Bir aile hekimliği biriminde düzenlenen ilaç raporlarının değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Bu çalışmada bir aile hekimliği biriminde dört yıldan uzun süre çalışan bir aile hekimliği uzmanının düzenlediği ilaç raporlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Retrospektif arşiv incelemesinin yapıldığı bu çalışma Samsun iline bağlı Asarcık ilçesinde bir aile sağlığı merkezine bağlı birimde gerçekleştirilmiştir. Ağustos 2015- Ekim 2019 tarihleri arasında ilgili birimde düzenlenen ilaç raporlarının sahipleri örneklemi oluşturmaktadır. Bulgular: İlaç raporu yenilenen veya ilk defa düzenlenen 446 kişinin 623 adet raporu incelenmiştir. Yaş ortalaması 61,81±16,24 olup, hasta başına ortalama 2,19 kez rapor düzenlenmiştir. Hastaların %79,37’ine (n=354) en az bir adet antihipertansif ilaç raporu düzenlenmiştir, %14,57’sine (n= 65) ise en az bir adet oral antidiyabetik ilaç raporu düzenlenmiştir. Antihipertansif ilaçlardan en sık diüretikler (n= 225, %50,45), oral antidiyabetik ilaçlardan en sık metformin (n= 54, %12,11) raporlanmıştır. Kalp damar sistemi kısmında değerlendirilen ilaçlar rapor başına 1,55±1,10 kez ile en sık raporlananlardır. Yaş ile kalp damar sistemi rahatsızlıklarında kullanılan ilaç sayısı pozitif yönlü ve zayıf bir korelasyon göstermiştir (p< 0,001 , r= 0,266). Sonuç: Birinci basamak uzmanının kronik hastalıklarının medikal izleminde düzenlediği raporlarla etkin rol aldığı görülmüştür. Bu yüzden, düzenlenebilen ilaç raporu çeşitliliğinin artması faydalı olabilir.

Anahtar Kelimeler

• Aile hekimliği
• ilaç
• rapor
• kronik hastalık

EVALUATION OF DRUG REPORTS ISSUED IN A FAMILY PRACTICE UNIT

Öz

Objectives: In this study, it was aimed to evaluate the drug reports prepared by a family medicine specialist who had worked in a family practice unit more than four years. Methods: This study, in which a retrospective archive review was conducted, was carried out in a unit of a family healthcare center in Asarcık district of Samsun. The owners of the drug reports issued in that unit between August 2015 and October 2019 constitutes the sample. Results: A total of 623 reports of 446 individuals whose drug reports had been renewed or issued for the first time were evaluated. The average age was 61.81 ± 16.24, and an average of 2.19 reports per patient was prepared. At least one antihypertensive drug report was prepared for 79.37% (n= 354) of the patients, and at least one oral antidiabetic drug report was prepared for 14.57% (n= 65). Diuretics (n= 225, 50.45%) were the most common among antihypertensives drugs, and metformin (n = 54, 12.11%) was the most common among oral antidiabetics. Drugs evaluated in cardiovascular system were the most frequently reported with 1.55 ± 1.10 times per report. Compared to age, the number of drugs used in cardiovascular system disorders shows a positive and weak correlation (p< 0.001, r = 0.266). Conclusion: It has been observed that the primary care specialist has an active role in the medical follow-up of chronic diseases by the drug reports. Therefore, it may be beneficial to increase the variety of issuable drugs reports.

Anahtar Kelimeler

• drug
• report
• chronic disease
• family practice

Kaynakça

1. 1. Bruin SR, Versnel N, Lemmens LC, et al. Comprehensive care programs for patients with multiple chronic conditions: a systematic literature review. Health Policy 2012;107(2): 108-45.
2. 2. Cayir Y. Evde Sağlık Hizmetleri. TJFMPC 2020;14(1): 147-152. DOI: 10.21763/tjfmpc.693164
3. 3. Asarcık Belediyesi internet sitesi. http://asarcik.bel.tr/sayfa.aspx?s=ilcemiz (Erişim 02.01.2019)
4. 4. Aile hekimliği uygulama yönetmeliği. Resmi Gazete Tarihi: 25.01.2013 Resmi Gazete Sayısı: 28539
5. 5. Yardımcı Y, Akbıyık D. İ, Aypak C, Yıkılkan H, Görpelioğlu S. Türkiye’de aile hekimliği uygulaması ve sözleşmeli aile hekimliği uzmanlık eğitimi. TJFMPC 2016;10(2):81-90. DOI: 10.5455/tjfmpc.207946
6. 6. Akman M. Türkiye’de birinci basamağın gücü. Türk Aile Hek Derg 2014;18(2):70-8.
7. 7. McWhinney I. R. Primary care: core values. Core values in a changing world. BMJ 1998;316:1807-9.
8. 8. Eser U. Kronik hastalıklar ve aile hekimliği. Smyrna Tıp Dergisi 2015;2:55-7.

9. 9. Türkiye aile hekimleri uzmanlık derneği (TAHUD) tarafından T.C. Sağlık Bakanlığı'na verilmek üzere hazırlanan kısa rapor. Türkiye aile hekimleri uzmanlık derneği. 11 Ekim 2018. https://www.tahud.org.tr/file/2aa996d6-eb09-4020-aed1-5874d5464767/Tam%20Rapor%20.pdf (Erişim 01.09.2020)
10. 10. Üzer F. Devlet hastanesi çalışanlarının sigara kullanma alışkanlıklarına bakış. Türk Aile Hek Derg 2018;22(2):92-9.
11. 11. Topçu S, Akın E, Ulukol B, Orhon FŞ, Başkan S. Sigaranın çocuğa etkileri konusunda ailelerin farkındalıkları, tutum ve davranışları. TJFMPC 2018;12(1):35-42. DOI: 10.21763/tjfmpc.399918
12. 12. Başak O. Bir disiplin olarak aile hekimliğinin ülkemizdeki gelişim özellikleri. Türk Aile Hek Derg 2013;17(1):29-36.