YAŞLILARDA COVID-19 PANDEMİ SÜRECİNDE BİLİNÇLİ FARKINDALIK, BAŞA ÇIKMA TUTUMLARI VE KİŞİSEL İYİ OLUŞ

Öz

Giriş: Bu araştırmada, COVID-19 pandemi sürecinde yaşlıların bilinçli farkındalık, başa çıkma tutumları ve kişisel iyi oluşlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipte olan araştırma, Nisan-Haziran 2020 tarihlerinde, Osmaniye Merkez ilçesinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemine 536 yaşlı birey alınmıştır. Araştırmanın verileri Tanıtıcı Bilgi Formu, Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Başa Çıkma Tutumları Değerlendirme Ölçeği ve Kişisel İyi Oluş İndeksi-Yetişkin formu ile toplanmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan yaşlıların yaş ortalaması 70,01±6,20 yıl, %55,4’ü kadın, %83’ü evli ve %56,5’i çekirdek ailede yaşamaktadır. Yaşlıların Bilinçli Farkındalık Ölçeği toplam puan ortalaması 57,25±15,34, KİOİ-Y toplam puan ortalaması 52,7±13 ve Başa Çıkma Tutumları Değerlendirme Ölçeği toplam puan ortalaması 80,85±12,52’dir. Yaşlıların Bilinçli Farkındalık Ölçeği toplam puan ortalamaları ile çocuk sahibi olma durumu, Kişisel İyi Oluş İndeksi -Yetişkin formu toplam puan ortalamaları, Başa Çıkma Tutumları Değerlendirme Ölçeği Yaklaşım alt boyutu puan ortalamaları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki var iken (p<0,001), Başa Çıkma Tutumları Değerlendirme Ölçeği Kendine Ceza ve Sakınma Kaçınma alt boyutu puan ortalamaları arasında negatif yönlü anlamlı ilişki vardır (p<0,05). Yaşlıların Başa Çıkma Tutumları Değerlendirme Ölçeği toplam puan ortalamaları ile cinsiyet ve yaş arasında negatif yönlü anlamlı ilişki vardır (p<0,05). Yaşlıların Kişisel İyi Oluş İndeksi-Yetişkin formu toplam puan ortalamaları çocuk sahibi ve sosyal güvencesi olanlarda anlamlı düzeyde artarken, kronik hastalığı olan ve geliri giderinden az olanlarda anlamlı düzeyde azalmaktadır (p<0,05). Sonuç: Araştırmanın sonucunda; COVID-19 pandemi sürecinde yaşlıların bilinçli farkındalık düzeylerindeki artışın stresle başa çıkmada adaptif tutumlarını ve kişisel iyi oluşlarını arttırdığı görülmektedir. Yaşlılarda kişisel kaynaklar stresle başa çıkma tutumlarını etkilemektedir.

Anahtar Kelimeler

• COVID-19
• Yaşlılar
• Bilinçli fakındalık
• Başa çıkma tutumu
• Kişisel iyi oluş

Mindful Attention Awareness, Coping Attitudes and Personal Well-Being of the Olders in COVID-19 Pandemic

Öz

Introduction: In this research, it was aimed to evaluate the mindful attention awareness, coping attitudes and personal well-being of the olders in covid-19 pandemic. Method: This descriptive research was carried out with 536 older people. The data were collected using the Introductory Information Form, Mindful Attention Awareness Scale, R-COPE and the Personal Well-Being Index-Adult form. Results: The average age of the participants in the research was 70.01±6.20 years, 55.4% were women, 83% were married and 56.5% were living with their families. The mean Mindful Attention Awareness Scale total score is 57.25±15.34, the total score averages of Personal Well-Being Index-Adult form is 52.7±13, and the total score average of the R-COPE was 80.85±12.52. While there was a positive and significant relationship between the Mindful Attention Awareness Scale total score averages of the older people and having children, the mean scores of the R-COPE, and the mean scores of the Personal Well-Being Index-Adult form (p<0.001), there was a significant negative correlation between the mean scores of the Mindful Attention Awareness Scale Self Punishment and Avoidance- sub-dimension (p<0.05). There was a significant negative correlation between the total mean Mindful Attention Awareness Scale score of the older and being female, and age (p<0.05). While the PWBI-A total average score of the older people who have a child and social security increases significantly, it decreases significantly in those who have chronic diseases and lower income level (p<0.05). Conclusion: As a result of the study; in the COVID-19 pandemic, it was seen that the increase in the mindful attention awareness of the older people, increases their attitudes towards adaptive coping with stress and their personal well-being. Having personal resources affect their level of coping with stress in older people

Anahtar Kelimeler

• COVID -19
• Older people
• Mindful Attention Awareness
• Coping attitude
• Personal well-being

Kaynakça

1. 1. WHO. 2020. Coronavirus disease (COVID-19) outbreak. https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/situation-reports.05.10.2020.
2. 2. Jordan RE, Adab P, Cheng KK. Covid-19: Risk factors for severe disease and death. BMJ 2020: 368. doi: 10.1136/bmj.m1198.
3. 3. Landi F, Barillaro C, Bellieni A, Brandi V, Carfì A, D’Angelo M, et al. The new challenge of gerıatrıcs: savıng fraıl older people from the SARS-COV-2 pandemıc infection. J Nutr Health Aging 2020; 24(5): 466-470. doi: 10.1007/s12603-020-1356-x.
4. 4. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). 2020. Morbidity and Mortality Weekly Report. Severe Outcomes Among Patients with Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) — United States, February 12–March 16, 2020. Atlanta, GA: US Department of Health and Human Services, CDC; 2020. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/php/reporting-pui.html.
5. 5. Wu Z, McGoogan JM. Characteristics of and important lessons from the coronavirus disease 2019 (COVID-19) outbreak in China: Summary of a report of 72314 cases from the chinese. Center for Disease Control and Prevention. JAMA 2020; 323(13): 1239-1242.
6. 6. Mills JP, Kaye KS, Mody L. COVID-19 in older adults: clinical, psychosocial, and public health considerations. JCI Insight 2020; 5(10): e139292. https://doi.org/10.1172/jci.insight.139292.
7. 7. Girdhar R, Srivastava V, Sethi S. Managing mental health issues among elderly during COVID-19 pandemic. Journal of Geriatric Care and Research 2020; 7(1): 29-32.
8. 8. Thompson-Heisterman AA. The older adult with a mental health issue. In: Mohr WK. Editor, Psychiatric and Mental Health Nursing. 6. ed. Philedelphia: Lippincoatt Williams&Wilkins; 2004. p. 813-27.

