THE RELATIONSHIP BETWEEN FEAR OF NOT BEING LIKED ON SOCIAL MEDIA AND EATING BEHAVIORS IN HIGH SCHOOL STUDENTS

Öz

Aim: This study aimed to examine the relationship between fear of not being liked on social media and eating behaviors among high school students attending a public school in Keçiören, Ankara. Methods: A total of 558 students, including 316 girls and 242 boys, participated in the study. Face-to-face interviews were conducted to collect data using a demographic questionnaire, the Social Media Fear Of Dislike Scale (SMFDS), and the Eating Behavior Scale (EBS). Data were analyzed using SPSS 22.0. Appropriate Chi- square tests were applied for categorical variables, Student’s t-test or Mann-Whitney U test for comparisons between two groups, and the Kruskal-Wallis test for comparisons among three groups. A p-value of <0.05 was considered statistically significant. Results: The mean body mass index (BMI) was 20.7±3.06 kg/m2 for girls and 21.4±3.51 kg/m2 for boys. The proportion of students experiencing fear of not being liked while posting on social media was higher among girls (17.4%) than boys (4.6%). Girls also had higher mean SMFBLS scores (35.5±12.66) compared to boys (31.2±9.69, p<0.001). When eating behaviors were evaluated by sex, 48 girls (15.2%) and 39 boys (16.2%) were classified as having poor eating behaviors. Analysis of SMFDS scores according to EBS classification revealed that students with good-to-very-good eating behaviors had lower SMFDS scores (31.0±9.96) than those with poor eating behaviors (35.4±12.03, p=0.007). Furthermore, a negative, weak, but statistically significant correlation was observed between EBS and SMFDS scores (r=-0.198, p<0.001). Conclusion: The findings suggest that experiencing fear of not being liked while using social media may be associated with eating behaviors among high school students. These results highlight the need to increase awareness of the potential impact of social media on adolescents’ eating habits and body image.

Anahtar Kelimeler

• Social media
• eating behavior
• adolescent health

LİSE ÖĞRENCİLERİNDE SOSYAL MEDYADA BEĞENİLMEME KORKUSUNUN YEME DAVRANIŞINA ETKİSİ

Öz

Amaç: Bu çalışma, lise öğrencilerinde sosyal medya paylaşımı yaparken beğenilmeme korkusu yaşama durumu ile yeme davranışı arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla, Keçiören, Ankara’da bulunan bir devlet lisesinde öğrenim gören öğrenciler üzerinde yapılmıştır. Yöntem: Araştırmaya 316 kız, 242 erkek olmak üzere 558 öğrenci katılmıştır. Çalışmaya katılan öğrencilere yüz yüze görüşme yöntemiyle demografik yapı anketi, sosyal medyada beğenilmeme korkusunu ölçmek için “Sosyal Medya Beğenilmeme Korkusu Ölçeği” (SMBKÖ) ve yeme durumunu değerlendirmek için “Yeme Davranışı Ölçeği” (YDÖ) uygulanmıştır. Veriler SPSS 22.0 programında analiz edilerek nitel veriler için uygun Ki-Kare testi, iki grup karşılaştırmaları için Student T veya Mann-Whitney U testi, üç grup karşılaştırmaları için Kruskal-Wallis testi kullanılmış ve anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan kız ve erkekler için beden kütle indeksi ortalamaları sırasıyla 20,7±3,06 kg/m2 ve 21,4±3,51 kg/m2'dir. Paylaşım yaparken beğenilmeme korkusu yaşama oranı kızlarda (%17,4) erkeklerden (%4,6) daha yüksektir. Kızların SMBKÖ ölçek puan ortalaması (35,5±12,66) erkeklere (31,2±9,69) göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). Bireylerin cinsiyetlerine göre yeme davranışları değerlendirildiğinde kötü yeme davranışı sergileyen katılımcı sayısı kızlarda 48 (%15,2), erkeklerde 39 (%16,2) saptanmıştır. YDÖ sınıflamasına göre yapılan incelemede, yeme davranışı düzeyi iyi-çokiyi olan öğrencilerin SMBKÖ puan ortalaması (31,0±9,96), kötü yeme davranışına sahip öğrencilerden (35,4±12,03) anlamlı biçimde daha düşük bulunmuştur (p=0,007). Ayrıca, YDÖ puanı ile SMBKÖ puanları arasında negatif yönlü ve zayıf düzeyde istatistiksel bir ilişki olduğu saptanmıştır. Sonuç: Sonuç olarak, lise öğrencilerinde sosyal medya paylaşımı sırasında beğenilmeme korkusu yaşamanın yeme davranışlarıyla ilişkili olabileceğini göstermektedir. Bu bulgular, sosyal medya kullanımının ergenlerin yeme davranışları ve beden algısı üzerindeki etkilerine dair farkındalığın artırılması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal medya
• yeme davranışı
• adolesan sağlığı

Destekleyen Kurum

Çalışma için herhangi bir kurum/kuruluştan finansal destek alınmamıştır.

