Derleme

Tütün Bağımlılığı ve Fertilite

Cilt: 19 Sayı: 2 9 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

Tütün Bağımlılığı ve Fertilite

Öz

Tütün kullanımı, gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerde yaygın bir bağımlılık sorunudur. Sigara yoluyla alınan nikotin, bağımlılığın en yaygın nedenlerinden biridir ve immün hastalıklar, kanser, kardiyovasküler sorunlar ve solunum hastalıkları, cinsel işlev bozuklukları ve infertilite gibi çok sayıda önemli sağlık sorununa yol açmaktadır. Son yıllarda fertilite oranlarının düştüğü bildirilmektedir ve bu kapsamda üreme sağlığını etkileyen önlenebilir risk faktörlerinin belirlenmesi önem kazanmaktadır. Tütün kullanımı da bu önlenebilir risk faktörlerinden biridir. Tütün bağımlılığı, kadın ve erkek üreme sistemi üzerinde olumsuz etkilere sahiptir. Kadınlarda tütün kullanımı over rezervini azaltarak erken menopoza yol açabilir, steroid hormon dengesini bozarak üreme fonksiyonlarını etkileyebilir ve yardımcı üreme teknikleri başarısını düşürebilmektedir. Erkeklerde ise sperm kalitesini olumsuz etkileyerek doğal yolla veya yardımcı üreme teknikleriyle gebelik şansını azaltabilmektedir. Bu derleme, tütün bağımlılığının kadın ve erkek fertilitesi üzerindeki etkilerini güncel literatür doğrultusunda inceleyerek, bireylere sağlıklı yaşam biçimi kazandırma ve infertiliteyi önlemeye yönelik danışmanlık hizmetlerinin önemini vurgulamayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Vardar E. Alkol Madde Bağımlılığı Tanı ve Tedavi El Kitabı. 2012. p. 43-53.
  2. Jaffe JH, Anthony JC. Substance-related disorders: introduction and overview. In: Sadock HI, Sadock VA, editors. Kaplan and Sadock’s Comprehensive Textbook of Psychiatry. 8th ed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2005. p. 1137-67.
  3. Le Foll B, Piper ME, Fowler CD, Tonstad S, Bierut L, Lu L, et al. Tobacco and nicotine use. Nat Rev Dis Primers. 2022;8(1):19.
  4. Reitsma MB, Kendrick PJ, Ababneh E, Abbafati C, Abbasi-Kangevari M, Abdoli A, et al. Spatial, temporal, and demographic patterns in prevalence of smoking tobacco use and attributable disease burden in 204 countries and territories, 1990–2019: a systematic analysis from the Global Burden of Disease Study 2019. Lancet. 2021;397(10292):2337-60.
  5. Uysal MA. Nikotin sizi nasıl esir alıyor? Tütün bağımlılığının nörobiyolojisi. Güncel Göğüs Hastalıkları Serisi. 2016;4(1):37-43.
  6. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Health Effects | Smoking and Tobacco Use [Internet]. Atlanta: CDC; 2022 Mar [cited 2024 Jan 30]. Available from: https://www.cdc.gov/tobacco/basic_information/health_effects/
  7. Sadock BJ, Sadock VA, Ruiz P. Psikiyatri Davranış Bilimleri/Klinik Psikiyatri. Bozkurt A, çev. Ankara: Güneş Tıp Kitabevi; 2017. p. 680-5.
  8. West R. Tobacco smoking: health impact, prevalence, correlates and interventions. Psychol Health. 2017;32(8):1018- 36.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Koruyucu Sağlık Hizmetleri, Aile Hekimliği

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

30 Mayıs 2025

Yayımlanma Tarihi

9 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

8 Şubat 2025

Kabul Tarihi

7 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 19 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Duman, F. N., & Gölbaşı, Z. (2025). Tütün Bağımlılığı ve Fertilite. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 19(2), 234-241. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1636085
AMA
1.Duman FN, Gölbaşı Z. Tütün Bağımlılığı ve Fertilite. TJFMPC. 2025;19(2):234-241. doi:10.21763/tjfmpc.1636085
Chicago
Duman, Fatma Nur, ve Zehra Gölbaşı. 2025. “Tütün Bağımlılığı ve Fertilite”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 19 (2): 234-41. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1636085.
EndNote
Duman FN, Gölbaşı Z (01 Haziran 2025) Tütün Bağımlılığı ve Fertilite. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 19 2 234–241.
IEEE
[1]F. N. Duman ve Z. Gölbaşı, “Tütün Bağımlılığı ve Fertilite”, TJFMPC, c. 19, sy 2, ss. 234–241, Haz. 2025, doi: 10.21763/tjfmpc.1636085.
ISNAD
Duman, Fatma Nur - Gölbaşı, Zehra. “Tütün Bağımlılığı ve Fertilite”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 19/2 (01 Haziran 2025): 234-241. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1636085.
JAMA
1.Duman FN, Gölbaşı Z. Tütün Bağımlılığı ve Fertilite. TJFMPC. 2025;19:234–241.
MLA
Duman, Fatma Nur, ve Zehra Gölbaşı. “Tütün Bağımlılığı ve Fertilite”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, c. 19, sy 2, Haziran 2025, ss. 234-41, doi:10.21763/tjfmpc.1636085.
Vancouver
1.Fatma Nur Duman, Zehra Gölbaşı. Tütün Bağımlılığı ve Fertilite. TJFMPC. 01 Haziran 2025;19(2):234-41. doi:10.21763/tjfmpc.1636085

Sağlığın ve birinci basamak bakımın anlaşılmasına ve geliştirilmesine katkıda bulunacak yeni bilgilere sahip yazarların İngilizce veya Türkçe makaleleri memnuniyetle karşılanmaktadır.

Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care © 2024 by Aile Hekimliği Akademisi Derneği is licensed under CC BY-NC-ND 4.0