9. 9. Allen AB, Leary MR. Self-compassion at eresponses to aging. The Gerontologist 2014; 54: 190–200. doi:10.1093/geront/gns204.
10. 10. Brown KW, Ryan RM, Creswell DJ. Mindfulness: Theoretical foundations and evidence for its salutary effects. PsychologicalInquiry 2007; 18(4): 211-237. doi: 10.1080/10478400701598298.
11. 11. Brown KW, Ryan, RM. Thebenefits of beingpresent: Mindfulness and its role in psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology 2003; 84: 822–848.
12. 12. Lazarus RS, Folkman S. Stres, Appraisal, andCoping. 8. ed. New York: Springer; 1984. p.117-32.
13. 13. Türkiye İstatistik Kurumu, 2019, İstatistiklerle Yaşlılar, Türkiye İstatistik Kurumu, İstatistiklerle Yaşlılar, www.tuik.gov.tr
14. 14. Schaeffer RL, Mendenhall W, Ott L. Elementary Survey Sampling, 4. ed. California: Belmont: DuxburyPress; 1990.
15. 15. Özyeşil Z, Arslan C, Kesici Ş, Engin Deniz M. Bilinçli Farkındalık Ölçeği’ ni Türkçeye uyarlama çalışması. Eğitim ve Bilim 2011; 36: 160.
16. 16. Carver Ö, Charles S, Scheier MF, Kumari WJ. Assessing coping strategies: A theoretically based approach. Journal of Personality and Social Psychology 1989; 56(2): 267-283.
17. 17. Zuckerman M, Gagne M. The Cope Revised: Proposing a 5 Factor Model of Coping Strategies. Journal of Research in Personality 2003; 37: 169-204.
18. 18. Dicle AN, Ersanlı K. Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeğinin Türkçeye uyarlama geçerlik ve güvenirlik çalışması. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi 2015; 3(16): 111-126.
19. 19. Lau ALD, Cummins RA, McPherson W. An investigation into the cross-cultural equivalence of the Personal Wellbeing Index. Social Indicators Research 2005; 72: 403–430.
20. 20. Meral BF. Psychometric properties of Turkish form of the Personal Well-Being Index-Adult. The Journal of Happiness&Well-Being 2014; 2(2): 119-131.
21. 21. Prakash RS, Hussain MA, Schirda B. The role of emotion regulation and cognitive control in the association between mindfulness disposition and stress. Psychology and Aging 2015; 30(1), 160-171. doi:10.1037/a0038544.
22. 22. Creswell JD. Mindfulness interventions. Annual Review of Psychology 2017; 68: 491-516 https://doi.org/10.1146/annurev-psych-042716-051139.
23. 23. Eberth J, Sedlmeier P. The effects of mindfulness meditation: A meta-analysis. Mindfulness 2012; 3: 174–189. doi: 10.1007/s12671-012-0101-x.
24. 24. Fountain-Zaragoza S, Prakash RS. Mindfulness training for healthy aging: Impact on attention, well-being, and inflammation. Front. Aging Neurosci. 2017; 9: 11. doi: 10.3389/fnagi.2017.00011.
25. 25. Aliche JC, Onyishi IE. (2020) Mindfulness and wellbeing in older adults’ survivors of herdsmen attack. The mediating effect of positive reappraisal. Aging&Mental Health 2020; 24(7): 1132-1140, doı: 10.1080/13607863.2019.1602592.
26. 26. Carmel S, Victoria VH, O'Rourke N, Tovel H. Health, coping and subjective well-being: results of a longitudinal study of elderly Israelis. Aging&Mental Health 2017; 21:6, 616-623. doı: 10.1080/13607863.2016.1141285.
27. 27. Galiana L, Tomás JM, Fernández I, Oliver A. Predicting well-being among the elderly: The role of coping strategies. Front. Psychol. 2020; 11: 616. doi: 10.3389/fpsyg.2020.00616.
28. 28. Nieto M, Romero D, Ros1 L, Zabala C, Martınez M, Ricarte JJ, et al. Differences in coping strategies between young and older adults: The role of executive functions. The International Journal of Agingand Human Development 2020; 90(1): 28–49. doi: 10.1177/0091415018822040.
29. 29. Chen Y, Peng Y, Xu H, O’Brien WH. Age differences in stress and coping: problem-focused strategies mediate the relationship between age and positive affect. The International Journal of Aging and Human Development 2018; 86(4): 347–363.
30. 30. Matud MP, Garcia MC. Psychological distress and social functioning in elderly panish people: A gender analysis. Int. J. Environ. Res. Public Health 2019; 16(3),341. https://doi.org/10.3390/ijerph16030341.
31. 31. Iliyas I, Dar SA, Dilawar T, Rahman T. A descriptive study on correlates of stress and coping in relation to demographic variables in retirees of Kashmirvalley. Int J ResMedSci 2018;6:1402-1406.