Etik Beyan

. Araştırma, Helsinki Bildirgesi’nin etik ilkelerine uygun biçimde yürütülmüş ve Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Bilimsel Araştırma Etik Kurulu’nun 06/01/2022 tarihli ve 35 sayılı kararı ile izin alınmıştır. Ayrıca Çalışma Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün izni dahilinde yürütülmüştür.

Teşekkür

yok

Kaynakça

1. 1. Weinstein A, Lejoyeux M. Jarabawar ıntanet ko amfani da ıntanet da yawa. Am J Drug Alcohol Abuse. 2010;36:277-83.
2. 2. Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK). Hanehalkı bilişim teknolojileri (BT) kullanım araştırması. 2017. Available from: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=45587&dil=1
3. 3. Güzel C. Sosyal medyanın neliği, gelişimi ve kullanım alanları üzerine kuramsal bir inceleme. Sosyolojik Düşün. 2020;5(2):93-112.
4. 4. Sipahi S, Demirel B. Sosyal medyadaki beslenme ile ilgili paylaşımların yetişkin bireylerin yeme tutum ve davranışlarına etkisi. Beslenme ve Diyet Dergisi. 2021;49(1):57-66.
5. 5. Acar M. Adölesanların sosyal medyada ve günlük yaşamda fiziksel görünüm karşılaştırmalarının yeme tutum bozukluğu ile ilişkisi [dissertation]. Ankara: Hacettepe Üniversitesi; 2020.
6. 6. Kuss DJ, Griffiths MD. Internet addiction: What is it?. Internet Addiction in Psychotherapy. 2015;1-5.
7. 7. Atiye O. Güzellik algısı üzerinden sosyal medyada linç kavramı: Armine Harutyunyan örneği. Abant Kültürel Araştırmalar Dergisi. 2020;5(10):119-40.
8. 8. Alpaslan AH, Koçak U, Avci K, Uzel Taş H. The association between internet addiction and disordered eating attitudes among Turkish high school students. Eat Weight Disord. 2015;20:441-8.

