Araştırma Makalesi

YouTube’daki Akdeniz Diyeti İçeriklerinin Analizi: Bilimsel Bilgi mi, Yanıltıcı İçerik mi?

Cilt: 19 Sayı: 4 8 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

YouTube’daki Akdeniz Diyeti İçeriklerinin Analizi: Bilimsel Bilgi mi, Yanıltıcı İçerik mi?

Öz

Giriş Akdeniz diyeti, zengin besin çeşitliliği ve sağlık üzerindeki olumlu etkileriyle yıllardır popülerliğini koruyan bir beslenme modelidir. Obeziteden kardiyovasküler hastalıklara kadar pek çok durumdaki koruyucu ve önleyici etkileri dünya çapında dikkatleri çekmeye devam etmesinin sağlamaktadır. Günümüzde ilerleyen teknoloji ve dijitalleşmenin artmasıyla birlikte pek çok konuda olduğu gibi beslenme ve diyet konularında YouTube önemli bir bilgi kaynağı haline gelmiştir. Yapılan bu çalışmada YouTube’da yer alan Akdeniz diyeti ile ilgili videoların kalitesi ve güvenirliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem Çalışma kapsamında YouTube’da “Akdeniz diyeti”, “Akdeniz Tarzı Beslenme”, “Akdeniz Diyet Modeli” anahtar kelimeleri kullanılarak tarama yapılmış ve ilk 100 video incelenmiştir. Video içeriklerinin doğruluğu, kalitesi, bilimselliği, görsel ve işitsel kalitesi, kapsamlılığı değerlendirilmiş ve literatürle karşılaştırılmıştır. Bulgular İlk 100 video araştırmacılar tarafından değerlendirilmiş; 34 video 1 dakikadan kısa veya 20 dakikadan uzun olması nedeniyle, 12 video Akdeniz diyetine ilişkin bilgiler içermemesi, 1 video Türkçe olmaması, 2 video da sözel anlatım bulunmaması nedeniyle dışlanmış, çalışmaya toplamda 51 video dahil edilmiştir. Dahil edilen videoların ortalama sürelerinin 5,94±3,54 dakika ve görüntülenme oranlarının ortalama değerlerinin 17,85±52,78 olduğu belirlenmiştir. Videolar arasında doktor ve diyetisyenlerin konuşmacı olarak yer aldığı videoların daha güvenilir ve kaliteli olduğu saptanmıştır (p<0,05). Videoların görüntülenme sayısı, görüntülenme oranı değerlerinin JAMA skoru ile arasında orta derecede anlamlı korelasyon (r=0,448, r=0,481) gösterdiği saptanmıştır. Sonuç YouTube, Akdeniz diyeti konusunda güvenirliği yüksek videolar içerse de tamamen doğru ve güvenilir bir kaynak değildir. Sağlık profesyonellerinin içerik üretimine daha fazla katkıda bulunmaları teşvik edilmeli, daha doğru, kapsamlı, güvenilir bilgilerin erişimleri kolaylaştırılmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Lăcătușu CM, Grigorescu ED, Floria M, Onofriescu A, Mihai BM. The Mediterranean Diet: From an Environment-Driven Food Culture to an Emerging Medical Prescription. Int J Environ Res Public Health. 2019;16(6):942.
  2. 2. Trichopoulou A, Martínez-González MA, Tong TY, Forouhi NG, Khandelwal S, Prabhakaran D, Mozaffarian D & Lorgeril M. Definitions and potential health benefits of the Mediterranean diet: views from experts around the world. BMC Medicine. 2014;12:112.
  3. 3. Sofi F, Macchi C, Abbate R, Gensini GF, Casini A. Mediterranean diet and health status: an updated meta-analysis and a proposal for a literature-based adherence score. Public Health Nutr. 2014;17(12):2769-2782.
  4. 4. Martínez-González MÁ, Hershey MS, Zazpe I, Trichopoulou A. Transferability of the Mediterranean Diet to Non-Mediterranean Countries. What Is and What Is Not the Mediterranean Diet. Nutrients. 2017;9(11):1226.
  5. 5. Alvarez-Mon MA, Fernandez-Lazaro CI, Llavero-Valero M, Alvarez-Mon M, Mora S, Martínez-González MA, Bes-Rastrollo M. Mediterranean Diet Social Network Impact along 11 Years in the Major US Media Outlets: Thematic and Quantitative Analysis Using Twitter. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2022; 19(2):784.
  6. 6. Benajiba N, Alhomidi M, Alsunaid F, et al. Video clips of the Mediterranean Diet on YouTube TM: A social Media Content Analysis. American Journal of Health Promotion. 2023;37(3):366-374.
  7. 7. Statista. (2024). Social networks- Statistics & Facts. Erişim adresi: https://www.statista.com/topics/1164/social-networks/. Erişim tarihi: 18.01.2024.
  8. 8. Madathil KC, Rivera-Rodriguez AJ, Greenstein JS, Gramopadhye AK. Healthcare information on YouTube: A systematic review. Health Informatics J. 2015;21(3):173-194.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlığın Sosyal Belirleyicileri, Aile Hekimliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

