Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğrencilerinde Obezite İle İlgili Önyargının ve Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutumun Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Bu çalışmada, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinde sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumun ve obezite ile ilişkili önyargının değerlendirilmesi ve bazı faktörler ile ilişkilendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesinde öğrenim gören 440 öğrenci ile yürütülmüştür. Anket formu aracılığıyla bireylerin demografik özellikleri (cinsiyet, yaş, eğitim görülen sınıfın derecesi), antropometrik ölçümleri (vücut ağırlığı, boy uzunluğu), obezite ile ilişkili önyargıları ve sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumları sorgulanmıştır. Bulgular: Bireylerin %9.5’i obeziteye karşı önyargısız, %69.1’i önyargıya eğilimli ve %21.4’ü obeziteye karşı önyargılıdır. Obezite Önyargı Ölçeği (GAMS-27) toplam puanı açısından cinsiyetler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptanmıştır (p<0.05). Bireylerin %1.4’ü düşük, %15.0’ı orta, %71.4’ü yüksek ve %12.3’ü ideal düzeyde yüksek sağlıklı beslenmeye ilişkin tutuma sahipti. Sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum ölçeği toplam puanı ile yaş ve eğitim görülen sınıf derecesi arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptanmıştır (p<0.05). Sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum ölçeği toplam puanı ve alt faktör puanları ile GAMS-27 toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptanmamıştır (p>0.05). Sonuç: Öğrencilerin büyük çoğunluğu yüksek düzeyde sağlıklı beslenme tutumuna sahiptir. Tıp fakültesi öğrencilerinde obezite ile ilişkili önyargının yüksek oranda görüldüğü saptanmıştır. Obez bireyler ile karşılaşma olasılığı yüksek olan bu sağlık mesleği grubunun, obez bireylere karşı önyargısız olması, bu bireylerde alınan sağlık hizmetinin aksamaması ve sürdürülmesi açısından önem taşımaktadır. Geleceğin doktorları olan tıp fakültesi öğrencilerinde yeni çalışmalar yapılarak bu iki önemli konu üzerinde daha fazla durulmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Obezite ile ilişkili önyargı
• sağlıklı beslenme tutumu
• tıp fakültesi öğrencileri

Evaluation of Obesity-Related Prejudice and Attitude for Healthy Nutrition in Trakya University Faculty of Medicine Students

Öz

Objective: In this study, it was aimed to evaluate the attitude for healthy nutrition and the prejudice related with obesity and and to associate them with some factors in Trakya University Faculty of Medicine students. Materials and Methods: This descriptive study was conducted with 440 students studying at Trakya University Faculty of Medicine. The demographic characteristics (gender, age, grade of education), anthropometric measurements (body weight, height), obesity-related prejudices and attitude for healthy nutrition were questioned through the questionnaire form. Results: 9.5% of individuals were unprejudiced against obesity, 69.1% were prone to prejudice and 21.4% were prejudiced against obesity. There was a statistically significant difference between the genders in terms of the Obesity Prejudice Scale (GAMS-27) total score (p<0.05). Of the individuals, 1.4% had a low, 15.0% moderate, 71.4% high and 12.3% ideally high healthy nutrition attitude. There was a statistically significant positive correlation between the total score of the Attitude Scale for Healthy Nutrition and the age and grade of education (p<0.05). No statistically significant correlation was found between the total score and sub-factor scores of the Attitude Scale for Healthy Nutrition and the total score of the GAMS-27 (p>0.05).Conclusion: Majority of the students have a high level of healthy nutrition attitude. Obesity-related prejudice was found to be high in medical school students. It is important that this health profession group, which has a high probability of encountering obese individuals, is not prejudiced against obese individuals, in terms of not interrupting and maintaining the health service received in these individuals. These two important issues should be emphasized more by conducting new studies on medical school students, who are the doctors of the future.

Anahtar Kelimeler

• Obesity-related prejudice
• healthy eating attitude
• medical school students

Kaynakça

1. 1. Pieniak Z, Żakowska-Biemans S, Kostyra E, Raats M. Sustainable healthy eating behaviour of young adults: towards a novel methodological approach. BMC Public Health 2016; 16:1-9.
2. 2. Alghamdi SA, Alqarni AA, Alghamdi AF, Alghamdi TK, Hasosah NM, Aga SS, et al. Knowledge, attitude, and practices regarding dietary habits among medical and non-medical university students. J Family Med Prim Care 2021; 10:3436.
3. 3. Al-Haj MEA, Awooda HA, Elnimeiri MKM. Eating habits among medical students in a Sudanese medical faculty. Int Res J Med Med Sci 2015; 3:64-9.
4. 4. Chourdakis M, Tzellos T, Papazisis G, Toulis K, Kouvelas D. Eating habits, health attitudes and obesity indices among medical students in northern Greece. Appetite 2010; 55:722-5.
5. 5. Kasar KS, Akyol A. Hemşirelik öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının obezite önyargı düzeyine etkisi. J Educ Res Nurs 2019; 16:79-86.
6. 6. Puhl RM, Heuer CA. The stigma of obesity: a review and update. Obesity 2009; 17:941.
7. 7. Puhl R, Peterson J, Luedicke J. Motivating or stigmatizing? Public perceptions of weight-related language used by health providers. Int J Obes 2013; 37:612-9.
8. 8. Flint S. Obesity stigma: Prevalence and impact in healthcare. British Journal of Obesity 2015; 1:14-8.

