internet of things. International Journal of Interactive Multimedia and Artificial Intelligence, 5.
14. Gümüş, F. (2019). Müzelerde Yapay zekâ Uygulamaları, Etkileri ve Geleceği. Yüksek Lisans Tezi, Danışman: Prof.Dr. Fethiye Erbay, T.C. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müze Yönetimi ABD,
15. Hanna, D. M. (2023). The Use of Artificial Intelligence Art Generator “Midjourney” in Artistic and Advertising Creativity. Journal of Design Sciences and Applied Arts, 4(2), 42-58.
16. Harreis, H., Koullias, T., Roberts, R., & Te, K. (2023). Generative AI: Unlocking the future of fashion. McKinsey & Company.
17. Henninger, C. E., Alevizou, P. J., Oates, C. J., & Cheng, R. (2016). Communicating sustainability: The case of slow-fashion micro-organizations. Sustainable consumption: Design, innovation and practice, 83-99.
18. Sucu, İ. (2019). Yapay zekânın toplum üzerindeki etkisi ve yapay zekâ (AI) filmi bağlamında yapay zekâya bakış. Uluslararası Ders Kitapları ve Eğitim Materyalleri Dergisi, 2(2), 203-215.
19. Lee, Y. K. (2022). How complex systems get engaged in fashion design creation: Using artificial intelligence. Thinking Skills and Creativity, 46, 101137.
20. Mohammadi, S. O., & Kalhor, A. (2021). Smart fashion: a review of AI applications in the Fashion & Apparel Industry. arXiv preprint arXiv:2111.00905.
21. Nadasbaş, S. E. (2020). Bilişsel bilişim teknolojilerinin moda endüstrisinde kullanımı. International Journal of Social Humanities Sciences Research, 7(50):195-213.
22. Nichols, J. A., Herbert Chan, H. W., & Baker, M. A. (2019). Machine learning: applications of artificial intelligence to imaging and diagnosis. Biophysical reviews, 11(1):111-118. doi: 10.1007/s12551-018-0449-9
23. Odabaşı, S. (2017). Sürdürülebilir moda döngüsünde moda tasarımcısının rolü (Doctoral dissertation, Anadolu University (Türkiye).
24. Öztürk, K., & Şahin, M. E. (2018). Yapay sinir ağları ve yapay zekâ’ya genel bir bakış. Takvim-i Vekayi, 6(2), 25-36.
25. Rathore, B. (2019). Fashion Sustainability in the AI Era: Opportunities and Challenges in Marketing. Eduzone: International Peer Reviewed/Refereed Multidisciplinary Journal, 8(2), 17-24.
26. Scoones, I. (2007). Sustainability. Development in practice, 17(4-5), 589-596.
27. Shaheen, A., & Iqbal, J. Clothing Fashion Image Generation from Text Using Artificial Intelligence. International Journal of Engineering Applied Sciences and Technology. 8(02):1-8
28. Tanugraha, S. (2023). A Review Using Artificial Intelligence-Generating Images: Exploring Material Ideas from MidJourney to Improve Vernacular Designs. Journal of Artificial Intelligence in Architecture, 2(2):48-57.
29. Ting, D. S. W., Pasquale, L. R., Peng, L., Campbell, J. P., Lee, A. Y., Raman, R., ... & Wong, T. Y. (2019). Artificial intelligence and deep learning in ophthalmology. British Journal of Ophthalmology, 103(2):167-175.
30. Vargas, R., Mosavi, A., & Ruiz, R. (2017). Deep learning: a review.
31. Yücel, S., & Tiber, B. (2018). Hazır giyim endüstrisinde sürdürülebilir moda. Tekstil ve Mühendis, 25(112):370-380
32. Wazarkar, S., Patil, S., & Kumar, S. (2020). A bibliometric survey of fashion analysis using artificial intelligence. Libr. Philos. Pract, 4462.
33. White, M. A. (2013). Sustainability: I know it when I see it. Ecological Economics, 86, 213-217. https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2012.12.020
34. GÖRSEL KAYNAKÇA
35. Görsel 1. https://medium.com/@alierbey/yapay-zekaya-giriş-101-c7df56c74371 (Erişim Tarihi: 15.11.2023)
36. Görsel 2. https://www.matematiksel.org/yapay-zeka-makine-ogrenmesi-ve-derin-ogrenme-fark-nedir/ (Erişim tarihi: 19.12.2023)
37. Görsel 3. https://sepa.org.tr/surdurulebilirlik-nedir/ (Erişim Tarihi: 04.12.2023)
38. Görsel 4. https://www.dilarakocak.com.tr/surdurulebilir-moda-nedir/ (16.11.2023).
39. Görsel 5, 6, 7, 8, 9, 10. Microsoft Bing Yapay zeka uygulaması
40. Görsel 11, 12, 13. Dall-E Yapay zekâ uygulaması