The Effect of Delivery Mode on Perception of Traumatic Birth and Maternal Attachment in Primiparous Women: A Comparative Study

Öz

Aim: The perception of traumatic birth varies by delivery mode and can influence future deliveries. This study aimed to examine the effect of delivery mode on traumatic birth perception and maternal attachment in primiparas. Methods: This descriptive, cross-sectional study included 300 primiparas (150 normal, 150 cesarean), recruited by snowball sampling with support from delivery room supervisors and family health professionals. Data were collected during the 4th–6th postpartum weeks via online forms, including an introductory form, the City Birth Trauma Scale, and the Maternal Attachment Scale. Results: The mean maternal age was 26.0±4.3 years, and spouse age was 29.3±4.8 years. The average maternal attachment score was 85.3±13.6, while the traumatic birth perception score was 18.4±7.6. Women with unplanned pregnancies and cesarean deliveries had significantly higher traumatic birth perception scores. Those with one pregnancy scored 16.9±7.2, while women with two pregnancies scored 22.1±6.7. A weak but significant negative correlation was observed between traumatic birth perception and maternal attachment scores. Conclusion: Unplanned pregnancies and cesarean births increased traumatic birth perceptions. Informing women about marriage, pregnancy, childbirth, and parenting may support reproductive planning and reduce traumatic experiences. Education on delivery modes and postpartum processes, starting prenatally, may reduce uncertainty and fear, helping women prepare for childbirth and strengthening maternal attachment.

Anahtar Kelimeler

• Traumatic
• primipara
• cesarean section
• maternal health

Primiparlarda Doğum Şeklinin Travmatik Doğum Algısı ve Maternal Bağlanma Üzerine Etkisi: Karşılaştırmalı Bir Çalışma

Öz

Amaç: Travmatik doğum algısı doğum şekline göre değişmekte ve gelecekteki doğumları etkileyebilmektedir. Bu çalışma, doğum şeklinin primiparlardaki travmatik doğum algısı ve maternal bağlanma üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel nitelikteki bu çalışmaya 300 primipar kadın (150 normal, 150 sezaryen) dahil edilmiştir. Katılımcılar, doğumhane sorumluları ve aile sağlığı merkezi çalışanlarının desteğiyle kartopu örnekleme yöntemiyle ulaşılarak seçilmiştir. Veriler, doğum sonrası 4–6. haftalar arasında çevrim içi formlar aracılığıyla toplanmıştır. Veri toplama araçları tanıtıcı bilgi formu, City Doğum Travması Ölçeği ve Maternal Bağlanma Ölçeğidir. Bulgular: Kadınların yaş ortalaması 26,0±4,3 yıl, eşlerinin yaş ortalaması ise 29,3±4,8 yıldır. Maternal Bağlanma Ölçeği ortalama puanı 85,3±13,6; City Doğum Travması Ölçeği ortalama puanı 18,4±7,6’dır. İstenmeyen gebeliği olanlar ve sezaryen ile doğum yapanların travmatik doğum algısı anlamlı düzeyde daha yüksektir. Tek gebeliği olanların ortalama puanı 16,9±7,2 iken, iki gebeliği olanların puanı 22,1±6,7’dir. Travmatik doğum algısı ile maternal bağlanma puanları arasında zayıf ama anlamlı bir negatif korelasyon bulunmuştur. Sonuç: İstenmeyen gebelik ve sezaryen doğum, travmatik doğum algısını artırmaktadır. Kadınların evlilik, gebelik, doğum ve ebeveynlik süreçleri hakkında bilgilendirilmesi, üreme planlamasını destekleyerek travmatik deneyimlerin azaltılmasına katkı sağlayabilir. Doğum şekilleri ve doğum sonrası süreçler hakkında gebelik döneminden itibaren verilen eğitim, belirsizlik ve korkuyu azaltarak kadınların doğuma hazırlanmasını kolaylaştırabilir ve maternal bağlanmayı güçlendirebilir.

Anahtar Kelimeler

• Travmatik
• primipar
• sezaryen
• anne sağlığı

Kaynakça

1. 1. Altun E, Kaplan S. Doğum travmasının anne ve bebek bağlanması üzerine etkisi. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2020;4(1):54-66.
2. 2. Şahin M, Erbil N. Relationship between maternal antenatal attachment and traumatic childbirth perception among pregnant women. Int J Gynecol Obstet. 2023;165:288-297.
3. 3. Reed R, Sharman R, Inglis C. Women’s descriptions of childbirth trauma relating to care provider actions and interactions. BMC Pregnancy Childbirth. 2017;17:1-10.
4. 4. Dilcen HY, Genç RE. Travmatik doğumun önlenmesinde ebenin rolü. Life Sciences. 2019;14(3):64-73.
5. 5. Yılmaz B, Sel İ, Şahin NH. Kadınların kişilik özelliklerinin travmatik doğum algısına etkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi. 2021;14(4):423-432.
6. 6. Mucuk Ö, Özkan H. Travmatik doğum eylemi ve ebelik bakımı. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi. 2021;30(4):218-225.
7. 7. Türkmen H, Yalniz Dilcen H, Akin B. The effect of labor comfort on traumatic childbirth perception, post-traumatic stress disorder, and breastfeeding. Breastfeed Med. 2020;15(12):779-788.
8. 8. Aydın R, Aktaş S, Binici DK. Vajinal doğum yapan annelerin doğuma ilişkin travma algısı ile maternal bağlanma düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi: Bir kesitsel çalışma. Gumushane Univ Saglik Bilimleri Derg. 2022;11(1):158-169.

