Determination of Mental Health Literacy Levels of Nurses and Midwives Working in A Family Health Center

Öz

Objective: The aim of this study was to determine the mental health literacy level of nurses and midwives working in family health centers.

Method: The cross-sectional and descriptive study was conducted in 48 Family Health Centers in a province located in northwestern Turkey. The sample of the study consisted of 200 nurses and midwives. Data were collected using the “Personal Information Form” and “Mental Health Literacy Scale”. 

Results: It has been determined that 95.5% of health professionals are women, and 57.5% have worked in family health centers for 1-5 years. The total mean score for nurses on the “Mental Health Literacy Scale” was 96.97±10.76, while that for midwives was 95.98±10.47. The average scores of nurses were found to be higher than those of midwives in the subdimensions of “self-help” and “knowledge to access professional help” (p<0.05).

Conclusion: In the study, it was determined that the mental health literacy levels of nurses and midwives working in family health centers were at a moderate level. In this regard, it is recommended that training activities be conducted to increase the mental health literacy level of health professionals working in family health centers.

Anahtar Kelimeler

• midwife
• nurse
• family health center
• mental health
• health literacy

Aile Sağlığı Merkezinde Çalışan Hemşire ve Ebelerin Ruh Sağlığı Okuryazarlık Düzeylerinin Belirlenmesi

Öz

Amaç: Çalışmada aile sağlığı merkezlerinde çalışan hemşire ve ebelerin ruh sağlığı okuryazarlık düzeyinin belirlenmesi amaçlanmıştır.

Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı tipte olan araştırma Türkiye’nin kuzeybatısında yer alan bir ildeki 48 Aile Sağlığı Merkezinde yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini 200 hemşire ve ebe oluşturmuştur. Veriler “Kişisel Bilgi Formu” ve “Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği” ile toplanmıştır. 

Bulgular: Sağlık profesyonellerinin %95,5’inin kadın olduğu, %57,5’inin aile sağlığı merkezinde 1-5 yıl arasında çalıştığı belirlenmiştir. Hemşirelerin “Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği” toplam puan ortalamasının 96,97±10,76, ebelerin ise 95,98±10,47 olduğu belirlenmiştir. “Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği” alt boyutlarından “Kendi kendine yardım’’ ve “Profesyonel yardıma ulaşabilmeye yönelik bilgi’’ alt boyutlarında hemşirelerin puan ortalamasının ebelerden daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). 

Sonuç: Çalışmada aile sağlığı merkezlerinde çalışan hemşire ve ebelerin ruh sağlığı okuryazarlık düzeylerinin orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Bu doğrultuda aile sağlığı merkezinde çalışan sağlık profesyonellerinin ruh sağlığı okuryazarlık düzeyinin artırılmasına yönelik eğitim çalışmalarının yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• ebe
• hemşire
• aile sağlığı merkezi
• ruh sağlığı
• sağlık okuryazarlığı

Kaynakça

1. 1. Patel V, Saxena S, Lund C, Thornicroft G, Baingana F, Bolton P, et al. The lancet commission on global mental health and sustainable development. Lancet. 2018;392:1553–1598. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(18)31612-X
2. 2. T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Türkiye Ruh Sağlığı Profili-2 Araştırması Sonuç Raporu. 2023. https://shgmargestddb.saglik.gov.tr/TR-107369/turkiye-ruh-sagligi-profili---2-arastirmasi-sonuc-raporu.html#
3. 3. Lo K, Gupta T, Keating JL. Interventions to promote mental health literacy in university students and their clinical educators. A systematic review of randomised control trials. Health Prof Educ. 2018;4:161-175.
4. 4. Ratnayake P, Hyde C. Mental health literacy, helpseeking behaviour and wellbeing in young people: implications for practice. The Educational and Developmental Psychologist 2019;36:16-21.
5. 5. Jorm AF, Korten AE, Jacomb PA, Christensen H, Rodgers B, Pollitt P. Mental health literacy: A survey of the public’s ability to recognise mental disorders and their beliefs about the effectiveness of treatment. Med J Aust. 1997;166(4):182-6. https://doi.org/10.5694/j.1326-5377.1997.tb140071.x
6. 6. Wang A, Jia S, Shi Z, Sun X, Zhu Y, Shen M, Tang D, Chen X. Mental health literacy of chinese nurses from public general and psychiatric hospitals: A cross-sectional study. Front. Psychiatry. 2023;14:1148380.https://doi.org/10.3389/fpsyt.2023.1148380
7. 7. Özer D, Altun ÖŞ. Ruh sağlığı okuryazarlığı: Farkındalık ile toplum ruh sağlığını güçlendirme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 2022;14(2):284-289.
8. 8. Öztaş B, Aydoğan A. Sağlık Profesyonellerinin Ruh Sağlığı Okuryazarlık Düzeylerinin Belirlenmesi. J Psychiatric Nurs. 2021;12(3):198-204. https://doi.org/10.14744/phd.2021.43265

