Adölesanlarda Menstrüel Anormalliklerin Yaygınlığı, İlişkili Faktörler ve Yaşam Kalitesi

Öz

Giriş ve Amaç: Menstrüel anormallikler adölesanların yaşam kalitesini etkileyebilen üreme sağlığı sorunlarıdır. Bu sorunların ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi uygun sağlık hizmetlerinin planlanması açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı adölesanlarda menstrüel anormalliklerin yaygınlığını, ilişkili faktörleri ve yaşam kalitesini belirlemektir.

Yöntem: Kesitsel ve analitik nitelikteki çalışma, Eylül-Aralık 2025 tarihleri arasında 412 adölesan ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veriler “Tanıtıcı Özellikler Bilgi Formu”, “Menstrüel Anormallikler Bilgi Formu” ve “Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği” kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde kategorik değişkenler ki-kare ve Fisher Exact testleri; sürekli değişkenler ise bağımsız örneklem t testi veya Mann–Whitney U testi ile karşılaştırılmıştır. 

Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 15,32 ± 1,01 ve menarş yaş ortalaması 12,53 ± 1,03 yıldır. Adölesanların %8,3’ünün amenore, %25’inin sık siklus, %42,5’inin ağır menstrüel kanama ve %73,8’inin düzensiz siklusa sahip olduğu saptanmıştır. Amenore ile günlük kahve tüketimi arasında ve ağır menstrüel kanama ile spor yapma sıklığı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Ayrıca seyrek siklus, ağır menstrüel kanama ve düzensiz siklus ile yaşam kalitesi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05).
Sonuç: Çalışmada adölesanlarda menstrüel anormalliklerin yaygın ve bazı yaşam tarzı alışkanlıkları ile ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuç, bu alışkanlıkların adölesanlara yönelik koruyucu menstrüel sağlık yaklaşımlarında dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca menstrüel anormalliklerden etkilenen adölesanların yaşam kalitelerinin düşük olması, bu sorunların taranmasının önemli bir gereksinim olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• adölesan
• menstrüasyon
• menstrüasyon bozuklukları
• yaşam kalitesi
• ilişkili faktörler

Destekleyen Kurum

Çalışma için herhangi bir kurum veya kuruluştan finansal destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Araştırmanın yürütülmesi için öncelikle Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıbbi Araştırmalar Etik Kurulu’ndan etik onay (Tarih: 16.06.2025, Oturum/Karar No:20/03) alınmıştır. Ardından veri toplamaya başlamadan önce T.C. Millî Eğitim Bakanlığı’ndan araştırma uygulama izni alınmıştır (Tarih: 05.09.2025, No: MEB.TT.2025.028963.01). Çalışmaya katılmayı kabul eden adölesanlara, araştırmacı tarafından çalışmanın amacı ve kapsamı hakkında detaylı bilgi verilmiş ve hem kendilerinden hem de kanuni temsilcilerinden Bilgilendirilmiş Onam Formu kullanılarak yazılı onay alınmıştır. Çalışmanın tüm prosedürleri Helsinki Bildirgesi'nin etik ilkelerine uygun olarak yürütülmüştür.

Prevalence of Menstrual Abnormalities, Associated Factors and Quality of Life in Adolescents

Öz

Introduction and objective: Menstrual abnormalities are reproductive health issues that can affect adolescents’ quality of life. Identifying these issues and their associated factors is important for planning appropriate health care services. The aim of this study is to determine the prevalence of menstrual abnormalities, the associated factors, and quality of life in adolescents. 

Method: This cross-sectional and analytical study was conducted with 412 adolescents between September and December 2025. Data were collected using “Personal Information Form”, “Menstrual Abnormalities Information Form” and “The Pediatric Quality of Life Inventory for Children”. In the analysis of the data, categorical variables were compared using chi-square and Fisher's exact tests, while continuous variables were compared using the independent samples t-test or Mann–Whitney U test.

Results: Participants’ mean age was 15.32 ± 1.01 and mean age at menarche was 12.53 ± 1.03 years. It was determined that 8.3% of adolescents had amenorrhoea, 25% had frequent cycles, 42.5% had heavy menstrual bleeding, and 73.8% had irregular cycles. A statistically significant relationship was found between daily coffee consumption and amenorrhoea, and between heavy menstrual bleeding and frequency of exercise (p<0.05). Furthermore, a significant relationship was found between infrequent cycles, heavy menstrual bleeding, and irregular cycles and quality of life (p<0.05).