9. 9. Ferrante JM, Piasecki AK, Ohman‐Strickland PA, Crabtree BF. Family physicians' practices and attitudes regarding care of extremely obese patients. Obesity 2009; 17:1710-6.
10. 10. Huizinga MM, Cooper LA, Bleich SN, Clark JM, Beach MC. Physician respect for patients with obesity. J Gen Intern Med 2009; 24:1236-9.
11. 11. Gibson RS. Principles of nutritional assessment: Oxford university press, USA; 2005:259-261.
12. 12. Ercan A, Akçil OK M, Kızıltan G, Altun S. Sağlık bilimleri öğrencileri için obezite önyargı ölçeğinin geliştirilmesi: GAMS 27-obezite önyargi ölçeği. International Peer-Reviewed Journal of Nutrition Research 2015; 2.
13. 13. Demir GT, Cicioğlu Hİ. Sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum ölçeği (SBİTÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 2019; 4:256-74.
14. 14. Sajwani RA, Shoukat S, Raza R, Shiekh MM, Rashid Q, Siddique MS, et al. Knowledge and practice of healthy lifestyle and dietary habits in medical and non-medical students of Karachi, Pakistan. JPMA 2009; 59:650.
15. 15. Sinem U, Durukan E. Spor yönetimi bölümünde öğrenim gören öğrencilerin sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum düzeylerinin incelenmesi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi 2021; 4:438-46.
16. 16. Von Bothmer MI, Fridlund B. Gender differences in health habits and in motivation for a healthy lifestyle among Swedish university students. Nurs Health Sci 2005; 7:107-18.
17. 17. Schulte EM, Gearhardt AN. Associations of food addiction in a sample recruited to be nationally representative of the United States. Eur Eat Disord Rev 2018; 26:112-9.
18. 18. Gearhardt AN, Corbin WR, Brownell KD. Food addiction: an examination of the diagnostic criteria for dependence. J Addict Med 2009; 3:1-7.
19. 19. Özenoğlu A, Beyza G, Karadeniz B, Fatma K, Bilgin V, Bembeyaz Z, et al. Yetişkinlerde beslenme okuryazarlığın sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlar ve beden kütle indeksi ile ilişkisi. Life Sci 2021; 16:1-18.
20. 20. Sargın K, Güleşce M. Öğretmenlerin sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi (Van ili örneği). Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 7:1-11.
21. 21. Foster GD, Wadden TA, Makris AP, Davidson D, Sanderson RS, Allison DB, et al. Primary care physicians’ attitudes about obesity and its treatment. Obes Res 2003; 11:1168-77.
22. 22. Phelan SM, Burgess DJ, Yeazel MW, Hellerstedt WL, Griffin JM, van Ryn M. Impact of weight bias and stigma on quality of care and outcomes for patients with obesity. Obes Rev 2015; 16:319-26.
23. 23. Brown I, Flint SW. Weight bias and the training of health professionals to better manage obesity: what do we know and what should we do? Curr Obes Rep 2013; 2:333-40.
24. 24. Malterud K, Ulriksen K. Obesity, stigma, and responsibility in health care: A synthesis of qualitative studies. Int J Qual Stud Health Well-being 2011; 6:8404.
25. 25. Sabin JA, Marini M, Nosek BA. Implicit and explicit anti-fat bias among a large sample of medical doctors by bmi, race/ethnicity and gender. PloS One 2012; 7:e48448.
26. 26. Geller G, Watkins PA. Addressing medical students’ negative bias toward patients with obesity through ethics education. AMA J Ethics 2018; 20:948-59.
27. 27. Uğurel BB. İzmir katip çelebi üniversitesi tıp fakültesi öğrencilerinde obezite önyargısının belirlenmesi (tez). Atatürk eğitim ve araştırma hastanesi aile hekimliği kliniği.2017:32-39.
28. 28. Havva S, Seven A, Çetinkaya S, Pelin M, Aygin D. Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin obezite ön yargı düzeylerinin değerlendirilmesi. Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi 2016; 1:9-17.
29. 29. Uyanık G, Yılmaz M, Şahin A. Sağlık bilimleri öğrencilerinin obezite ile ilgili önyargılarının belirlenmesi. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi 2020; 2:48-58.