Bir Toplum Sağlığı Merkezi Örneğinde Sığınmacı ve Mültecilere Verilen Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinin Değerlendirilmesi

Öz

Giriş: Son yıllarda milyonlarca insan, savaşlar başta olmak üzere siyasi, ekonomik ve sosyal sebeplerle öz vatanlarından ayrılarak yabancı ülkelere sığınmak zorunda kalmıştır. Çalışmamızda, sayıları gittikçe artan Suriyeli sığınmacıların, aldıkları birinci basamak sağlık hizmetlerini tanımlayabilmek amacı ile bir toplum sağlığı merkezine yapılan bir yıllık başvurular değerlendirilmiştir. Yöntem: Çalışma karma desende olup, iki aşamalı olarak tasarlanmıştır. İlk aşamada, İzmir-Karabağlar toplum sağlığı merkezine bir yıl içerisinde başvuran Suriyeli sığınmacı hastalara ait kayıtlardan elde edilen verilerle, tek merkezli, tanımlayıcı bir araştırma olarak planlanmıştır. İkinci bölümde ise, aynı birimde Suriyeli sığınmacılara, poliklinikte hizmet veren üç doktorla yarı yapılandırılmış görüşme yapılarak deneyimlerini ve görüşlerini aktarmaları istenmiştir. Kantitatif veriler, SPSS 20 programında değerlendirilerek tanımlayıcı analizler yapılmış, görüşmeler ise tematik analiz yöntemi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Karabağlar Toplum Sağlığı Merkezi’ne, bir yıl içerisinde yapılan başvuru sayısı 891 olup, ortanca yaş 4 olarak bulunmuştur. En sık başvurma nedeni enfeksiyon (519; %58,2) olup, önleyici bakım için başvuranların oranı oldukça düşüktür (90; %10,1). 41 (%4,6) hastaya tetkik istenmiş, en sık istenen tetkik ise tam idrar analizi olmuştur. Öte yandan reçete verilen hasta sayısı 502 (%56,3) olup, en çok antibiyotik ve analjezik ilaçlar reçete edilmiştir. Bakım veren hekimler, verdikleri hizmeti yeterli bulmadıklarını, hem kültürel hem de dil olarak önemli bir iletişim sorunu yaşadıklarını, hasta ve hastalıkları anlamakta zorluk yaşadıklarını, farklı çözümler üretilmesi gerektiğini belirtmişlerdir.Sonuç: Toplum sağlığı merkezinde, sığınmacılara verilen sağlık hizmetleri ile ilgili; ilk ve öncelikli olarak dil farklılığından kaynaklanan sorunlar olduğu gözlemlenmiştir. Başvuruda bulunan kişilerin, daha önceki sağlık verilerine ulaşılamaması, bebek, kadın ve çocuk izlem yapılması konusunda zorlaştırıcı bir faktör olarak bulgulanmıştır. 

Kaynakça

1. Merill S, Hodge GD. The war machine and global health: A critical medical anthropological examination of the human costs of armed conflict and the international violence industry. AltaMira Press, Lanham (2010).
2. Yusuf S. Anand S. Can medicine prevent war? BMJ; 1998;317:1669-70.
3. Saçaklıoğlu F. Kavramlar yaşamı kavramakta mı? Olağandışı durumlarla ilgili bazı kavramlar konusunda bir tartışma. Toplum ve Hekim. 2001;16(4):244-8.
4. Adanu RMK, Johnson TRB. Migration and women's health. International Journal of Gynecology and Obstetrics. 2009;106:179–181.
5. Topcu S, Başer A. Göç ve sağlık. C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2006;10 (3):37-41.
6. http://www.unhcr.org/pages/49e45c366.html. (Accessed date : 19 September 2015)
7. City limits: Urbanisation and vulnerability in Sudan Khartoum case study.HPG Commissioned Report group. Accessed at August 2015. http://www.odi.org/sites/odi.org.uk/files/odi-assets/publications-opinion-files/6520.pdf
8. Karadağ Ö. Altıntaş KH. Mülteciler ve Sağlık. TAF Prev Med Bull; 2010;9:55-62.

9. http://www.data.unhcr.org/syrianrefugees /regional.php (Erişim tarihi: 16 Temmuz 2015)
10. http://www.tbmm.gov.tr/komisyon/insanhaklari/ pdf01/179-199.pdf (Erişim tarihi:10 Ağustos 2015)
11. http://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=CELEX:32001L0055 (Acsessed at 10 August 2015)
12. https://mirekoc.ku.edu.tr/sites/mirekoc.ku.edu.tr/files/LT%C4%B0CA%20VE%20G%C3%96%C3%87%20ULUSAL%20EYLEM%20PLANI.pdf (Erişim tarihi 10 Ağustos 2015)
13. Yıldız Ö. Türkiye kamplarında Suriyeli sığınmacılar: Sorunlar, beklentiler, Türkiye ve gelecek algısı sosyoloji araştırmaları dergisi. Journal of Sociological Research - 2013;11:41-167.
14. Sahlool Z, Sankri-Tarbici AG, Kherallah M. Evaluation report of health care services at the Syrian refugee camps in Turkey. Avicenna J Med. 2012; 2(2): 25–28.
15. http://www.nd.edu.au/downloads/research/ihrr/using_mixed_methods_approach_to_enhance_and_validate_your_research.pdf (accessed at 16.09.2015)
16. Ekşi N. Mülteciler, Sığınmacılar, Göçmenler. Derleyen: Özkan S. “Mülteciler, Sığınmacılar, Göçmenler Konferansı”. Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi, 18 Nisan 2007.
17. Lindstrom DP., Munoz-Franco, E. Migration And Maternal Health Services Utilization İn Rural Guatemala. Social Science & Medicine. 2006; 63:706–721.
18. Loeber O. Sexual and reproductive health issues of Turkish immigrants in the Netherlands. Eur J Contracept Reprod Health Care. 2008;13(4): 330-338.
19. Sır A, Bayram Y, Özkan M. Zoraki iç göçün ruh sağlığına etkileri üzerine bir ön çalışma. Klinik Psikiyatri Dergisi. 1998;1(2): 83-88.
20. Kartarı A. Farklılıklarla yaşamak. Kültürlerarası iletişim 2.Baskı: ürün yayınları; 2006.p.35,48
21. Aras M, Altas M, Yılmaz A, Serarslana Y, Yılmaz N, Yengil E, et al. Being a neighbor to Syria: A retrospective analysis of patients brought to our clinic for cranial gunshot wounds in the Syrian civil war. Clinical Neurology and Neurosurgery. 2014;215:222–228.
22. Korkmaz A. Sığınmacıların Sağlık ve Hemşirelik Hizmetlerine Yarattığı Sorunlar www.journalagent.com/shyd Aprıl 2014 DOI: 10.5222/SHYD.2014.037
23. Arslan MM, Zeren Z, Çelikel A, Ortanca İ, Demirkiran S. Increased drug seizures in Hatay, Turkey related to civil war in Syria. International Journal of Drug Policy. 2015;26:116-118.
24. http://www.unhcr.org/syriarrp6 (accessed date 27 June 2015).
25. Yılmaz TT. Göçün Kadın Yaşamı Üzerindeki Etkileri. T.C. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, (Danışman; Köse, M.R.), Van. 2005
26. Kale E, Syed HR. Language Barriers and the Use of Interpreters in The Public Health Services. A Questionnaire-Based Survey. Patient Education and Counseling 2010;81:187–19.