Gebelikte Kişisel Bakım ve Kozmetik Ürün Kullanımı ile Fetal Sağlık İlişkisi

Öz

Kozmetik ve kişisel bakım ürünleri, insanoğlunun çağlar boyunca görünümünü güzelleştirmek, temizlenmek, bakım yapmak ve hoş olmayan kokuları vücudundan uzaklaştırmak amacıyla kullandığı maddelerdir. Kozmetik ürünler, kullanılmaya başlandığı ilk dönemlerde içeriğini bitki ekstreleri ve bitkisel yağlardan oluşturmuştur. Yıllar sonra gerek kozmetik ürünlerin ciltten emilimini artırmak gerekse kalıcılık süresinin uzatılması amacıyla içeriğinde kimyasal maddelerin kullanımı sıklıkla tercih edilmeye başlanmıştır. Embriyoda konjenital anatomik anomalilere sebebiyet veren çevresel ajanlara teratojen denilmektedir. Kozmetik ürünlerin içinde yer alan çevresel kimyasallar, gebelikte teratojenik etkisi yüksek olan maddelerdir. Kozmetik ürünlerde bulunan zararlı kimyasalların insan vücuduna girişi; deriden emilim, ağız veya inhalasyon yoluyla gerçekleşmektedir. İçeriğinde oldukça fazla toksik madde barındıran kozmetik ürünlerin kullanımının en riskli olduğu dönemlerden biri, gebelik sürecidir. Bu ürünlerin içerisinde bulunan çevresel kimyasallar, fetüste konjenital anatomik anomalilere ve abortusa sebep olmaktadır. Gebelikte kozmetik ürünlerin fetüste oluşturabileceği teratojenik etkiye yönelik yapılan deneysel çalışmalar, oldukça sınırlıdır. Bu sebeple bu ürünlerin tamamen zararsız olduğu belirleninceye kadar kullanımının sınırlı tutulması gerektiği ifade edilmiştir. Bu derlemede; gebelik sürecinde teratojen olarak kabul görülen kişisel bakım ve kozmetik ürünlerin içeriğinde yer alan çevresel kimyasalların fetal sağlık üzerine etkisi, değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Gebelik
• fetüs
• kozmetik
• sağlık
• teratojen.

The Relationship Between Personal Care and Cosmetic Product Use ın Pregnancy and Fetal Health

Öz

Cosmetics and personal care products are substances that human beings have used for ages to beautify the appearance, clean, care and remove unpleasant odors from the body. In the first periods of the use of cosmetic products, its content consisted of plant extracts and vegetable oils. Years later, the use of chemical substances in the content has started to be preferred frequently in order to increase the absorption of cosmetic products from the skin and to extend the permanence period. Environmental agents are called teratogens that cause congenital anatomical anomalies in the embryo. The entry of harmful chemicals in cosmetic products into the human body occurs through skin absorption, mouth or inhalation. One of the most risky periods for the use of cosmetic products that contain a lot of toxic substances is the pregnancy period. Environmental chemicals in these products cause congenital anatomical anomalies and abortion in the fetus. Experimental studies on the teratogenic effect of cosmetic products on the fetus during pregnancy are very limited. For this reason, it was stated that the use of these products should be limited until it is determined that they are completely harmless. In this review, the effect of environmental chemicals in the content of personal care and cosmetic products, which are considered teratogens during pregnancy, on fetal health has been tried to be evaluated.

Anahtar Kelimeler

• Pregnancy
• fetüs
• cosmetics
• health
• teratogen.

Kaynakça

1. 1. Resmî Gazete. Kozmetik ürün veya hammaddelerinin etkinlik ve güvenlilik çalışmaları ile klinik araştırmaları hakkında yönetmelik. 2015; sayı: 29481, madde 4(i). [Erişim tarihi 23.03.2021].
2. 2. Yaşar Ö, Akdeniz Ş. Kozmetikler ve kişisel bakım ürünlerinin sağlığa olumsuz etkileri ve hemşirenin rolleri: Literatür derleme. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2020;1(3):118-25.
3. 3. Çomoğlu T. Kozmetikler. Marmara Pharma Ceutical Journal. 2012;(16)(1-8):1-8.
4. 4. Yalvaç S, Kandemir NÖ. Gebelikte kozmetoloji: yüz-cilt bakımı, makyaj ve saç boyalarının gebeliğe etkisi. Türkiye Klinikleri. Journal of Gynecology and Obstetrics Special Topics. 2013;6(3):46-50.
5. 5. T.C. Milli Eğitim Bakanlığı. Güzellik ve saç bakım hizmetleri, temel kozmetik. [Erişim tarihi:23.03.2021]. Erişim linki: http://megep.meb.gov.tr
6. 6. Ünite GE, Boduroğlu K. Konjenital anomalilerden korunma. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi. 2013;56(1):28-37.
7. 7. Koch HM, Lorber M, Christensen KL, Palmke C, Koslitz S, Brüning T. Identifying sources of phthalate exposure with human biomonitoring: Results of a 48h fasting study with urine collection and personal activity patterns. Int J Hyg Environ Health. 2013;216(6):672-81.
8. 8. Arıca DA, Selçuk LB, Aran T, Ateş E, Yaylı S, Bahadır S. Gebelikte kozmetik ve kişisel bakım ürünü kullanımı. Turk J Dermatol. 2017;11:22-7. doı:10.4274/tdd.3210.

