Yeni Doğum Yapmış Kadınların (0-6 Ay Arası) Nutrisyonel Risk Değerlendirmesi ve Bebek Gelişimleri: Aile Sağlığı Merkezi Örneği
Öz
Amaç: Bu çalışmanın amacı, doğum sonrası dönemdeki annelerin beslenme durumunu belirlemek ve bu durumun bebeklerin gelişim parametreleri üzerindeki etkilerini değerlendirmektir.
Yöntem: Bu prospektif, izlem temelli (longitudinal) gözlemsel çalışma, Şehit Er Enver Erdoğan Aile Sağlığı Merkezi’nde (ASM) 4 aile hekimliği birimine kayıtlı postpartum kadın ve bebekleri ile yürütülmüştür. ASM’de toplam 49 lohusa kayıtlı olup kriterleri sağlayan 45 ile kişi tamamlanmıştır. Veri toplama sürecinde demografik özellikler, perinatal öykü, maternal beslenme durumu ve infant gelişim parametrelerini içeren "Veri Toplama Formu" ile "NRS-2002" testi kullanılmıştır. Her anne-bebek çifti için başlangıç (postpartum ilk hafta) ve ardından aylık periyotlarda olmak üzere toplam 6 takip planlanmıştır. Maternal nutrisyonel risk skorlarındaki değişimler ve infant büyüme parametreleri longitudinal olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: NRS-2002 ölçeği kullanılarak yapılan değerlendirmelerde, katılımcı annelerin %15'inde orta düzeyde, %4'ünde ise yüksek düzeyde nutrisyonel risk tespit edilmiştir. Maternal nutrisyonel durumun yaş (p<0,05), eğitim düzeyi (p<0,01), vücut kitle indeksi (VKİ) (p<0,001), parite (p<0,05) ve infant beslenme modelleri ile anlamlı düzeyde ilişkili olduğu saptanmıştır. Düşük nutrisyonel risk grubundaki annelerin bebeklerinde, boy uzunluğu (p<0,01), vücut ağırlığı (p<0,001) ve baş çevresi (p<0,05) ölçümlerinin yüksek risk grubuna kıyasla anlamlı ölçüde daha iyi seyir gösterdiği belirlenmiştir. Longitudinal veriler, özellikle postpartum ikinci aydan itibaren maternal beslenme durumu ile infant büyüme parametreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon göstermiştir (p<0,05).
Sonuç: Bu çalışma, postpartum dönemde annelerin nutrisyonel profilinin bebek gelişimi ile yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, ASM’de nutrisyonel tarama ve destek programlarının planlanması ve uygulanmasının anne ve bebek sağlığının korunmasına katkı sağlayabileceğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Etik Beyan
Teşekkür
Kaynakça
- 1. Cederholm T, Barazzoni R, Austin P, Ballmer P, Biolo G, Bischoff S, et al. ESPEN guidelines on definitions and terminology of clinical nutrition. Clin Nutr. 2017;36(1):49–64.
- 2. Şenoğlu N. Nutrisyon Kılavuzu. 1. baskı. İzmir: Tepecik Hastanesi; 2016. p.17–24.
- 3. Jouanne M, Oddoux S, Noël A, Voisin-Chiret AS. Nutrient requirements during pregnancy and lactation. Nutrients. 2021;13(2):692.
- 4. Yang M, Yue W, Han X, Hu C, Sun X, Luo J. Postpartum care indications and methodological quality: a systematic review of guidelines. J Public Health (Berl). 2022;30(9):2261–2275.
- 5. Kinshella MW, Moore SE, Elango R. The missing focus on women’s health in the first 1,000 days approach to nutrition. Public Health Nutr. 2021;24(6):1526–1530.
- 6. World Health Organization. Infant and young child feeding [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2024 [cited 2024 Oct 12]. Available from: https://www.who.int/data/nutrition/nlis/info/infant-and-young-child-feeding
- 7. American Academy of Pediatrics. Policy statement: breastfeeding and the use of human milk. Pediatrics. 2022 Jul;150(1):e2022057988. doi:10.1542/peds.2022-057988.
- 8. World Health Organization. Infant and young child feeding [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2023 [cited 2025 Oct 6]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/infant-and-young-child-feeding
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Aile Hekimliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Cumhur Galip Kuzey
Bu kişi benim
0009-0002-6037-3610
Türkiye
Arzu Ayraler
*
0000-0002-5244-7571
Türkiye
Erken Görünüm Tarihi
16 Mayıs 2026
Yayımlanma Tarihi
1 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
22 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
30 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 20 Sayı: 2