Kadınlar İçin Özel Bir Dönem: Menopoz Kavramına İlişkin Bir Metafor Analizi

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı, menopoz dönemindeki kadınların “menopoz” kavramına yönelik algılarını metaforlar aracılığıyla ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Araştırma nitel araştırma türlerinden fenomenolojik desende yürütülmüştür. Araştırmaya 93 kadın dahil edilmiştir. Araştırma verileri 76 katılımcı üzerinden analiz edilmiştir. Verilerin analizinde SPSS 26 paket programı, Maxqda Analytics Pro 2020 kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcılar menopoz kavramına ilişkin toplam 47 farklı metafor üretmişlerdir. En sık tekrar eden metaforlar sırasıyla erkek, güneş, kuş, alev topu, yaz, bomba ve meyvesiz ağaç’dır. Araştırmada menopozu fizyolojik etkileri, menopozun psikolojik etkileri ve menopozun çok boyutlu etkileri olmak üzere 3 tema ve 10 kategori belirlenmiştir. Menopozun fizyolojik etkileri için en sık sıcak basması süreci ve doğurganlığın sonlanması süreci; menopozun psikolojik etkileri için ambivalan duygulanım süresi, zorlu ve stresli bir süreç; menopozun çok boyutlu etkileri için değişim süreci öne çıkmaktadır. Sonuç: Kadınların menopoz algısı fizyolojik, psikolojik ve çok boyutlu etkiler üzerinden açıklanmaktadır. Kadınların menapoza ilişkin algılarını iyileştirmek için, sağlık profesyonellerinin bütüncül bir bakım yaklaşımı ile danışmanlık vermeleri önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kadın
• menopoz
• metafor

Destekleyen Kurum

Çalışmanın bir finansmanı bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Araştırma için, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’ndan 15.02.2024 tarih ve 83116987-062 sayılı karar ile etik kurul onayı alınmıştır. Katılıcılardan yazılı ve sözlü onamları alınarak, araştırmanın her aşamasında Helsinki Deklarasyonu İlkelerine uyulmuştur. Tüm çalışma sürecinde Consolidated Criteria for Reporting Qualitative Research (COREQ) rehberinden yararlanılmıştır.

Teşekkür

Çalışmaya katılan tüm kadınlara teşekkür ederiz.

A Special Period for Women: A Metaphor Analysis on the Concept of Menopause

Öz

Objective: The aim of this study is to reveal the perceptions of menopausal women towards the concept of “menopause” through metaphors. Material and Methods: The research was conducted in phenomenological design, one of the qualitative research types. In this study 93 women were included. Research data were analyzed over 76 participants. SPSS 26 package program, Maxqda Analytics Pro 2020 were used to analyze the data. Participants produced a total of 47 different metaphors related to the concept of menopause. Results: Participants produced a total of 47 different metaphors related to the concept of menopause. The most frequently repeated metaphors were man, sun, bird, fireball, summer, bomb, and fruitless tree, respectively.In the study, 3 themes and 10 categories were determined, namely physiological effects of menopause, psychological effects of menopause, and multidimensional effects of menopause. The most common physiological effects of menopause were hot flashes and the process of termination of fertility; the ambivalent affective period, a difficult and stressful process, for the psychological effects of menopause; and the process of change for the multidimensional effects of menopause. Conclusion: Women's perception of menopause is explained through physiological, psychological and multidimensional effects. In order to improve women's perceptions of menopause, it is recommended that health professionals provide counseling with a holistic care approach.

Anahtar Kelimeler

• Women
• menopause
• metaphor

Kaynakça

1. 1. Kurt G, Arslan, H. Kadınların menopoz döneminde yaşadıkları sağlık sorunları ve baş etme yöntemleri. Cukurova Tıp Derg. 2020;45(3):910-920. doi:10.17826/cumj.694473
2. 2. Aksu SP, Erenel AŞ. Menopozal dönem semptomlari ve hemşi̇reli̇k bakımı Gazi Sağlık Bilimleri Derg. 2023;8(1):1-10. doi:10.52881/gsbdergi.984642
3. 3. Polat F, Karasu F. Menopoz dönemindeki kadınların gözüyle menopoz: nitel bir araştırma örneği. TJFMPC. 2021;15(4):809-817. doi:10.21763/tjfmpc.902774
4. 4. Ikeanyi EM, Ikobho EH. Age at menopause and the correlates of natural menopause among urban and rural women in the Southern Nigeria. Int J Reprod Contracept Obstet Gynecol. 2021;10(4):1267-1271. doi:10.18203/2320-1770.ijrcog20211098
5. 5. Schoenaker DA, Jackson CA, Rowlands JV, Mishra GD. Socioeconomic position, lifestyle factors and age at natural menopause: a systematic review and meta-analyses of studies across six continents. Int J Epidemiol. 2014;43(5):1542–1562. doi:10.1093/ije/dyu094
6. 6. World Health Organization, Menopause, 2022. [Internet] .2024. [Erişim Tarihi 24 Ağustos 2024]. Erişim Adresi: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/menopause.
7. 7. Çıtak AM. Bir kadınlık deneyimi olarak menopoz. Senex: Yaşlılık Çalışmaları Derg. 2021;4(4):71-75.
8. 8. Hanson VF, Pitre S, Kumardhas V. Menopause is a natural stage: prevalence and experience of menopause symptoms among university faculty members in Rakmhsu and India. Int J Health Sci. 2022;3187-3197. doi:10.53730/ijhs.v6nS3.6326

