Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Sorunlarına Müdahalede Sistemik Aile Yaklaşımları: Bir Anlatısal Derleme
Öz
Bu anlatısal derleme, sistemik aile yaklaşımlarını çocuk ve ergen ruh sağlığı bağlamında teorik karşılaştırma perspektifiyle ele almıştır. Psikolojik semptomların genellikle aile işlevselliği bozukluklarını yansıttığını savunan sistemik yaklaşımlar, bu semptomların gelişimi ve tedavisinde aile dinamiklerinin, duygusal süreçlerin ve ilişkisel kalıpların rolünü vurgular. Yapısal model, işlev bozukluklarını ele almak için aile alt sistemlerini, sınırları ve hiyerarşileri yeniden düzenlemeye odaklanırken, Bowen modeli benliğin farklılaşmasını, üçgenleşmeyi ve çekirdek ailenin duygusal sistemlerini ve duygusal yansıtma gibi süreçleri vurgular. Stratejik model ise ebeveyn otoritesini ve duygusal bağları güçlendirmek için işlevsiz aile iletişim kalıplarını ve rollerini yeniden yapılandırmayı amaçlar. Klinik örnekler ve ampirik çalışmalar, bu modellerin çocuk ve ergenlerde semptomların azaltılmasına ve aile işlevselliğinin iyileştirilmesine katkıda bulunduğunu göstermektedir. Bu çalışmadan elde edilen bilgiler sistemik aile temelli müdahalelerin çocuk ve gençlik ruh sağlığı hizmetlerinde hem tanıya yönelik içgörülerin genişletilmesi hem de sistemik değişim stratejilerini kullanarak kalıcı terapötik sonuçlar elde edilmesi için kritik önemi olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Yaman H, Akdeniz M. Sistemik aile hekimliği. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi. 2011;15(2):77-80.
- 2. Saraiva S, Bachmann M, Andrade M, Liria A. Bridging the mental health treatment gap: Effects of a collaborative care intervention (matrix support) in the detection and treatment of mental disorders in a Brazilian city. Fam Med Community Health. 2020; 8(4):e000263.
- 3. Robinson WD, Jones AC, Felix DS, McPhee DP. Systemic family therapy in medical settings. İçinde: Wampler KS, Miller RB, Seedall RB, eds. The handbook of systemic family therapy: The profession of systemic family therapy. Wiley Blackwell; 2020:659-681.
- 4. Ventres WB, Stone LA, Joslin TA, Saultz JW, Aldulaimi S, Gordon PR, et al. Storylines of family medicine III: Core principles—Primary care, systems and family. Fam Med Community Health. 2024;12(Suppl 3):e002790.
- 5. American Academy of Family Physicians (AAFP). Mental and behavioral health care services by family physicians. 2024. Available at: https://www.aafp.org/about/policies/all/mental-health-services.html Erişim Tarihi: 15.07.2025
- 6. Taş AK, Edirne T. Evaluation of primary care physicians’ approaches to mental health and diseases. Turk J Fam Med Prim Care. 2024;18(4):441-446.
- 7. Riedinger V, Pinquart M, Teubert D. Effects of systemic therapy on mental health of children and adolescents: A meta-analysis. J Clin Child Adolesc Psychol. 2017;46(6):880-894.
- 8. Galimidi N, Shamai M. Interactions between mental illness recovery processes in the family. Fam Relat. 2022;71(1):408-425.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlığın Sosyal Belirleyicileri, Aile Hekimliği
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Melike Pak
*
0000-0002-4391-3024
Türkiye
Erken Görünüm Tarihi
10 Mayıs 2026
Yayımlanma Tarihi
1 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
5 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
7 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 20 Sayı: 2