YAŞLILARDA ALGILANAN SOSYAL DESTEĞİN GERİATRİK DEPRESYON İLE İLİŞKİSİ: BİR SAHA ÇALIŞMASI
Öz
Giriş: Geriatrik depresyon önemli bir halk sağlığı sorunudur. Yaşlı bireyin algıladığı sosyal desteğin büyüklüğünün depresif belirtileri azalttığı bildirilmektedir. Bu çalışmanın amacı yaşlı bireylerin algıladıkları sosyal desteğin geriatrik depresyon ile ilişkisini incelemektir. Yöntem: Kesitsel çalışmaya toplumda yaşayan 383 yaşlı dahil edilmiştir. Çalışma verileri araştırmacılar tarafından gerekli izinler alındıktan sonra yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Yatağa bağımlı, demans öyküsü olan ve antidepresan ilaç kullanan yaşlılar çalışma dışı tutulmuşlardır. Katılımcılara, katılımcının sosyodemografik, ekonomik ve sağlık durumu ile ilgili sorular yöneltilmiştir. Katılımcıların algıladıkları sosyal destek Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ölçeği, depresyon durumları ise Geriatrik Depresyon Ölçeği (GDÖ) ile değerlendirilmiştir. Çalışma verileri SPSS 21.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %52,2 (n=200)’si kadındı. Erkek katılımcıların yaş ortalaması 73,1 ± 6,2 yıl; kadın katılımcıların ise 72,6 ± 6,4 yıl idi. Katılımcıların ortalama Geriatrik Depresyon Ölçek puanı 3,3±3,1 olarak hesaplanmıştır. Geriatrik depresyon puanı ile yaş arasında pozitif yönde zayıf anlamlı bir korelasyon mevcuttur (R=0,011; r=0,108; p=0,034). Cinsiyet açısından bakıldığında kadınlarda depresyon anlamlı olarak daha fazladır. Katılımcıların ortalama ÇBASDÖ puanları 4,7±1,55 puan idi. Katılımcıların %9,6 (n=37)’sı düşük bir sosyal desteğe sahipti. Geriatrik Depresyon ölçeği puanlarının her bir ÇBASDÖ ölçeği alt başlık puanları ile negatif yönde zayıf ve anlamlı korelasyonu mevcuttur. Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeğinin alt başlıkları ayrı ayrı ele alındığında her bir alt başlıkta algılanan sosyal destek arttıkça depresyon varlığı anlamlı olarak azalmaktadır (sırasıyla p=0,017; p=0,003 ve p=0,021). Sonuç: Yaşlı bireylerde depresyon sıklığı hali hazırda yüksektir. Bu nedenle birinci basamakta yaşlıların depresyon açısından sorgulanması gereklidir. Depresif yaşlılarda mevcut sosyal desteğin araştırılarak yetersizlik olması durumunda güçlendirici önlemlerin planlanması faydalı olabilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. TÜİK, Adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçları 2018
- 2. Balcı E, Şenol V, Eşel E, Günay O, Elmalı F. 65 yaş ve üzeri bireylerin depresyon ve malnutrisyon durumları arasındaki ilişki. Türkiye Halk Sağlığı Dergisi 2012; 10(1): 37-43.
- 3. T.C. Sağlık Bakanlığı. Yaşlı Sağlığı Modülleri(Eğitimciler için Eğitim Rehberi). Ankara,2011: 276-277
- 4. Hacıhasanoğlu R, Türkleş S. Depression and affecting factors in the old at theage of 65 and over. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2008; 11(2): 55-60.
- 5. Procidano ME, Heller K. Measured of Perceived Social Support From Friends and Familiy: Three Validation Studies. Am J Community Psychol 1983;11(1): 1-25.
- 6. Bartolini S, Bilancini E, Pugno M. Did the decline in social connections depress Americans’ happiness? Soc Indic Res 2013;110:1033–59.
- 7. Nieminen T, Prättälä R, Martelin T, Harkanen T,Hyyppa MT, Alanen E, et al. Social capital, health behaviours and health: a population-based associational study. BMC Public Health 2013;13:613.
- 8. Chou KL. Combined effect of vision and hearing impairment on depression in older adults: evidence from the English Longitudinal Study of Ageing. J Affect Disord 2008; 106: 191–196.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Halk Sağlığı, Çevre Sağlığı
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erdem Türkseven
Bu kişi benim
0000-0002-6400-820X
Türkiye
Can Öner
*
0000-0001-7831-9060
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
20 Ocak 2020
Gönderilme Tarihi
16 Ekim 2019
Kabul Tarihi
23 Mart 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 14 Sayı: 2
Cited By
Effect of loneliness and sociodemographic, health, COVID-19 pandemic-related factors on depression among older adults
Educational Gerontology
https://doi.org/10.1080/03601277.2022.2065440Determining the correlation between old age adaptation, aging in place and depression in older adults: A descriptive correlational study
Archives of Psychiatric Nursing
https://doi.org/10.1016/j.apnu.2023.02.004Türkiye’de COVID-19 Pandemisi Sırasında Yaşlı Bireylerin Yalnızlığı ve İlişkili Faktörler
Balıkesır Health Sciences Journal
https://doi.org/10.53424/balikesirsbd.1109630Effect of Gender Attitudes of Young Adults on Levels of Perceived Social Support in Health Behaviors
Journal of Psychosocial Nursing and Mental Health Services
https://doi.org/10.3928/02793695-20230919-05Being older during the pandemic: Factors affecting depressive symptoms in the older adults during the COVID-19 pandemic in Turkey
Educational Gerontology
https://doi.org/10.1080/03601277.2024.2374103Yaşlı Bireylerde Sosyal Dışlanma ve Depresyon Durumunun Belirleyicileri
Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.37989/gumussagbil.146257765 Yaş ve Üzeri Bireylerde Depresyon Düzeylerinin İncelenmesi
Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi
https://doi.org/10.46414/yasad.1457151COVID-19 Sürecinde Köyde ve Şehirde Yaşayan 65 Yaş ve Üzeri Bireylerde Malnütrisyon ve Beslenme Durumlari ile Depresyon Düzeylerinin Değerlendirilmesi
Journal of Advanced Studies in Health Science and Obesity
https://doi.org/10.51271/jashso.39