Postmenopozal Dönemdeki Kadınlarda Eş Desteğinin Psikolojik İyi Oluş ve Menopoza İlişkin Tutumlara Etkisi
Öz
Amaç: Menopoz sürecinde çok sayıda fizyolojik ve psikolojik değişiklik yaşanmaktadır. Kadınların bu sürece uyum sağlamasında sosyal desteğin, özellikle de eş desteğinin rolü oldukça önemlidir. Bu araştırma postmenopozal dönemdeki kadınların algıladıkları eş desteğinin psikolojik iyi oluş ve menopoza ilişkin tutumlarına etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Analitik-kesitsel türde olan araştırma Aralık 2024-Mart 2025 tarihleri arasında Amasya ili, Merkez 1 No’lu Sağlıklı Hayat Merkezi bünyesindeki Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezi (KETEM)’ne Ulusal Kanser Tarama Programı kapsamında başvuran ve postmenopozal dönemde olan 356 evli kadın ile yürütülmüştür. Veriler Birey Tanıtım Formu, Menopoz Eş Desteği Ölçeği, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ve Menopoza İlişkin Tutum Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Pearson korelasyon testi ve basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 55.06±4.33 ve ortalama menopoza girme yaşı 47.16±4.98’dir. Katılımcıların %68.3’ü ilkokul mezunu, %86.2’si doğal yolla menopoza girmiş, %31.5’inin menopoz süresi 6-10 yıl ve %71.1’i menopozal yakınma yaşamaktadır. Katılımcıların Menopoz Eş Desteği Ölçeği’nden aldıkları toplam puan ortalamaları 131.97±31.44, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği’nden aldıkları toplam puan ortalamaları 50.63±4.91 ve Menopoza İlişkin Tutum Ölçeği’nden aldıkları toplam puan ortalamaları 47.72±11.91’dir. Kadınların algıladıkları eş desteği arttıkça psikolojik iyi oluş düzeyleri artmakta ve menopoza ilişkin tutumları olumlu etkilenmektedir.
Sonuç: Postmenopozal dönemdeki kadınlara sunulan sağlık hizmetlerinde eşlerin sürece dahil edilmesi ve sosyal destek temelli müdahale programlarının yaygınlaştırılması, kadınların bu dönemi daha sağlıklı geçirmeleri açısından kritik öneme sahiptir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Etik Beyan
Teşekkür
Kaynakça
- 1. Erbil N. Attitudes towards menopause and depression, body image of women during menopause. Alexandria Journal of Medicine. 2018;54:241-6. doi:10.1016/j.ajme.2017.05.012.
- 2. World Health Organization. Menopause. [Erişim adresi: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/menopause] Erişim tarihi: 21 Mart 2025.
- 3. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü. Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması (TNSA). 2018. Erişim adresi: https://fs.hacettepe.edu.tr/hips/dosyalar/Ara%C5%9Ft%C4%B1rmalar%20-%20raporlar/2018%20TNSA/TNSA2018_ana_Rapor_compressed.pdf. Erişim tarihi: 21 Mar 2025.
- 4. Çoban A, Nehir S, Demirci H, et al. Klimakterik dönemdeki evli kadınların eş uyumları ve menopoza ilişkin tutumlarının menopozal yakınmalar üzerine etkisi. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2008;22(6):343-9.
- 5. Dündar T, Aksu H. Klimakterik dönemdeki kadınların menopozal semptom ve tutumları. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi. 2021;14(2):134-40.
- 6. Pelit Aksu S, Şentürk Erenel A. Menopozal dönem semptomları ve hemşirelik bakımı. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2023;8(1):1-10. doi:10.52881/gsbdergi.984642
- 7. Polat F, Karasu F. Menopoz dönemindeki kadınların gözüyle menopoz: Nitel bir araştırma. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care. 2021;15(4):809-817. doi:10.21763/tjfmpc.902774
- 8. Sharma S, Jowaheer V. Predictors of psychological well-being in post-menopausal women. Indian Journal of Psychological Science. 2023;17:9-18.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Aile Hekimliği, Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Emine İbici Akça
0000-0001-5432-2951
Türkiye
Gözde Purtul
*
0009-0009-4216-5739
Türkiye
Gamze Nur Uçar
0009-0008-1356-9470
Türkiye
Erken Görünüm Tarihi
10 Mayıs 2026
Yayımlanma Tarihi
1 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
4 Temmuz 2025
Kabul Tarihi
25 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 20 Sayı: 2