Araştırma Makalesi

Çocuğu 0-6 yaş grubu olan doktor annelerde tükenmişlik ve algılanan stres arasındaki ilişki: Kesitsel bir çalışma

Cilt: 17 Sayı: 2 20 Haziran 2023
PDF İndir
EN TR

Çocuğu 0-6 yaş grubu olan doktor annelerde tükenmişlik ve algılanan stres arasındaki ilişki: Kesitsel bir çalışma

Öz

Amaç: Bu çalışmada 0-6 yaş arası çocuğu olan doktor annelerin tükenmişlik düzeyinin ve tükenmişlik ile stres arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışma, Mart-Haziran 2020 tarihleri arasında Samsun’da yürütüldü. Çalışmaya 0-6 yaş grubu çocuğu olan doktor anneler dahil edildi. Araştırmacılar tarafından oluşturulan bir anket formu kullanıldı. Anket formu Google formlar aracılığıyla çevrimiçi ortamda katılımcılara uygulandı. Kartopu örnekleme kullanıldı. Sosyodemografik veri formu, Maslach Tükenmişlik Ölçeği, Algılanan Stres Ölçeği kullanıldı. Bulgular: Toplamda 394 doktor anne katıldı. Katılımcıların %48,5’i 35 yaşından büyük ve %97’si evliydi. Katılımcıların %50,0’sinin tek çocuğu vardı. Annelerin %59,1’i gündüz mesaisi şeklinde çalışmaktaydı. Katılımcıların %47,0’si çalıştığı için kendini çocuğuna karşı suçlu hissettiğini, %53,0’ü iş yerinde anne olduğu için zorluk yaşamadığını, %68,8’i iş ortamında sosyal destek alabildiğini, %83,5’i çocuğu ile ilgili bir durum olduğunda kolaylıkla izin alabildiğini ifade etti. Katılımcılar, Maslach Tükenmişlik Ölçeği, duyarsızlık boyutundan 5,8 ±3,2 puan, duygusal tükenme boyutundan 18,2 ±6,3 puan ve kişisel başarı boyutundan 11,8 ±3,5 puan aldı. Duyarsızlaşma tek çocuğu olan annelerde daha fazlaydı. Nöbet tutan doktor annelerin, gündüz mesai şeklinde çalışan annelere göre duygusal tükenmişliği daha fazlaydı. Otuz beş yaş üstü ya da birden fazla çocuğu olan katılımcıların kişisel başarı puanları daha yüksekti. Çalıştığı için suçluluk hisseden ve iş yerinde anne olduğu için zorluk yaşayanların duygusal tükenmişlik düzeyleri daha yüksekti. İş yerindeki sosyal ortamından destek alabilenler ve çocuğu ile ilgili durumlarda kolayca izin alabilenlerin duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve algılanan stres düzeyleri daha düşüktü. Psikiyatrik hastalık öyküsü olan ve çalışan anne olduğu için çocuğuna karşı suçluluk hissedenlerin algılanan stres seviyeleri daha yüksekti. Tükenmişliğin tüm boyutlarının yüksekliği algılanan stres düzeylerinin yüksekliği ile ilişkiliydi. Sonuç: COVID-19 pandemisinde doktor annelerin tükenmişlik ve algılanan stres düzeylerinin yüksek olduğu bulundu. İş ortamıyla ilgili faktörlerin stres ve tükenmişlik üzerinde etkisi olduğu görüldü. İş ortamındaki destek mekanizmaları tükenmişlik ve stresin daha az algılanmasına neden olduğu saptandı.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Maslach C, Jackson SE. The Measurement of Experienced Burnout. J Occup Behav. 1981;2(2):99-113.
  2. 2. O'Dea B, O'Connor P, Lydon S, Murphy AW. Prevalence of burnout among Irish general practitioners: a cross-sectional study. Ir J Med Sci. 2017;186(2):447-453.
  3. 3. Pelsma DM, Roland B, Tollefson N, Wigington H. Parent Burnout - Validation of the Maslach Burnout Inventory with a Sample of Mothers. Meas Eval Couns Dev. 1989;22(2):81-87.
  4. 4. Vigouroux SL, Scola C. Differences in Parental Burnout: Influence of Demographic Factors and Personality of Parents and Children. Front Psychol. 2018;9:887.
  5. 5. Mikolajczak M, Raes ME, Avalosse H, Roskam I. Exhausted Parents: Sociodemographic, Child-Related, Parent-Related, Parenting and Family-Functioning Correlates of Parental Burnout. J Child Fam Stud. 2017;27(2):602-614.
  6. 6. Lebert-Charron A, Dorard G, Boujut E, Wendland J. Maternal Burnout Syndrome: Contextual and Psychological Associated Factors. Front Psychol. 2018;9:885.
  7. 7. Sanchez-Rodriguez R, Orsini E, Laflaquiere E, Callahan S, Sejourne N. Depression, anxiety, and guilt in mothers with burnout of preschool and school-aged children: Insight from a cluster analysis. J Affect Disord. 2019;259:244-250.
  8. 8. Meeussen L, Van Laar C. Feeling Pressure to Be a Perfect Mother Relates to Parental Burnout and Career Ambitions. Front Psychol. 2018;9:2113.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İç Hastalıkları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