9. 9. Dekel S, Stuebe C, Dishy G. Childbirth induced posttraumatic stress syndrome: a systematic review of prevalence and risk factors. Frontiers in Psychology. 2017;8:560.
10. 10. Çelebi EZ. Doğum şeklinin annelerin bebeklerini algılama, bağlanma ve ebeveynlik davranışı üzerine etkisi [yüksek lisans tezi]. İstanbul: İstanbul Medipol Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2019.
11. 11. Nagle U, Naughton S, Ayers S, Cooley S, Duffy RM, Dikmen-Yildiz P. A survey of perceived traumatic birth experiences in an Irish maternity sample–prevalence, risk factors and follow up. Midwifery. 2022;113:103419.
12. 12. Brühlmann F, Petralito S, Aeschbach LF, Opwis K. The quality of data collected online: An investigation of careless responding in a crowdsourced sample. Methods in Psychology. 2020;2:100022.
13. 13. Bayrı Bingöl F, Bal MD, Dişsiz M, Sormageç MT, Yildiz PD. Validity and reliability of the Turkish version of the City Birth Trauma Scale (CityBiTS). J Obstet Gynaecol. 2021;41(7):1023-1031.
14. 14. Kavlak O, Şirin A. The Turkish version of maternal attachment inventory. Journal of Human Sciences. 2009;6(1):188-202.
15. 15. Mohaghegh Z, Javadnoori M, Najafian M, Abedi P, Kazemnejad Leyli E, Montazeri S, Bakhtiari S. Effect of birth plans integrated into childbirth preparation classes on maternal and neonatal outcomes of Iranian women: A randomized controlled trial. Front Glob Womens Health. 2023;4:1120335.
16. 16. Dekel S, Thiel F, Dishy G, Ashenfarb AL. Is childbirth-induced PTSD associated with low maternal attachment? Arch Womens Ment Health. 2019;22:119-122.
17. 17. Reed R, Sharman R, Inglis C. Women’s descriptions of childbirth trauma relating to care provider actions and interactions. BMC Pregnancy Childbirth. 2017;17:1-10.
18. 18. Çankaya S, Ocaktan C. Postpartum erken dönemde primipar annelerin travmatik doğum deneyimlerinin ve algısının, emzirme tutumu ile ilişkisi. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi. 2022;11(2):227-234.
19. 19. Metin A, Altınkaynak S. Babaların sosyodemografik özelliklerinin eş desteği ve emzirme başarısına etkisi. JAREN. 2020;6(1):109-116. doi:10.5222/jaren.2020.68552.
20. 20. Bilge Ç, Dönmez S, Olgaç Z, Pirinççi F. Gebelikte doğum korkusu ve etkileyen faktörler. Sağlık Bilimlerinde Değer. 2022;12(2):330-335.
21. 21. Moreau C, Bonnet C, Beuzelin M, Blondel B. Pregnancy planning and acceptance and maternal psychological distress during pregnancy: results from the National Perinatal Survey, France, 2016. BMC Pregnancy Childbirth. 2022;22(1):1-12. doi:10.1186/s12884-022-04496-3.
22. 22. Edis EK. Gebeliğin istenme durumu ile gebelik distresi ve prenatal bağlanma arasındaki ilişkisinin incelenmesi. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi. 2024;6(2):109-116.
23. 23. Hautamäki H, Gissler M, Heikkinen‐Eloranta J, Tiitinen A, Peuranpää P. Pregnancy and perinatal outcomes in women with recurrent pregnancy loss—A case–control study. Acta Obstet Gynecol Scand. 2025;104(2):368-379.
24. 24. Gezer Tekdal A. Latent fazdaki primipar gebelerde psikolojik esneklik düzeyi ve gebelik stresinin travmatik doğum algısı ve emzirme başarısına etkisi [yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Malatya: İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2022.
25. 25. Derya YA, Akça E, Kamalak H, Gökbulut N. Doğum sayısı, doğum şekli ve gebeliğin planlı olma durumunun lohusalarda posttravmatik gelişim ve konfora etkisi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021;14(3):366-377.
26. 26. Sawyer A, Ayers S, Bradley R, Young D, Smith H. Posttraumatic growth after childbirth: A prospective study. Psychology and Health. 2012;27(3):362-377. doi:10.1080/08870446.2011.578745.
27. 27. Döner Şİ, Uçtu AK. Travmatik doğum algısına neden olan faktörlerin incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2024;13(1):203-215.
28. 28. Oruç M. Doğum sonu dönemde kadınların annelik fonksiyonu ile maternal bağlanma ilişkisinin incelenmesi [yüksek lisans tezi]. Antalya: Akdeniz Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2022.
29. 29. Ponti L, Smorti M, Ghinassi S, Mannella P, Simoncini T. Can a traumatic childbirth experience affect maternal psychopathology and postnatal attachment bond? Current Psychology. 2022;41:1-10. doi:10.1007/s12144-020-00650-2.