9. 9. Çağlar AB, Saral S. Kozmetolojide toksisite sorunu. Turk J Dermatol. 2014;8(4):248-51.
10. 10. Sade G, Özkan H. Kozmetik ürünlerdeki bazı kimyasalların gebe, fetüs ve yenidoğan sağlığına etkisi. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi. 2020;17(3):473-7.
11. 11. Özdemir D, Çakır B, Ersoy R. Ağır metallerin endokrin organlarda birikimi ve hormonlar üzerindeki etkileri. Endokrinolojide Diyalog. 2012;9(3):132-9.
12. 12. Gürgen Şimşek H, Önal AE. Çevresel olarak toksik bir ağır metal olan kurşunun fetüs sağlığı üzerindeki etkileri. TJFMPC. 2019;13(3):363-70.
13. 13. Celtemen MB, Telli Celtemen P, Bozkurt N. Pregnancy and lead poisoning. Gynecology- Obstetrics and Neonatology Medical Journal. 2014;11:21-3.doi: 10.1016/j.cbi.2013.05.012.
14. 14. Bülez A, Kul Uçtu A. The effects of some chemicals used in cosmetology on pregnancy, neonataland general health. Journal of Periodicals. 2018;27(6):421-6.
15. 15. Güner Ö, Kavlak O. Kadmiyumun erkek üreme sistemi üzerine etkisi. Androl Bul. 2017;19(3):86−91.
16. 16. Bilal M, Iqbal HMN. An insight into toxicity and human health related adverse consequences of cosmeceuticals — A review. Science of the Total Environment. 2018;670(20):555–68.
17. 17. Örün E, Yalçın SS. Kurşun, civa, kadmiyum: Çocuk sağlığına etkileri ve temasın belirlenmesinde saç örneklerinin kullanımı. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi. 2011;3(2):73-81.
18. 18. Agras K, Uncugil A. Hypospadiasın etiyolojisi ve epidemiyolojisi. Türk Urol Sem. 2011;2:80-173.
19. 19. Kocaöz S, Eroğlu K. Kozmetik ürünler ve kadın sağlığı. TAF Prev Med Bull. 2014;13(5):413-20.
20. 20. Durmaz E, Özmert EN. Fitalatlar ve çocuk sağlığı. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi. 2010;53(4):305-17.
21. 21. Liao FL. Occurrence of and dietary exposure to parabens in food stuffs from the united states. Environ. Sci. Techno. 2013;47(8):3918–25.
22. 22. Alan Andersen F. Ethylparaben, propylparaben, ısopropylparaben, butylparaben, ısobutylparaben, and benzylparaben as used in cosmetic products. Int J Toxicol. 2008;27:1-82.
23. 23. Larsson K, LjungBjorklund K, Palm B. Exposure determinants of phthalates, parabens, bisphenol a andtriclosan in Swedish mothers and their children. Environment İnternational. 2014;73:323-33.
24. 24. Crinnion WJ. Toxic effects of the easily avoidable phthalates and parabens. Alternative Medicine Review. 2010;15(3):190-6. PMID: 21155623
25. 25. Couto AC, Ferreira JD, Rosa AC. Pregnancy, maternal exposure to hair dyes and hair straightening cosmetics and early age leukemia. Chemico Biological İnteractions. 2013;205(1):46-52.doi: 10.1016/j.cbi.2013.05.012.
26. 26. Marie C, Cabut S, Vendittelli F, Sauvant-Rocha MP. Changes in cosmetics use during pregnancy and risk perception by women. Int J Environ Res Public Health. 2016;13(4):383-99.
27. 27. Lang C, Fisher M, Neisa A. Personal care productuse in pregnancy and the postpartum period: ımplications for exposure assessment. Int J Environ Res Public Health. 2016;6:13. doi:10.3390/ijerph13010105.