16 Ekim 2022

Kabul Tarihi

24 Mart 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 17 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Daban Durgut, Z., & Şahin, M. K. (2023). Çocuğu 0-6 yaş grubu olan doktor annelerde tükenmişlik ve algılanan stres arasındaki ilişki: Kesitsel bir çalışma. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 17(2), 226-232. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1190036
AMA
1.Daban Durgut Z, Şahin MK. Çocuğu 0-6 yaş grubu olan doktor annelerde tükenmişlik ve algılanan stres arasındaki ilişki: Kesitsel bir çalışma. TJFMPC. 2023;17(2):226-232. doi:10.21763/tjfmpc.1190036
Chicago
Daban Durgut, Zeynep, ve Mustafa Kürşat Şahin. 2023. “Çocuğu 0-6 yaş grubu olan doktor annelerde tükenmişlik ve algılanan stres arasındaki ilişki: Kesitsel bir çalışma”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 17 (2): 226-32. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1190036.
EndNote
Daban Durgut Z, Şahin MK (01 Haziran 2023) Çocuğu 0-6 yaş grubu olan doktor annelerde tükenmişlik ve algılanan stres arasındaki ilişki: Kesitsel bir çalışma. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 17 2 226–232.
IEEE
[1]Z. Daban Durgut ve M. K. Şahin, “Çocuğu 0-6 yaş grubu olan doktor annelerde tükenmişlik ve algılanan stres arasındaki ilişki: Kesitsel bir çalışma”, TJFMPC, c. 17, sy 2, ss. 226–232, Haz. 2023, doi: 10.21763/tjfmpc.1190036.
ISNAD
Daban Durgut, Zeynep - Şahin, Mustafa Kürşat. “Çocuğu 0-6 yaş grubu olan doktor annelerde tükenmişlik ve algılanan stres arasındaki ilişki: Kesitsel bir çalışma”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 17/2 (01 Haziran 2023): 226-232. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1190036.
JAMA
1.Daban Durgut Z, Şahin MK. Çocuğu 0-6 yaş grubu olan doktor annelerde tükenmişlik ve algılanan stres arasındaki ilişki: Kesitsel bir çalışma. TJFMPC. 2023;17:226–232.
MLA
Daban Durgut, Zeynep, ve Mustafa Kürşat Şahin. “Çocuğu 0-6 yaş grubu olan doktor annelerde tükenmişlik ve algılanan stres arasındaki ilişki: Kesitsel bir çalışma”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, c. 17, sy 2, Haziran 2023, ss. 226-32, doi:10.21763/tjfmpc.1190036.
Vancouver
1.Zeynep Daban Durgut, Mustafa Kürşat Şahin. Çocuğu 0-6 yaş grubu olan doktor annelerde tükenmişlik ve algılanan stres arasındaki ilişki: Kesitsel bir çalışma. TJFMPC. 01 Haziran 2023;17(2):226-32. doi:10.21763/tjfmpc.1190036

Cited By

Sağlığın ve birinci basamak bakımın anlaşılmasına ve geliştirilmesine katkıda bulunacak yeni bilgilere sahip yazarların İngilizce veya Türkçe makaleleri memnuniyetle karşılanmaktadır.

Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care © 2024 by Aile Hekimliği Akademisi Derneği is licensed under CC BY-NC-ND 4.0