2 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

8 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

6 Şubat 2025

Kabul Tarihi

17 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 19 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Kırcalı Haznedar, N., Macit, A., & Yıldız Kopuz, T. N. (2025). YouTube’daki Akdeniz Diyeti İçeriklerinin Analizi: Bilimsel Bilgi mi, Yanıltıcı İçerik mi? Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 19(4), 378-385. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1634351
AMA
1.Kırcalı Haznedar N, Macit A, Yıldız Kopuz TN. YouTube’daki Akdeniz Diyeti İçeriklerinin Analizi: Bilimsel Bilgi mi, Yanıltıcı İçerik mi? TJFMPC. 2025;19(4):378-385. doi:10.21763/tjfmpc.1634351
Chicago
Kırcalı Haznedar, Nagihan, Arife Macit, ve Tuba Nur Yıldız Kopuz. 2025. “YouTube’daki Akdeniz Diyeti İçeriklerinin Analizi: Bilimsel Bilgi mi, Yanıltıcı İçerik mi?”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 19 (4): 378-85. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1634351.
EndNote
Kırcalı Haznedar N, Macit A, Yıldız Kopuz TN (01 Aralık 2025) YouTube’daki Akdeniz Diyeti İçeriklerinin Analizi: Bilimsel Bilgi mi, Yanıltıcı İçerik mi? Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 19 4 378–385.
IEEE
[1]N. Kırcalı Haznedar, A. Macit, ve T. N. Yıldız Kopuz, “YouTube’daki Akdeniz Diyeti İçeriklerinin Analizi: Bilimsel Bilgi mi, Yanıltıcı İçerik mi?”, TJFMPC, c. 19, sy 4, ss. 378–385, Ara. 2025, doi: 10.21763/tjfmpc.1634351.
ISNAD
Kırcalı Haznedar, Nagihan - Macit, Arife - Yıldız Kopuz, Tuba Nur. “YouTube’daki Akdeniz Diyeti İçeriklerinin Analizi: Bilimsel Bilgi mi, Yanıltıcı İçerik mi?”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 19/4 (01 Aralık 2025): 378-385. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1634351.
JAMA
1.Kırcalı Haznedar N, Macit A, Yıldız Kopuz TN. YouTube’daki Akdeniz Diyeti İçeriklerinin Analizi: Bilimsel Bilgi mi, Yanıltıcı İçerik mi? TJFMPC. 2025;19:378–385.
MLA
Kırcalı Haznedar, Nagihan, vd. “YouTube’daki Akdeniz Diyeti İçeriklerinin Analizi: Bilimsel Bilgi mi, Yanıltıcı İçerik mi?”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, c. 19, sy 4, Aralık 2025, ss. 378-85, doi:10.21763/tjfmpc.1634351.
Vancouver
1.Nagihan Kırcalı Haznedar, Arife Macit, Tuba Nur Yıldız Kopuz. YouTube’daki Akdeniz Diyeti İçeriklerinin Analizi: Bilimsel Bilgi mi, Yanıltıcı İçerik mi? TJFMPC. 01 Aralık 2025;19(4):378-85. doi:10.21763/tjfmpc.1634351

Sağlığın ve birinci basamak bakımın anlaşılmasına ve geliştirilmesine katkıda bulunacak yeni bilgilere sahip yazarların İngilizce veya Türkçe makaleleri memnuniyetle karşılanmaktadır.

Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care © 2024 by Aile Hekimliği Akademisi Derneği is licensed under CC BY-NC-ND 4.0