9. 9. Uludağ A, Güngör ANÇ, Gencer M, Şahin EM, Coşar E. Another period of women’s life: menopause and its impact on quality of life. Turkiye Aile Hekimliği Derg. 2014;18(1):25-30. doi:10.2399/tahd.14.38415
10. 10. Gönenç İ, Koç G. Menopoz dönemine yönelik uygulanan eğitim programının kadınların menopoza yönelik tutumlarına etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Derg. 2019;10(1):29-33. doi:10.22312/sdusbed.472704
11. 11. Jamali S, Javadpour S, Mosalanejad L, Parnian R. Attitudes about sexual activity among postmenopausal women in different ethnic groups: a cross-sectional study in Jahrom, Iran. J Reprod İnfertil. 2016;17(1):47-55.
12. 12. Mehaseb SH, Omran AAH, Gafer HA. Assessing the effect of menopausal symptoms on women’s quality of life. Egypt J Health Care. 2018;9(2):75-86. doi:10.21608/ejhc.2018.10684
13. 13. Tümer A, Kartal A. Kadınların menopoza ilişkin tutumları ile menopozal yakınmaları arasındaki ilişki. Pamukkale Med J. 2018;11(3):337-346. doi:10.31362/patd.451911
14. 14. Erbaş N, Demirel G. Klimakterik dönemdeki kadınların menopoza ilişkin yakınmalarının ve menopozal tutumlarının cinsel yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Derg. 2017;(4):220-225.
15. 15. Fışkın G, Hotun Şahin N, Güler Kaya İ. Menopozal dönemdeki kadınların bu yaşam dönemine ilişkin bakış açılarının kalitatif analizi. JAREN. 2017;3(3):122-128. doi:10.5222/jaren.2017.122
16. 16. Temel M, Dilek F, Tosun Z. Yaşlı perspektifinden yaşlılık algısı: bir metafor çalışması. Sağlık Bilimleri Derg. 2023;32(2):261-268. doi:10.34108/eujhs.1177141
17. 17. Demirtaş FA, Fırat BÖ, Ertop H, Oskay Ü. Menopoz dönemindeki kadınlarda eş desteğinin menopozal yakınmalara etkisi: Nitel bir çalışma. Etkili Hemşirelik Derg. 2024;17(3):337-350. doi:10.46483/jnef.1516043
18. 18. Hernández LP. Metaphorical conceptualization of the big M. Culture, Language And Representation. 2024;34:59-82. doi:10.6035/CLR.7743
19. 19. Vargas-Sierra C. Framing menopause from negative emotional language: A study of metaphors in medical discourse. Culture, Language And Representation. 2024;34:15-36. doi:10.6035/clr.7890
20. 20. Apak E, Yılkan, İ. Investigating the perceptions of university students about the sexuality in the elderly through metaphor analysis. Turkish Journal of Social Work Research. 2020;4(3):64-72
21. 21. Akbaş, F. Coğrafya lisans mezunlarının kültürel miras kavramına yönelik algılarının metafor analizi yöntemiyle değerlendirilmesi. Anasay. 2020;4(12):89-112.
22. 22. Baltacı A. Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Derg. 2019;5(2):368-388. doi:10.31592/aeusbed.598299
23. 23. Güloğlu MF. Nitel desenli göç araştırmalarında yöntem sorunları. Ortadoğu ve Göç. 2021;11(2):292-331. doi:10.31834/ortadoguvegoc.1015073
24. 24. Creswell JW.Qualitative inquiry & resaerch design: Choosing Among Five Approaches (Third edition). New York: Sage. 2013;15-85
25. 25. Başkale H. Nitel araştırmalarda geçerlik, güvenirlik ve örneklem büyüklüğünün belirlenmesi. DEUHFED. 2016;9(1):23-28.
26. 26. Timmana VG, Mattapalli G, Gujju E, Boddu, P. Understanding menopause-postmenopausal complications, management and quality of life. Int J Pharmaceutics Drug Analysis. 2021;9(2):109-125. doi:10.47957/ijpda.v9i2.473
27. 27. Troisi G, Margherita G, Caffieri A. Migrant women and gender-based violence: Focus group with operators. J Prev Interv Community. 2021;50:286-301. doi:10.1080/10852352.2021.1918829
