Araştırma Makalesi

Postpartum Dönemdeki Kadınların Sağlık Okuryazarlığı ile Geleneksel Uygulamalara Başvurmaları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Cilt: 15 Sayı: 3 10 Eylül 2021
PDF İndir
EN TR

Postpartum Dönemdeki Kadınların Sağlık Okuryazarlığı ile Geleneksel Uygulamalara Başvurmaları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Giriş: Sağlık okuryazarlığı; bireyin sağlığını koruyucu, geliştirici ve rehabilite edici sağlık hizmetlerine, sağlık bilgilerine ulaşabilme, edinebilme, anlayabilme ve yorumlayabilme kapasitesi olarak tanımlanmaktadır. Sağlık çıktıları ile sağlık okuryazarlığı düzeyi arasında önemli bir ilişki olduğu bilinmektedir. Geleneksel sağlık uygulamaları; toplumun inanç, gelenek, değer ve kültürleri ile yaptıkları uygulamalardır. Gebelik, doğum ve doğum sonu dönemde yapılan davranış ve inançlarla ilgili bu uygulamaların bazıları sağlığa yararlı, bazıları zararlıdır, bazılarının ise hiçbir etkisi bulunmamaktadır. Bu çalışmada doğum yapmış kadınlarda sağlık okuryazarlığı ile doğum sonrasında geleneksel uygulamalara başvurmaları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı nitelikteki bu araştırma bir kadın hastalıkları ve çocuk hastanesi kadın doğum servisinde doğum yapmış olan 303 kadın ile yapılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak, “Tanıtıcı Özellikler Formu”, “Geleneksel Uygulamaları Değerlendirme Formu” ve “Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği” kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan kadınların yaş ortalamaları 29.19±6.94 ve ortalama çocuk sayısı 3.48±2.14’tür. Geleneksel uygulamalar olarak kadınların bebeğe yönelik en sık yaptıkları uygulama, sarılığı iyileştirmek için sarı yazma örtmek ve sarı giydirmek (%72.8), postpartum dönemde anneye yönelik en sık yapılan uygulama ise kırkı çıkana kadar kimse ile görüştürmemek/odadan çıkarmamak (%63.5) olarak belirlenmiştir. Kadınların sağlık okuryazarlık ölçeği toplam puan ortalamaları 106.77±16.52’dir. Kadınların yaş grupları, eğitim düzeyleri, çalışma durumları ve doğum sayısı ile sağlık okuryazarlığı ölçeği toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.05). Kadınların sağlık okuryazarlık ölçeği toplam puanları ile geleneksel uygulamalara başvurma sıklıkları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.001). Sonuç: Postpartum dönemde geleneksel uygulamalara başvuran kadınların olumsuz uygulamalar yaptığı bulunmuştur. Gebelerin sağlık okuryazarlığı düzeylerinin artırılmasının postpartum dönemdeki kadınların olumsuz geleneksel uygulamalara başvurma sıklığını azaltabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bulunmamaktadır.

Proje Numarası

Yoktur.

Teşekkür

Çalışmaya katılan gebelere teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. 1. Corrarino JE. Health literacy and women's health: challenges and opportunities. J Midwifery Womens Health 2013; 58(3), 257-264. doi:10.1111/jmwh.12018.
  2. 2. Kickbusch I, Pelikan J, Apfel F, Tasourıs AD. Health literacy: the solid facts, 1st ed., Copenhagen, Denmark: World Health Organisation Regional Office for Europe; 2013. p.7-19.
  3. 3. Hosking SM, Brennan-Olsen SL, Beauchamp A, Buchbinder R, Williams LJ, Pasco JA. Health literacy in a population-based sample of australian women: a cross-sectional profile of the geelong osteoporosis study. BMC Public Health 2018;18, 1-14. https://doi.org/10.1186/s12889-018-5751-8.
  4. 4. Gallagher CE, Watt MC. Mental health literacy in a sample of canadian adults. Can. J. Behav. Sci. 2019; 51(3), 171–180. https://doi.org/10.1037/cbs0000129.
  5. 5. Krieger JL, Neil JM, Strekalova YA, Sarge MA. Linguistic strategies for improving informed consent in clinical trials among low health literacy patients. J Natl Cancer Inst. 2017; 109(3), djw233, https://doi.org/10.1093/jnci/djw233.
  6. 6. World Health Organization. Promoting health in the sdgs. report on the 9th global conference for health promotion, all for health, health for all. Shanghai, China. November 2016;1-44. (WHO/NMH/PND/17.5). Erişim adresi: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/259183/WHO-NMH-PND-17.5-eng.pdf?sequence=1.
  7. 7. Kilfoyle KA, Vitko M, O’Conor R, Bailey SC. Health literacy and women’s reproductive health: a systematic review. J. Womens Health. 2016; 25 (12), 1237–1255.
  8. 8. Zibellini J, Muscat DM, Kizirian N, Gordon A. Effect of health literacy interventions on pregnancy outcomes: A systematic review. Women Birth 2021 Mar;34(2):180-186. https://doi.org/10.1016/j.wombi.2020.01.010.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

