Evde Sağlık Biriminde Halsizlik ve Yorgunluk Şikayeti Olan Hastaya Yaklaşım

Öz

Giriş: Halsizlik ve yorgunluk şikâyetleri subjektif yakınmalar olup, aile hekimliği ve evde sağlık birimi başvurularının ciddi bir bölümünü oluşturur. Özellikle halsizlik ve yorgunluk şikâyeti olan yaşlı hastalarda; demir eksikliği detaylı değerlendirilmesi gereken önemli bir durumdur. Bu çalışmada kronik hastalığı ve demir eksikliğinin olgu ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Olgu: 79 yaşında, erkek hasta Evde Sağlık Birimine halsizlik ve yorgunluk şikâyeti nedeniyle başvurdu. Diyabet, hipertansiyon, dislipidemi, kronik böbrek yetmezliği, hipertansiyon, 15-20 yıl önce by-pass ve ayakta emboli öyküsü mevcut olan hasta sigara ve alkol kullanmadığı belirtildi. Fizik muayenede; genel durumu orta, destekli mobil olan hastanın solunum sistemi ve batın muayeneleri doğal, sağ ayak parmaklarında akıntısız, kuru, gangrenöz yara mevcut, nutrisyonel değerlendirmesi Mini Nutrisyonel Değerlendirme Ölçeği (MNA) ile yapıldığında malnütrisyon açısından riskli değerlendirildi. Hastanın kan tetkiklerinde normositer anemi, anizositoz, trombositoz vardı. Demir parametreleri kronik böbrek hastalığı tanısı göz önünde bulunarak değerlendirildiğinde demir eksikliği ile uyumluydu. B12 seviyesi çok düşük (<150) görüldü. Hastaya demir ve B12 başlandı, patogenezinin araştırılması amacıyla kolonoskopi planı yapıldı ve malnütrisyon riskine bağlı olarak beslenme ürünü başlandı. Sonuç-tartışma: Hastanın 65 yaş üstü olması, malnütrisyon riski olması kombine vitamin eksikliğinin nutrisyonel olabileceğini düşündürdü. Bu olgu sunumu; aile hekimliği uzmanlarının saha olarak görev yaptıkları evde sağlık birimlerinde karşılaşabilecekleri komplike vakalara örnek olması amacıyla sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Anemi
• evde bakım
• halsizlik
• yorgunluk

Approach to the Patient Complaining of Weakness and Fatigue in the Home Health Unit

Öz

Introduction: Weakness and fatigue are subjective complaints; they constitute significant portion of the applications to Family Medicine and Home Health Units. Especially in elderly patients with complaints of weakness and fatigue; iron deficiency is an important condition that needs to be evaluated. In this study, it was aimed to evaluate chronic disease and iron deficiency with a case. Case Report: A 79-year-old male patient was admitted to the Home Health Unit with complaints of weakness and fatigue. The patient, who had a history of diabetes, hypertension, dyslipidemia, chronic renal failure, hypertension, bypass and ambulatory embolism 15-20 years ago, did not smoke or drink alcohol. In physical examination; the general condition was moderate, assisted mobile, respiratory system and abdominal examinations were unremarkable, there was dry, gangrenous wound on the right toes without discharge, and nutritional evaluation was considered at risk for malnutrition when performed with Mini Nutritional Assessment (MNA). The patient's blood tests showed normocytic anemia, anisocytosis, thrombocytosis. Iron parameters were consistent with iron deficiency when evaluated with the diagnosis of chronic kidney disease. B12 levels were very low (150<). The patient was started on iron and B12, a colonoscopy plan was made to investigate the pathogenesis, and a nutritional product was started depending on the risk of malnutrition. Results- Conclusion: The fact that the patient was over 65 years of age and had a risk of malnutrition suggested that combined vitamin deficiency may be nutritional. This case report is presented as an example of the complicated cases that Family Medicine Specialists may encounter in the home health units where they work in the field.

