Beyaz Önlükle Görev İhmali: Türk Ceza Kanunu Madde 257'nin Sağlık Hukukundaki Yansımaları

Öz

Bu derlemede, Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 257. maddesinde düzenlenen "görevi kötüye kullanma" suçu, sağlık çalışanları özelinde değerlendirilmiştir. Kamu görevlileri tarafından işlenebilen özgü suç niteliğindeki bu düzenleme, görevin ifası sırasında görev gereklerine aykırı davranılması (TCK m. 257/1) veya görevin gereklerinin yerine getirilmesinde ihmal ya da gecikme gösterilmesi (TCK m. 257/2) hâllerinde uygulanmakta olup; kişilerin mağduriyetine yol açılması, kamu zararına neden olunması veya kişilere haksız menfaat sağlanması şartlarının gerçekleşmesi durumunda cezai sorumluluk doğurmaktadır. Derlemede, söz konusu suçun sağlık alanında uygulama bulduğu başlıca örnekler Yargıtay kararları çerçevesinde analiz edilmiştir. Özellikle TCK 257/2 maddesi, yani “ihmal suretiyle görevi kötüye kullanma” hali üzerinde durulmuş; bu suçun oluşabilmesi için aranan kasıt unsuru, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık ile taksirli fiillerden ayrımı, somut olaylar ve bilirkişi raporları bağlamında irdelenmiştir. Ayrıca, ceza hukuku ile disiplin hukuku arasındaki ayrımın altı çizilerek bazı durumların sadece disiplin suçu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Tıbbi müdahalelerde dikkatsizlik veya özensizlik sonucu meydana gelen zararlarda taksirli suçlar ile TCK 257. madde arasında norm çatışmaları yaşandığı ve bu konuda Yargıtay'ın yerleşik içtihatları olduğu gösterilmiştir. Bu derleme, sağlık çalışanlarının cezai sorumluluklarının değerlendirilmesinde hukuk uygulayıcılarına, idari soruşturma süreçlerinde ise muhakkikler ve disiplin amirlerine yol gösterici bir kaynak olmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Hukuk
• ihmal
• ceza hukuku
• hukuk davaları.

Neglect of Duty in a White Coat: The Reflections of Turkish Penal Code Article 257 in Health Law

Öz

This review evaluates the offense of abuse of office regulated under Article 257 of the Turkish Penal Code (TPC) in the specific context of healthcare professionals. As a specific offense restricted to public officials, Article 257 applies where, in the performance of official duties, a person (i) acts contrary to the requirements of the office (TPC Art. 257/1) or (ii) neglects or delays the fulfillment of those requirements (TPC Art. 257/2). Criminal liability arises when such conduct results in harm to individuals, damage to the public, or the provision of an unjust benefit to others. The review analyzes leading applications of this offense in the health sector through selected decisions of the Court of Cassation. Emphasis is placed on Article 257(2) abuse of office by omission, examining the requisite element of intent (mens rea), breaches of the duty of care and diligence, and the distinction between negligent and intentional conduct, as illuminated by case facts and expert/forensic reports. The analysis further delineates the boundary between penal law and disciplinary law, underscoring that certain forms of misconduct should be addressed solely as disciplinary offenses. Finally, the review identifies recurring classification conflicts between negligent offenses and Article 257 in cases involving harm caused by negligence or carelessness in medical interventions and notes the Court of Cassation’s settled jurisprudence on these issues. The review aims to guide legal practitioners in assessing the criminal liability of healthcare professionals and to inform investigators and disciplinary authorities in administrative proceedings.

Anahtar Kelimeler

• Law
• negligence
• criminal justice
• civil suits.

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum bulunmamaktadır.

Kaynakça

1. 1. Özbek VÖ, Doğan K, Bacaksız P, Meraklılı S, Başbüyük İ. Açıklamalı-Şemaik Ceza Hukuku Özel Hükümler. Ankara: Seçkin Yayınevi; 2022, s. 275-89
2. 2. Mevzuat Bilgi Sistemi [İnternet]. Türk Ceza Kanunu [alıntı tarihi Temmuz 2025]. şuradan edinilebilir: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237 HYPERLINK
3. "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5" HYPERLINK
4. "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237 HYPERLINK
5. "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"& HYPERLINK
6. "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"MevzuatTur=1 HYPERLINK
7. "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"& HYPERLINK
8. "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"MevzuatTertip=5" HYPERLINK