Conclusion: The study concluded that menstrual abnormalities are common among adolescents and are associated with certain lifestyle habits. This finding highlights the need to consider these habits in preventive menstrual health approaches targeting adolescents. Furthermore, the low quality of life experienced by adolescents affected by menstrual irregularities indicates that screening for these problems is an important requirement.

Anahtar Kelimeler

• Adolescent
• menstruation disturbances
• quality of life
• menstruation
• associated factors

Kaynakça

1. 1. Oğul Z. Adölesan ve gençlerde cinsel sağlık üreme sağlığı: etkileyen faktörler ve sorunlar. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi. 2021;7(2):149-65. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kashed/article/972667
2. 2. Draper, CF, Duisters K, Weger B, Chakrabarti A, Harms AC, Brennan L, et al. Menstrual cycle rhythmicity: Metabolic patterns in healthy women. Sci Rep. 2018;8(1):14568. PMID: 30275458
3. 3. Negi P, Mishra A, Lakhera P. Menstrual abnormalities and their association with lifestyle pattern in adolescent girls of Garhwal, India. J Family Med Prim Care. 2018;7(4):804-8. PMID: 30234057.
4. 4. Esen I, Oğuz B, Serin HM. Menstrual characteristics of pubertal girls: A questionnaire-based study in Turkey. J Clin Res Pediatr Endocrinol. 2016;8(2):192-6. PMID: 26758209.
5. 5. Hillard PJA. Puberty, menarche, and the menstrual cycle: What do we know, and what do we teach?. J Pediatr Adolesc Gynecol. 2018;31(4):331-32. doi: 10.1016/j.jpag.2018.05.004.
6. 6. Hennegan J, Winkler IT, Bobel C, Keiser D, Hampton J, Larsson G, et al. Menstrual health: a definition for policy, practice, and research. Sex Reprod Health Matters. 2021;29(1):31-8. PMID: 33910492.
7. 7. Critchley HO, Babayev E, Bulun SE, Clark S, Garcia-Grau I, Gregersen, PK, et al. Menstruation: Science and society. Am J Obstet Gynecol. 2020;223(5):624-64. PMID: 32707266.
8. 8. Omidvar S, Amiri FN, Bakhtiari A, Begum KA. Study on menstruation of Indian adolescent girls in an urban area of South India. J Family Med Prim Care. 2018;7(4):698-702. PMID: 30234040.

