Derleme

Halk Sağlığı Bakışıyla Yaşlı İstismarı ve İhmali

Cilt: 16 Sayı: 2 20 Haziran 2022
PDF İndir
EN TR

Halk Sağlığı Bakışıyla Yaşlı İstismarı ve İhmali

Öz

Yaşlı nüfusu, dünyadaki tüm ülkelerin genel nüfusu içinde hem sayı, hem de oran olarak büyümektedir. Nüfus yaşlanması süreci, hem sosyoekonomik alanda, hem de sağlık alanında olumsuz bazı sonuçlara neden olmaktadır. Bu sonuçlardan biri de yaşlı istismarı ve ihmalidir. Yaşlı istismarı ve ihmali; sağlık sistemlerinin, sosyal yardım kurumlarının, politika yapıcıların ve vatandaşların acilen ilgilenmesini gerektiren, yıkıcı bireysel ve toplumsal sonuçları olabilen; yeterince bildirilmeyen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Yaşlı istismarı ağrı, yaralanma, ölüm, stres, anksiyete, depresyon, madde bağımlığı, intihar gibi hem ruh sağlığı hem fiziksel sağlık üzerinde ciddi sonuçlara neden olmaktadır. Yaşlı istismarı ve önlenmesi konusunda küresel bilgi birikimi çok sınırlıdır. Yaşlı istismarı ve ihmalini önlemek ve kontrol altına almak için; konu ile ilgili kapsamlı ve çok yönlü araştırmalar planlanmalı; gerekli yasal düzenlemeler yapılmalı; bildirim sistemleri güçlendirilmeli; mağdurlara yönelik konukevi, yardım hattı gibi hizmetler, ayrıca huzurevleri gibi kurumsal bakım hizmetleri geliştirilmeli ve denetlenmeli; hizmetler birden çok disiplinle iş birliği içinde yürütülmelidir. Yaşlılar, aileleri, bakım veren kişiler, istismar ve ihmalle karşılaşabilecek profesyoneller, istismar ve ihmalin tanınması, bildirimi, önlenmesi, mağdurlara yönelik hizmetler gibi konularda eğitilmelidir. Yaşlı gündüz bakım merkezleri, yaşlı dostu ortamlar gibi yaşlı bireyi, ailesini, bakım vereni destekleyecek uygulamalar ülke geneline yaygınlaştırılmalı ve geliştirilmelidir. Ayrıca yaşlanma ile ilgili ulusal eylem planları güncellenerek, hedeflere yönelik gerekli etkinlikler ivedilikle uygulamaya geçilmelidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. World Health Organization. Ageing and health. Erişim tarihi: 7 Ekim 2021. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ageing-and-health.
  2. 2. Grundy EM, Murphy M. Population ageing in Europe. Michel Jean-Pierre, Beattie B Lynn, Martin Finbarr C, Walst Jeremy D, Ed Oxford Textb Geriatr Med. 2017;3:11-18.
  3. 3. TÜİK. İstatistiklerle Yaşlılar, 2019. Erişim tarihi: 16 Ekim 2021. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Yaslilar-2019-33712.
  4. 4. Spijker J, MacInnes J. Population ageing: the timebomb that isn’t? BMJ Br Med J. 2013;347:f6598. doi:10.1136/bmj.f6598
  5. 5. Akdemir N. Yaşlı istismarı ve ihmali. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Derg. 2008;15(1):68-75.
  6. 6. Hazrati M, Mashayekh M, Sharifi N, Motalebi SA. Screening for domestic abuse and its relationship with demographic variables among elderly individuals referred to primary health care centers of Shiraz in 2018. BMC Geriatr. 2020;20(1):1-8.
  7. 7. World Health Organization. Elder abuse. Erişim tarihi: 13 Ekim 2021. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/elder-abuse.
  8. 8. Pillemer K, Burnes D, Riffin C, Lachs MS. Elder Abuse: Global Situation, Risk Factors, and Prevention Strategies. Gerontologist. 2016;56 Suppl 2(Suppl 2):S194-205. doi:10.1093/geront/gnw004

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Halk Sağlığı, Çevre Sağlığı

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

20 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

30 Kasım 2021

Kabul Tarihi

10 Mayıs 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 16 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Akkaya, B., & Çöl, M. (2022). Halk Sağlığı Bakışıyla Yaşlı İstismarı ve İhmali. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 16(2), 456-464. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1030724
AMA
1.Akkaya B, Çöl M. Halk Sağlığı Bakışıyla Yaşlı İstismarı ve İhmali. TJFMPC. 2022;16(2):456-464. doi:10.21763/tjfmpc.1030724
Chicago
Akkaya, Betül, ve Meltem Çöl. 2022. “Halk Sağlığı Bakışıyla Yaşlı İstismarı ve İhmali”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 16 (2): 456-64. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1030724.
EndNote
Akkaya B, Çöl M (01 Haziran 2022) Halk Sağlığı Bakışıyla Yaşlı İstismarı ve İhmali. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 16 2 456–464.
IEEE
[1]B. Akkaya ve M. Çöl, “Halk Sağlığı Bakışıyla Yaşlı İstismarı ve İhmali”, TJFMPC, c. 16, sy 2, ss. 456–464, Haz. 2022, doi: 10.21763/tjfmpc.1030724.
ISNAD
Akkaya, Betül - Çöl, Meltem. “Halk Sağlığı Bakışıyla Yaşlı İstismarı ve İhmali”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 16/2 (01 Haziran 2022): 456-464. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1030724.
JAMA
1.Akkaya B, Çöl M. Halk Sağlığı Bakışıyla Yaşlı İstismarı ve İhmali. TJFMPC. 2022;16:456–464.
MLA
Akkaya, Betül, ve Meltem Çöl. “Halk Sağlığı Bakışıyla Yaşlı İstismarı ve İhmali”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, c. 16, sy 2, Haziran 2022, ss. 456-64, doi:10.21763/tjfmpc.1030724.
Vancouver
1.Betül Akkaya, Meltem Çöl. Halk Sağlığı Bakışıyla Yaşlı İstismarı ve İhmali. TJFMPC. 01 Haziran 2022;16(2):456-64. doi:10.21763/tjfmpc.1030724

Cited By

Sağlığın ve birinci basamak bakımın anlaşılmasına ve geliştirilmesine katkıda bulunacak yeni bilgilere sahip yazarların İngilizce veya Türkçe makaleleri memnuniyetle karşılanmaktadır.

Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care © 2024 by Aile Hekimliği Akademisi Derneği is licensed under CC BY-NC-ND 4.0