9. "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"& HYPERLINK
10. "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5" HYPERLINK
11. "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237 HYPERLINK
12. "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"& HYPERLINK
13. "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"MevzuatTur=1 HYPERLINK
14. "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"& HYPERLINK
15. "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"MevzuatTertip=5" HYPERLINK
16. "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"MevzuatTur=1 HYPERLINK
17. "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5" HYPERLINK
18. "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237 HYPERLINK
19. "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"& HYPERLINK
20. "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"MevzuatTur=1 HYPERLINK "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"& HYPERLINK
21. "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"MevzuatTertip=5" HYPERLINK
22. "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"& HYPERLINK
23. "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5" HYPERLINK
24. "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237 HYPERLINK
25. "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"& HYPERLINK
26. "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"MevzuatTur=1 HYPERLINK
27. "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"& HYPERLINK "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?
28. MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"MevzuatTertip=5" HYPERLINK "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"MevzuatTertip=5
29. 3. Özgenç İ, Şahin C. Kamu Görevinin Kötüye Kullanılması Suçu Üzerine Düşünceler. Ankara Hacı Bayram Veli University Faculty of Law Rewiew. 2002; 6(2):1-2.
30. 4. Hakeri H. Tıp Ceza Hukuku [Medical Criminal Law]. Ankara: Seçkin Yayınevi; 2024, s. 412-42
31. 5. Tezcan D, Erdem MR, Önok M. Ceza Özel Hukuku [Private Criminal Law]. Ankara: Seçkin Yayınevi; 2018, s. 1098-119
32. 6. Artuk ME, Gökcen A, Yenidünya AC. Ceza Özel Hükümler [Penalty Special Provisions]. Ankara; 2006, s. 1134-54
33. 7. Yargıtay Karar Arama [İnternet]. 12. Ceza Daire, 16.01.2017, Esas No: 15778/ Karar No: 295 [alıntı tarihi: 20 Temmuz 2025]. Şuradan edinilebilir: https://karararama.yargitay.gov.tr/
34. 8. Yargıtay Karar Arama [İnternet]. 12. Ceza Dairesi, 31.03.2016, Esas No: 723, Karar No: 5443 [alıntı tarihi: 20 Temmuz 2025]. Şuradan edinilebilir: https://karararama.yargitay.gov.tr/
35. 9. Yargıtay Karar Arama [İnternet]. 5. Ceza Dairesi, 08.06.2016, Esas No: 5523, Karar No: 6046 [alıntı tarihi: 20 Temmuz 2025]. Şuradan edinilebilir: https://karararama.yargitay.gov.tr/
36. 10. Asanoğlu ÖF, Şahin MK. Tıbbi Malpraktis Olguları Hakkında Mezuniyet Öncesi Tıp ve Hukuk Fakültesi Öğrencilerinin Görüşlerinin Değerlendirilmesi. Adli Tıp Derg. 18 Aralık 2023;37(3):131-42.
37. 11. Yargıtay Karar Arama [İnternet]. 4. Ceza Dairesi, 13.03.2013, Esas No: 17412, Karar No: 6986 [alıntı tarihi: 20 Temmuz 2025]. Şuradan edinilebilir: https://karararama.yargitay.gov.tr/
38. 12. Yargıtay Karar Arama [İnternet]. 12. Ceza Dairesi, 09.10.2012, Esas No: 1415, Karar No: 21130 [alıntı tarihi: 20 Temmuz 2025]. Şuradan edinilebilir: https://karararama.yargitay.gov.tr/
39. 13. Zafer H. Görevi Kötüye Kullanma Suçu (TCK m.257). Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Derg. 2019;25(2):1557-87.
40. 14. Oğurlu Y. İdare Hukukunda Fiili Yol ve Yargısal Denetim. İstanbul; 2008, s. 59-71.
41. 15. Bekar E. Objektif Cezalandırılabilme Koşulları ve Bu Koşullar Bağlamında Türk Ceza Kanunu’nda Yer Alan Suçlar. İstanbul; 2017, s.365-85.
42. 16. Yargıtay Karar Arama [İnternet]. 4. Ceza Dairesi, 09.02.2004, Esas No: 1958, Karar No: 841 [alıntı tarihi: 20 Temmuz 2025]. Şuradan edinilebilir: https://karararama.yargitay.gov.tr/
43. 17. Yargıtay Karar Arama [İnternet]. 4. Ceza Dairesi, 14.12.2004, Esas No: 13091, Karar No: 12231 [alıntı tarihi: 20 Temmuz 2025]. Şuradan edinilebilir: https://karararama.yargitay.gov.tr/
44. 18. Yargıtay Karar Arama [İnternet]. 4. Ceza Dairesi, 28.04.1994, Esas No: 828, Karar No: 3838. [alıntı tarihi: 20 Temmuz 2025]. Şuradan edinilebilir: https://karararama.yargitay.gov.tr/
45. 19. Yargıtay Karar Arama [İnternet]. 4. Ceza Dairesi, 15.01.2013, Esas No: 1614, Karar No: 231 [alıntı tarihi: 20 Temmuz 2025]. Şuradan edinilebilir: https://karararama.yargitay.gov.tr/
46. 20. Yargıtay Karar Arama [İnternet]. 4. Ceza Dairesi, 14.04.1999, Esas No: 2082, Karar No: 2960 [alıntı tarihi: 20 Temmuz 2025]. Şuradan edinilebilir: https://karararama.yargitay.gov.tr/