10 Eylül 2021

Gönderilme Tarihi

21 Ocak 2021

Kabul Tarihi

15 Temmuz 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 15 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Yeşilçınar, İ., Şahin, E., & Mercan, D. (2021). Postpartum Dönemdeki Kadınların Sağlık Okuryazarlığı ile Geleneksel Uygulamalara Başvurmaları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 15(3), 594-601. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.865926
AMA
1.Yeşilçınar İ, Şahin E, Mercan D. Postpartum Dönemdeki Kadınların Sağlık Okuryazarlığı ile Geleneksel Uygulamalara Başvurmaları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. TJFMPC. 2021;15(3):594-601. doi:10.21763/tjfmpc.865926
Chicago
Yeşilçınar, İlknur, Eda Şahin, ve Dilan Mercan. 2021. “Postpartum Dönemdeki Kadınların Sağlık Okuryazarlığı ile Geleneksel Uygulamalara Başvurmaları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 15 (3): 594-601. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.865926.
EndNote
Yeşilçınar İ, Şahin E, Mercan D (01 Eylül 2021) Postpartum Dönemdeki Kadınların Sağlık Okuryazarlığı ile Geleneksel Uygulamalara Başvurmaları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 15 3 594–601.
IEEE
[1]İ. Yeşilçınar, E. Şahin, ve D. Mercan, “Postpartum Dönemdeki Kadınların Sağlık Okuryazarlığı ile Geleneksel Uygulamalara Başvurmaları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, TJFMPC, c. 15, sy 3, ss. 594–601, Eyl. 2021, doi: 10.21763/tjfmpc.865926.
ISNAD
Yeşilçınar, İlknur - Şahin, Eda - Mercan, Dilan. “Postpartum Dönemdeki Kadınların Sağlık Okuryazarlığı ile Geleneksel Uygulamalara Başvurmaları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 15/3 (01 Eylül 2021): 594-601. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.865926.
JAMA
1.Yeşilçınar İ, Şahin E, Mercan D. Postpartum Dönemdeki Kadınların Sağlık Okuryazarlığı ile Geleneksel Uygulamalara Başvurmaları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. TJFMPC. 2021;15:594–601.
MLA
Yeşilçınar, İlknur, vd. “Postpartum Dönemdeki Kadınların Sağlık Okuryazarlığı ile Geleneksel Uygulamalara Başvurmaları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, c. 15, sy 3, Eylül 2021, ss. 594-01, doi:10.21763/tjfmpc.865926.
Vancouver
1.İlknur Yeşilçınar, Eda Şahin, Dilan Mercan. Postpartum Dönemdeki Kadınların Sağlık Okuryazarlığı ile Geleneksel Uygulamalara Başvurmaları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. TJFMPC. 01 Eylül 2021;15(3):594-601. doi:10.21763/tjfmpc.865926

Cited By

Health Literacy and Associated Factors in Postpartum Women

İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Dergisi

https://doi.org/10.33715/inonusaglik.1170060

Sağlığın ve birinci basamak bakımın anlaşılmasına ve geliştirilmesine katkıda bulunacak yeni bilgilere sahip yazarların İngilizce veya Türkçe makaleleri memnuniyetle karşılanmaktadır.

Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care © 2024 by Aile Hekimliği Akademisi Derneği is licensed under CC BY-NC-ND 4.0