Araştırma Makalesi

Sağlık İnanç Modeline Dayalı Çevrimiçi Eğitimin Sağlık İnançları ve Meme Kanseri Korkusuna Etkisi

Cilt: 17 Sayı: 4 19 Aralık 2023
PDF İndir
TR EN

Sağlık İnanç Modeline Dayalı Çevrimiçi Eğitimin Sağlık İnançları ve Meme Kanseri Korkusuna Etkisi

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Sağlık İnanç Modeli doğrultusunda verilen meme kanseri ve kendi kendine meme muayenesi çevrimiçi eğitiminin kadınların sağlık inançlarına ve meme kanseri korkusuna etkisini incelemektir. Yöntem: Tek grup ön test-son test değerlendirmeli yarı deneysel türde yürütülen bu araştırma Kasım 2022-Ocak 2023 tarihleri arasında çevrimiçi bir çalışma olarak gerçekleştirildi. Araştırmaya bir sosyal medya grubunda yer alan 66 kadın dahil edildi. Araştırmanın verileri çevrimiçi eğitim müdahalesi öncesi ve müdahaleden iki ay sonra tanıtıcı özellikler veri toplama formu, “Champion Sağlık İnanç Modeli Ölçeği”, ve “Champion Meme Kanseri Korku Ölçeği” ile toplandı. Veriler tanımlayıcı istatistikler, bağımlı gruplarda t-testi kullanılarak analiz edildi. Bulgular: Çevrimiçi eğitim müdahalesi sonrasında kadınların sağlık inançları alt boyutlarından duyarlılık algısı (t=-6,616, p=0,001), yarar algısı (t=-10,576, p=0,001), güven algısı (t=-16,268, p=0,001) ve sağlık motivasyonu (t=-3,125, p=0,001) puan ortalamalarında anlamlı bir artış olduğu, engel algısı (t=6,712, p=0,001) puan ortalamasında ise anlamlı bir azalış olduğu saptandı. Çevrimiçi eğitim müdahalesinin kadınların sağlık inançları alt boyutlarından ciddiyet algısına (t=-1,493, p=0,14) etkisi olmadığı belirlendi. Meme kanseri korkusu ölçeği ön test ve son test puan ortalamaları arasında (t=6,170, p=0,001) anlamlı bir azalış olduğu saptandı. Sonuç: Bu araştırmanın sonuçları meme kanseri ve kendi kendine meme muayenesi çevrimiçi eğitiminin kadınların sağlık inançlarında, özellikle duyarlılık, yarar, engel, güven algısı ve sağlık motivasyonunda anlamlı etkileri olduğunu ve meme kanseri korkusunu azalttığını göstermektedir. Kadınları meme farkındalığı ve düzenli kendi kendine meme muayenesi uygulamaları konusunda teşvik etmek için çevrimiçi eğitim müdahalesi uygun bir yaklaşım olabilir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bulunmamaktadır

Teşekkür

Araştırma için gönüllü olan tüm katılımcılara teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. 1. Karimian Z, Zare R, Zarifsanaiey N, Salehi N. The effect of video-based multimedia training on knowledge, attitude, and performance in breast self-examination. BMC Women's Health 2022;22(1):1-14.
  2. 2. Seely JM, Alhassan T. Screening for breast cancer in 2018—what should we be doing today? Current Oncology 2018;25(s1):115–124.
  3. 3. Heer E, Harper A, Escandor N, Sung H, McCormack V, Fidler-Benaoudia MM. Global burden and trends in premenopausal and postmenopausal breast cancer: a population-based study. The Lancet Global Health 2020, 8(8):e1027–e37.
  4. 4. World Health Organziation, Cancer Country Profiles 2020. 2020. Erişim Tarihi:21.04.2023 https://www.iccp-portal.org/news/who-cancer-country-profiles-2020
  5. 5. Tarı Selçuk K, Avcı D, Yılmaz Dündar G, Mercan Y. Breast cancer screening behaviors in women aged 40 years and over in a semi-urban region in Turkey: relationships with health beliefs. Healthcare 2020;8(2); 1-10.
  6. 6. Khani Jeihooni A, Moayedi ZS, Momenabadi V, Ghalegolab F, Afzali Harsini P. Effect of Educational Intervention Based on Theory of Planned Behavior (TPB) on doing breast self-examination in a sample of Iranian women. Breast Cancer: Basic and Clinical Research 2013; 17:11782234221145417.
  7. 7. Koçak HS, Ece ZO, Güngörmüş Z. Birinci derece yakını meme kanserli kadınların korku düzeyinin erken tanı davranışlarına etkisi. Hemşirelik Bilimi Dergisi 2022;5(1):22–9.
  8. 8. Naz MSG, Simbar M, Fakari FR, Ghasemi V. Effects of model-based interventions on breast cancer screening behavior of women: a systematic review. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention 2018;19(8):2031-41.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Aile Hekimliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