28. 28. Yadav M. Health and well-being in older women: A universal issue. Older Women And Well-Being: A Global Perspective. 2021;71-94. [Internet] .2024. [Erişim Tarihi 22 Ağustos 2024]. Erişim Adresi: https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-16-4605-8_5.
29. 29. Tekindal MA, Attepe Özden S, Tekindal M, Gedik TE, Erim F, Ege A. Nitel araştırmaların rapor edilmesi: COREQ kontrol listesinin türkçe uyarlaması. Avrupa Bilim ve Teknoloji Derg. 2022;(35):522-529. doi:10.31590/ejosat.976957
30. 30. Alanka, D. Nitel bir araştırma yöntemi olarak içerik analizi: Teorik bir çerçeve. Kronotop İletişim Dergisi. 2024;1(1), 64-84.
31. 31. Ekici M, Yeşibursa CC. Artırılmış gerçekliğin sosyal bilgiler dersinde kullanımı hakkında ortaokul öğrencilerinin görüşleri. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Derg. 2021;9(2):289-302. doi:10.18506/anemon.676477
32. 32. Miles MB. Huberman AM. Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. California: Sage. 1994;26-88
33. 33. Amini E. Menopausal time. In menopause in Iranian muslim women: Gendered and sexual experiences of menopausal women Cham: Springer International Publishing. 2023;163-213. doi:10.1007/978-3-031-44713-6_5
34. 34. De Salis I, Owen-Smith A, Donovan JL, Lawlor DA. Experiencing menopause in the UK: The interrelated narratives of normality, distress, and transformation. J Women & Aging. 2018;30(6):520-540. doi:10.1080/08952841.2018.1396783
35. 35. Yazdkhasti M, Negarandeh R, Behboodi-Moghadam Z. Threat of the feminine identity: The emerging structure in exploring the process of women's empowerment for menopause management: A grounded theory study. Int J Med Research Health Sci. 2016;5(11): 509-520.
36. 36. Harun M, Salema U, Chowdhury A, Haque MI, Kafi M, Shahajahan M, Sharmin S. Knowledge and attitudes associated with menopause among women aged 45 to 60 years: a pilot study among rural and urban women in Bangladesh. Menopause. 2020;27(6):648-657. doi:10.1097/GME.0000000000001525.
37. 37. Tariq B, Phillips S, Biswakarma R, Talaulikar V, Harper JC. Women’s knowledge and attitudes to the menopause: a comparison of women over 40 who were in the perimenopause, post menopause and those not in the peri or post menopause. BMC Women’s Health. 2023;23(460):2-16. doi:10.1186/s12905-023-02424-x
38. 38. O´Reilly K, McDermid F, McInnes S, Peters K. An exploration of women’s knowledge and experience of perimenopause and menopause: An integrative literature review. J Clin Nurs. 2023;32(15):4528-4540. doi:10.1111/jocn.16568
39. 39. Wong KW. Futures of ageing in Singapore. J Futures Stud. 2013;17(3):81-102.
40. 40. Zeserson JM. Chi no michi as metaphor: Conversations with Japanese women about menopause. Anthropol Med. 2001;8(3):177-199. doi:10.1080/13648470120101363 .
41. 41. Pikiao K, Mcclunie-Trust P, Ātiawa, K. A meta ethnography of the cultural constructs of menopause in indigenous women and the context of Aotearoa/New Zealand. Health Care Women Int. 2021;43(10): 1197-1217. doi:10.1080/07399332.2021.1923717.
42. 42. Goodman A. Menopause and society: the association of educational level, social status, and financial status with positive versus negative perceptions about menopause. Menopause. 2020;27(6):630-631. doi:10.1097/GME.0000000000001563.
43. 43. Ilankoon I, Samarasinghe K, Elgán C. Menopause is a natural stage of aging: a qualitative study. BMC Women's Health. 2020; 21(47):1-9. doi:10.1186/s12905-020-01164-6 .
44. 44. Ilper L. Menopause futures. J Futures Stud. 2025;30:1. [Internet] .2025. [Erişim Tarihi 20 Ekim 2025]. Erişim Adresi: https://jfsdigital.org/2025-2/vol-30-no-1-september-2025/menopause-futures/