9. 9. Tay JL, Tay YF, Klainin-Yobas P. Mental health literacy levels. Arch Psychiatr Nurs. 2018;32(5):757-763. https://doi.org/10.1016/j.apnu.2018.04.007.
10. 10. Wu Q, Luo X, Chen S, Qi C, Long J, Xiong Y, et al. (2017) Mental health literacy survey of non-mental health professionals in six general hospitals in Hunan Province of China. PLOS ONE. 2017;12(7): e0180327. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0180327
11. 11. T.C. Sağlık Bakanlığı. 2011. Ulusal Ruh Sağlığı Eylem Planı 2011-2023. http://ahmetsaltik.net/arsiv/2014/07/ULUSAL_RUH_SAGLIGI_EYLEM_PLANI_2011-2023.pdf Erişim: 01.01.2025
12. 12. T.C. Sağlık Bakanlığı. Ulusal Ruh Sağlığı Eylem Planı 2020-2023. https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/Yayinlarimiz/Eylem_Planlari/Ulusal_Ruh_Sagligi_Eylem_Plani_2021-2023.pdf Erişim:01.01.2025
13. 13. T.C. Sağlık Bakanlığı. 2022. 2019-2023 Stratejik Planı (Güncellenmiş Versiyon-2022). https://dosyamerkez.saglik.gov.tr/Eklenti/35748/0/tc-saglik-bakanligi-2019-2023-stratejik-plani-guncellenmis-versiyonupdf.pdf Erişim:01.01.2025
14. 14. Dalky HF, Abu-Hassan HH, Dalky AF, Al-Delaimy W. Assessment of mental health stigma components of mental health knowledge, attitudes and behaviors among Jordanian healthcare providers. Community Ment. Health J. 2020;56(3), 524–531. https://doi.org/10.1007/s10597-019-00509-2
15. 15. Guden E, Borlu A, Olguner Eker O, Ozsoy S, Baykan Z. The effect of mental health literacy training given to primary care family health workers on stigmatization: A randomized controlled trial. Turkish J Clin Psych. 2025; 28:16-26
16. 16. Marangu E, Mansouri F, Sands N, Ndetei D, Muriithi P, Wynter K, Rawson H. Assessing mental health literacy of primary health care workers in Kenya: A cross-sectional survey. IJMHS. 2021;15(1):110. https://doi.org/10.1186/s13033-021-00481-z.
17. 17. Arslantaş H, Abacıgil F, Yüksel R, Adana F, Sarı E, Yeşilfidan D, Turan SG. Ortaöğretim öğretmenlerinde ruhsal hastalıklara yönelik inanç ve sosyal mesafeyi etkileyen faktörler. Klinik Psikiyatri Dergisi. 2021;24:523–536. https://doi.org/10.5505/kpd.2021.43760 18. Gulliver A, Farrer L, Bennett K, Griffiths KM. University staff mental health literacy, stigma and their experience of students with mental health problems. Journal of Further and Higher Education. 2019;43(3):434–442. https://doi.org/10.1080/0309877X.2017.1367370
18. 19. Kırcı Ercan S, Delibaş DH. Okul psikolojik danışmanlarının ruhsal hastalıklara yönelik inanç ve tutumları. İzmir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi. 2020;24(4):309–314.
19. 20. O’Connor RC, Nock MK. The psychology of suicidal behaviour. Lancet Psychiatry. 2014;1:73–85
20. 21. Kesgin MT, Pehlivan S, Uymaz P. (2020). Ruh sağlığı okuryazarlığı ölçeginin Türkçe uyarlaması: gecerlilik ve güvenilirlik çalışması. Anadolu Psikiyatri Dergisi. 2020;21(S2):5-14.
21. 22. Marangu E, Mansouri F, Sands N, Ndetei D, Muriithi P, Wynter K, Rawson H. Assessing mental health literacy of primary health care workers in Kenya: A cross-sectional survey. Int J Ment Health Syst. 2021;15(1):55 . https://doi.org/10.1186/s13033-021-00481-z
22. 23. Chao HJ, Lien YJ, Kao YC, Tasi IC, Lin HS, Lien YY. Mental health literacy in healthcare students: An expansion of the mental health literacy scale. IJERPH. 2020;17(3):948. https://doi.org/10.3390/ijerph17030948.
23. 24. Baş M. Ruhsal bozukluğu olan bireylerin yakınlarının ruh sağlığı okuryazarlığı ile ruhsal hastalıklara yönelik inançları ve ruhsal damgalanmaları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Kâtip Çelebi Üniversitesi; 2022. s:27
24. 25. Özman EG. Sağlık bilimleri fakültesi öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı bilgi ve deneyim düzeyinin belirlenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Ordu Üniversitesi; 2023. s:42.
25. 26. Lee HY, Hwang J, Ball JG, Lee J, Yu Y, Albright DL. Mental health literacy affects mental health attitude: Is there a gender difference? American Journal Of Health Behavior 2020;44(3):282–291. https://doi.org/10.5993/AJHB.44.3.1
26. 27. Zerin E. Psikiyatri klinikleri ile genel kliniklerde çalışan hemşirelerin ruh sağlığı okuryazarlığı [Yüksek Lisans Tezi]. Düzce Üniversitesi; 2022. s:44.
27. 28. Cheung J, Chan CY, Cheng HY. The effectiveness of ınterventions on ımproving the mental health literacy of health care professionals in general hospitals: A systematic review of randomized controlled trials. Journal of the American Psychiatric Nurses Association 2024;30(3):465–479. https://doi.org/10.1177/10783903231194579
28. 29. Asnakew S, Haile K, Kassa BG, Ayehu GW, Beyene GM, Feleke DG, et al. Patterns of help-seeking behavior among people with mental illness in ethiopia: A systematic review and meta-analysis. Front. Psychiatry. 2024;15:1361092. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2024.1361092
29. 30. Kunyahamu MS, Daud A, Tengku Ismail TA, Md Tahir MF. Psyhelp pocket guide: development of an educational tool to promote professional mental health help-seeking among the health workforce. Plos One. 2024;19(10):e0309224. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0309224