10 Aralık 2023

Yayımlanma Tarihi

19 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

18 Mart 2023

Kabul Tarihi

21 Ekim 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 17 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Uslu Şahan, F., & Er Korucu, A. (2023). Sağlık İnanç Modeline Dayalı Çevrimiçi Eğitimin Sağlık İnançları ve Meme Kanseri Korkusuna Etkisi. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 17(4), 540-548. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1267442
AMA
1.Uslu Şahan F, Er Korucu A. Sağlık İnanç Modeline Dayalı Çevrimiçi Eğitimin Sağlık İnançları ve Meme Kanseri Korkusuna Etkisi. TJFMPC. 2023;17(4):540-548. doi:10.21763/tjfmpc.1267442
Chicago
Uslu Şahan, Fatma, ve Aslı Er Korucu. 2023. “Sağlık İnanç Modeline Dayalı Çevrimiçi Eğitimin Sağlık İnançları ve Meme Kanseri Korkusuna Etkisi”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 17 (4): 540-48. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1267442.
EndNote
Uslu Şahan F, Er Korucu A (01 Aralık 2023) Sağlık İnanç Modeline Dayalı Çevrimiçi Eğitimin Sağlık İnançları ve Meme Kanseri Korkusuna Etkisi. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 17 4 540–548.
IEEE
[1]F. Uslu Şahan ve A. Er Korucu, “Sağlık İnanç Modeline Dayalı Çevrimiçi Eğitimin Sağlık İnançları ve Meme Kanseri Korkusuna Etkisi”, TJFMPC, c. 17, sy 4, ss. 540–548, Ara. 2023, doi: 10.21763/tjfmpc.1267442.
ISNAD
Uslu Şahan, Fatma - Er Korucu, Aslı. “Sağlık İnanç Modeline Dayalı Çevrimiçi Eğitimin Sağlık İnançları ve Meme Kanseri Korkusuna Etkisi”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 17/4 (01 Aralık 2023): 540-548. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1267442.
JAMA
1.Uslu Şahan F, Er Korucu A. Sağlık İnanç Modeline Dayalı Çevrimiçi Eğitimin Sağlık İnançları ve Meme Kanseri Korkusuna Etkisi. TJFMPC. 2023;17:540–548.
MLA
Uslu Şahan, Fatma, ve Aslı Er Korucu. “Sağlık İnanç Modeline Dayalı Çevrimiçi Eğitimin Sağlık İnançları ve Meme Kanseri Korkusuna Etkisi”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, c. 17, sy 4, Aralık 2023, ss. 540-8, doi:10.21763/tjfmpc.1267442.
Vancouver
1.Fatma Uslu Şahan, Aslı Er Korucu. Sağlık İnanç Modeline Dayalı Çevrimiçi Eğitimin Sağlık İnançları ve Meme Kanseri Korkusuna Etkisi. TJFMPC. 01 Aralık 2023;17(4):540-8. doi:10.21763/tjfmpc.1267442

Cited By

Sağlığın ve birinci basamak bakımın anlaşılmasına ve geliştirilmesine katkıda bulunacak yeni bilgilere sahip yazarların İngilizce veya Türkçe makaleleri memnuniyetle karşılanmaktadır.

Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care © 2024 by Aile Hekimliği Akademisi Derneği is licensed under CC BY-NC-ND 4.0