9. 9. Mittiku YM, Mekonen H, Wogie G, Tizaz MA, Wake GE. Menstrual irregularity and its associated factors among college students in Ethiopia, 2021. Front Glob Womens Health. 2022;3:917643. PMID: 36081684
10. 10. Latif S, Naz S, Ashraf S, Jafri SA. Junk food consumption in relation to menstrual abnormalities among adolescent girls: A comparative cross-sectional study Pak J Med Sci. 2022;38(8):2307. PMID: 36415236.
11. 11. Rathod H, Rathi S, Tiwari S, Borgaonkar C. Study of menstrual patterns, abnormalities, and irregularities in students. Cureus. 2023;15(6): e40206. PMID: 37435243.
12. 12. T.C. Millî Eğitim Bakanlığı [İnternet]. Millî Eğitim İstatistikleri 2025 [Erişim tarihi: 24 Ekim 2025]. Örgün Eğitim 2024/2025 Resmî istatistik duyurusu. Erişim linki: https://istatistik.meb.gov.tr/
13. 13. Munro MG, Critchley HO, Fraser IS, FIGO Menstrual Disorders Committee, Haththotuwa R, Kriplani A, et al. The two FIGO systems for normal and abnormal uterine bleeding symptoms and classification of causes of abnormal uterine bleeding in the reproductive years: 2018 revisions. Int J Gynecol Obstet. 2018;143(3):393-408. PMID: 30198563.
14. 14. Varni JW, Seid M, Rode CA. The PedsQL™: Measurement model for the pediatric quality of life inventory. Med care. 1999;37(2):126-39. PMID: 10024117.
15. 15. Çakın Memik N, Ağaoğlu B, Coşkun A, Üneri OS, Karakaya I. Çocuklar için Yaşam Kalitesi Ölçeğinin 13-18 yaş ergen formunun geçerlik ve güvenilirliği. Turk Psikiyatri Derg. 2007;18(4):353-63. PMID: 18066726.
16. 16. Mahmoud AZB, Makhdoom AN, Mufti LA, Alreheli RS, Farghal RG, Aljaouni SE. Association between menstrual disturbances and habitual use of caffeine. J Taibah Univ Med Sci. 2014;9(4):341-44. doi:10.1016/j.jtumed.2014.03.012
17. 17. Gün Kakaşçı Ç, Coşkuner Potur D. Evaluation of menstrual irregularities and dysmenorrhea in university students. Turk J Sci Health. 2022;3(3):266–73. doi:10.51972/tfsd.1138859.
18. 18. Oktavia I. Relationship between daily caffeine intake and menstrual cycles in young adult women. KnE Med. 2022;316-23. doi: 10.18502/kme.v2i3.11882.
19. 19. Schliep KC, Schisterman EF, Mumford SL, Pollack AZ, Zhang C, Ye A, et al. Caffeinated beverage intake and reproductive hormones among premenopausal women in the BioCycle Study. Am J Clin Nutr. 2012;95(2):488-97. PMID: 22237060.
20. 20. Yi F, French A. Evaluation and management of heavy menstrual bleeding in adolescents. Top Obstet Gynecol. 2023;43(3):1-7. doi: 10.1097/01.PGO.0000919116.97611.fb
21. 21. Strachan JF, Casey MM. “What are my options here? I don’t want to stop training or miss competitions.” Navigating the impact of early years menstruation in organised sports, girls 10–16 years. J Sci Med Sport. 2026;29(1):11-8. PMID: 40738835.
22. 22. Pouraliroudbaneh S, Marino J, Riggs E, Saber A, Jayasinghe Y, Peate M. Heavy menstrual bleeding and dysmenorrhea in adolescents: a systematic review of self‐management strategies, quality of life, and unmet needs. Int J Gynecol Obstet. 2024;167(1):16-41. PMID: 38654586.
23. 23. Torres, R., Zajer C, Menendez M, Canessa MJ, Cerda J, Wietstruck, MA, et al. Heavy menstrual bleeding affects quality of life in adolescents. Rev Chil Pediatr. 2017;88(6):717-22. PMID: 29546919.
24. 24. Haliç BS, Kocaöz, S. Heavy menstrual bleeding in adolescents: Prevalence, quality of life, and treatment‐seeking behavior. J Obstet Gynaecol Res. 2025;51(8):e70016. PMID: 40708465.
25. 25. Odongo E, Byamugisha J, Ajeani J, Mukisa J. Prevalence and effects of menstrual disorders on quality of life of female undergraduate students in Makerere University College of health sciences, a cross sectional survey. BMC Womens Health. 2023;23(1):152. PMID: 36997915.
26. 26. Pogodina A, Dolgikh O, Astakhova T, Klimkina J, Khramov, E, Rychkova, L. Health‐related quality of life and menstrual problems in adolescents. J Paediatr Child Health. 2022;58(6):1028-32. PMID: 35141982
27. 27. Ribeiro ÍJ, Pereira R, Freire IV, de Oliveira BG, Casotti CA, Boery EN. Stress and quality of life among university students: A systematic literature review. Health Prof Educ. 2018;4(2):70-7. doi: 10.1016/j.hpe.2017.03.002
28. 28. Aytaç S, Bayram Arlı N, Aydemir Dev M. Stress and quality of life: The mediating role of happiness. J Econ Cult Soc. 2024;69:46-55. doi: 10.26650/JECS2024-1430402.
29. 29. Wieczorek K, Targonskaya A, Maslowski K. Reproductive hormones and female mental wellbeing. Women. 2023;3(3):432-44. doi: 10.3390/women3030033.
30. 30. Andersen E, Klusmann H, Eisenlohr-Moul T, Baresich, K, Girdler S. Life stress influences the relationship between sex hormone fluctuation and affective symptoms in peripubertal female adolescents. Dev Psychopathol. 2024;36(2):821-33. PMID: 36876646.