Anahtar Kelimeler

• Anemia
• home care
• weakness
• fatigue

Kaynakça

1. 1. Cornuz J, Guessous I, Favrat B. Fatigue: a practical approach to diagnosis in primary care, CMAJ 2006; March 14:174(6).
2. 2. Özceylan G, Toprak D, Gözütok T, Şimşek H. Farklılaşmamış Rahatsızlıklarda İlk Aile Hekimliğini Tercih Etme Davranışlarının İncelenmesi. Smyrna Tıp Dergisi 2021;11(2):20-25.
3. 3. Glader B. Anemias, In: Behrman R. Kliegman R, Jenson H. Eds. Nelson Textbook of Pediatrics. 17th ed. Pennsylvania: Saunders, 2004: 1604-6
4. 4. Türk Hematoloji Derneği. Yetişkinde Demir Eksikliği Tanı Ve Tedavi Kılavuzu.2022 bolum-iii-yetiskinde-demir-eksikligi-tani-ve-tedavi-kilavuzu.pdf (thd.org.tr) Erişim tarihi: 8.Şubat.2024
5. 5. GBD 2021 Anemia Collaborators. Prevalence, years lived with disability, and trends in anaemia burden by severity and cause, 1990–2021: findings from the Global Burden of Disease Study 2021. Lancet Haematol 2023 Jul 31;10(9):e713–e34.
6. 6. Çelebi H, Vardı Ş, Tahtacı M ve ark. İzzet Baysal Tıp Fakültesi İç Hastalıkları polikliniğine başvuran 50 yaş üstü bireylerde kronik hastalık sıklığı. AİBÜ İzzet Baysal Tıp Dergisi 2009;4(3):38-42
7. 7. Amerbach MA, DeLoughery TG, Tirnauer JS. Irod deficiency in adults: A review. JAMA 2025 May 27;333(20):1813-23.
8. 8. Kurtulmuş Y, Demircan E, Tütüncüler FK, Eşsizoğlu E, Türkön H, Duman C, Bakar C. Demir düzeyi ve iskemi modifiye albümin. Smyrna Tıp Dergisi 2013;3(3):33-38.

9. 9. Kumar A, Sharma E, Marley A, Samaan MA, Brookes MJ. Iron deficiency anaemia: pathophysiology, assessment, practical management. BMJ Open Gastroenterol. 2022 Jan 7;9(1):e000759.
10. 10. DeLoughery TG. Iron deficiency anemia. Medical Clinics of North America 2017;101(2), 319-32.
11. 11. Lui KW et al. Metformin-related vitamin B12 deficiency. Age Ageing 2006;35:200–1.
12. 12. Türk Hematoloji Derneği. Yetişkinde Kronik Hastalık Anemisi Tanı Ve Tedavi Kılavuzu. 2011 bolum-ix-kronik-hastalik-anemisi-tani-ve-tedavi-kilavuzu.pdf (thd.org.tr) Erişim tarihi: 8.Şubat.2024
13. 13. Gutierrez OM. Treatment of Iron Deficiency Anemia in CKD and End-Stage Kidney Disease. Kıdney Int Rep 2021;6(9):2261-9.
14. 14. Hain D, Bednarski D, Cahill M, Dix A, Foote Haras MS. et al. Iron-Deficiency Anemia in CKD: A Narrative Review for the Kidney Care Team. Kidney Medicine 2023;5(8):100677.
15. 15. Belghith A, Mahjoub S, Ben RN. Causes of vitamin B12 deficiency. La Tunisiemedicale. 2015;93(11):678-82
16. 16. Şahan TY, Mergen BE, Öngel K. Aile Hekimliği Polikliniğine Başvuran Bir B12 Eksikliği Vakası. Türk Aile Hek Derg 2019;23(1):42-5.
17. 17. Kapur D, Agarwal KN and Agarwal DK. Nutritional Anemia and its control. Indian J Pediatr 2002; 69 (7): 607-616.
18. 18. Nakhoul G, Simon JF. Anemia of chronic kidney disease: Treat it, but not too aggressively. Cleveland Clinic Journal of Medicine 2016;83(8):613-24.
19. 19. Hamoud AA, Mohammed AA, Abdullah AR, Baqer AF, Talal AB, Abdulaziz AR. Et al. Iron Deficiency Anaemia in Chronic Kidney Disease Patients in Saudi Arabia: Prevalence, Predictors and Cross-sectional Insights. Journal of Advanced Trends in Medical Research 2024;1(4):1222-8.
20. 20. Lanier JB, Park JJ, Callahan RC. Anemia in older adults. Am Fam Physician 2018;98(7):437-42.
21. 21. Fougère B, Puisieux F, Chevalet P, Annweiler C, Michel E, Joly E, et al. on behalf of the CARENFER PA study group. Prevalence of iron deficiency in patients admitted to a geriatric unit: a multicenter cross-sectional study. BMC Geriatr 2024;24.112.
22. 22. Guan B, Yang J, Chen Y, Yang W, Wang C. Nutritional Deficiencies in Chinese Patients Undergoing Gastric Bypass and Sleeve Gastrectomy: Prevalence and Predictors. Obes Surg. 2018 Sep;28(9):2727-36.
23. 23. Kroenke K, Mangelsdorff AD. Common symptoms in ambulatory care: Incidence, evaluation, therapy, and outcome. The American Journal of Medicine 1989;86(3):262–6.
24. 24. Çayakar A. Halsizlik ve Yorgunluğa Klinik Yaklaşım. Aegean J Med Sci 2019;3:168-78.