9. 9. Duran S, Çetinbaş A, Başaran T, Kara A, Elgün B, Keklik N. Üniversite öğrencilerinde stres ve sosyal medya kullanımının yeme davranışları üzerine etkisi. Euras J Fam Med. 2019;8(4):149-54.
10. 10. Kwon JH, Chung CS, Lee J. The effects of escape from self and interpersonal relationship on the pathological use of Internet games. Community Ment Health J. 2011;47:113-21.
11. 11. Milani L, Osualdella D, Di Blasio P. Quality of interpersonal relationships and problematic Internet use in adolescence. Cyberpsychol Behav. 2009;12(6):681-4.
12. 12. Görgün Baran A, Özcan Demir N, Ulusoy D. A sociological analysis on eating disorders among anorexia and bulimia nevrosia patients and primary school and university students as risk groups in Turkey III: Media. Hacettepe Univ Edeb Fak Derg. 2004;21(1).
13. 13. Dunkley TL, Wertheim EH, Paxton SJ. Examination of a model of multiple sociocultural influences on adolescent girls' body dissatisfaction and dietary restraint. Adolescence. 2001;36(142):265.
14. 14. Faul F and Erdfelder E. “GPOWER: A priori, post-hoc, and compromise power analyses for MS-DOS [Computer program]”. Bonn, FRG: Bonn University, Department of Psychology. (1992-2020).
15. 15. Soner O, Yılmaz O. Ergenlerde sosyal medya beğenilmeme korkusu. İstanbul Aydın Univ Sos Bilim Derg. 2020;13(2):533-54.
16. 16. Özdoğan Y. Adolesanların yeme davranışı ve beslenme bilgilerini saptamaya yönelik ölçek geliştirme çalışması [dissertation]. Ankara: Ankara Üniversitesi; 2013.
17. 17. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
18. 18. Tuğlu B. Ortaokul öğrencilerinin sosyal medyayı kullanım amaçları ve sosyal medya kullanımlarına ilişkin tutumları [dissertation]. Sakarya: Sakarya Üniversitesi; 2017.
19. 19. İnce M, Koçak MC. Üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanım alışkanlıkları: Necmettin Erbakan Üniversitesi örneği. Karabük Univ Sos Bil Enst Derg. 2017;7(2):736-49.
20. 20. Yalçın D. Yerel medya çalışanlarının sosyal medya kullanım alışkanlıkları ve motivasyonları: Kayseri örneği [master’s thesis]. Kayseri: Erciyes Üniversitesi; 2018.
21. 21. Sampasa-Kanyinga H, Chaput JP, Hamilton HA. Social media use, school connectedness, and academic performance among adolescents. J Prim Prev. 2019;40:189-211.
22. 22. Yıldız A, Demir FM. Üniversite öğrencilerinin internet ve sosyal medya kullanım amaçlarının belirlenmesine yönelik bir araştırma: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi örneği. J Soc Sci Humanit Res. 2016;17(37).
23. 23. Akgül HG. Sosyal medya ve toplumsal ilişkiler: sosyal medyanın toplum üzerindeki kutuplaştırıcı etkisi [dissertation]. İzmir: Ege Üniversitesi; 2017.
24. 24. Cohen R, Newton-John T, Slater A. ‘Selfie’-objectification: The role of selfies in self-objectification and disordered eating in young women. Comput Human Behav. 2018;79:68-74.
25. 25. We Are Social. Digital 2021: Turkey. 2021. Available from: https://datareportal.com/reports/digital-2021-turkey
26. 26. Söner O, Yılmaz O. Ergenlerin sosyal medya beğenilmeme korkularının yordayıcısı olarak benlik saygısı ve benlik tasarımı. Yaşam Becerileri Psikol Derg. 2020;4(7):51-68.
27. 27. Hootsuite, We Are Social. Digital 2021 Global Overview Report. 2021. Available from: https://wearesocial.com/digital-
28. 28. Hanna E, Ward LM, Seabrook RC, Jerald M, Reed L, Giaccardi S, et al. Contributions of social comparison and self-objectification in mediating associations between Facebook use and emergent adults' psychological well-being. Cyberpsychol Behav Soc Netw. 2017;20(3):172-9.
29. 29. Smith AR, Hames JL, Joiner TE Jr. Status update: Maladaptive Facebook usage predicts increases in body dissatisfaction and bulimic symptoms. J Affect Disord. 2013;149(1-3):235-40.
30. 30. Howard LM, Heron KE, MacIntyre RI, Myers TA, Everhart RS. Is use of social networking sites associated with young women’s body dissatisfaction and disordered eating? A look at Black–White racial differences. Body Image. 2017;23:109-13.
31. 31. Manago AM, Ward LM, Lemm KM, Reed L, Seabrook R. Facebook involvement, objectified body consciousness, body shame, and sexual assertiveness in college women and men. Sex Roles. 2015;72:1-14.
32. 32. Strubel J, Petrie TA, Pookulangara S. “Like” me: Shopping, self-display, body image, and social networking sites. Psychol Pop Media Cult. 2018;7(3):328.
33. 33. Nelson AM, Fleming R. Gender differences in diet and social media: An explorative study. Appetite. 2019;142:104383.
34. 34. Ardrini DAM, Lubis D, Utami NWA. ‘I want what they’re eating’: College students’ experiences in watching food content on YouTube. Public Health Prev Med Arch. 2020;8(1).
35. 35. Galmiche M, Déchelotte P, Lambert G, Tavolacci MP. Prevalence of eating disorders over the 2000–2018 period: a systematic literature review. Am J Clin Nutr. 2019;109(5):1402–13.
36. 36. Wincana G, Rahmat W, Tatalia RG. Linguistic tendencies of anorexia nervosa on social media users Facebook: a pragmatic study. JpDR. 2022;2(1):1–9.
37. 37. Ramírez-Cifuentes D, Freire A, Baeza-Yates R, Sanz Lamora N, Álvarez A, González-Rodríguez A, et al. Characterization of anorexia nervosa on social media: textual, visual, relational, behavioral, and demographical analysis. J Med Internet Res. 2021;23(7):e25925. Erratum in: J Med Internet Res. 2021;23(10):e33447.
38. 38. Yurtdaş-Depboylu G, Kaner G, Özçakal S. The association between social media addiction and orthorexia nervosa, eating attitudes, and body image among adolescents. Eat Weight Disord. 2022;27(8):3725-35.
39. 39. Praet N, Stevens J, Casteels K, Toelen J. The association of social media use and eating behaviour of Belgian adolescent girls diagnosed with anorexia nervosa—a qualitative approach. Children (Basel). 2024;11(7):822.
40. 40. Ding N, Xu Z. China adolescents comparisons on social media and emotional eating: a moderated analysis. Child Adolesc Soc Work J. 2023;40(1):107–17.