Toplumda Hemşirelik Mesleğinin İmajının Değerlendirilmesi: Tanımlayıcı ve Kesitsel Bir Araştırma

Öz

Amaç: Bu çalışmada, pandemi sonrası normalleşme sürecinde Türk toplumunda hemşirelik mesleğinin imajını değerlendirmek amaçlamıştır. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve kesitsel bir araştırma deseni kullanılmıştır. Çalışma, Aralık 2022 ile Nisan 2023 tarihleri arasında Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden 645 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Türkiye’nin yedi bölgesinde yaşayan 15-75 yaş nüfus oluşturmaktadır. Veriler, demografik bilgi formu ve Hemşirelik Mesleği İmajı Ölçeği kullanılarak çevrimiçi olarak toplanmıştır. SPSS 25 programı kullanılarak analiz yapılmıştır. Bu çalışma Helsinki Bildirgesi ilkelerine uygun olarak yürütülmüştür. Bulgular: Katılımcıların ölçekten aldıkları ortalama puan 148.56 (±14.75) olarak orta düzeyde bulunmuştur. Cinsiyet, refakatçi statüsü ve toplam imaj puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Bölgesel farklılıklar da mesleki yeterlilik, çalışma koşulları ve mesleki görünüm algılarını etkilemiştir (p<0.05). Sonuç: Pandemi sonrası dönemde hemşirelik mesleğinin imajının olumlu olduğu bulunmuştur. Cinsiyet, refakatçi olma ve ikamet edilen bölge algıları etkilemiştir. Hemşirelik imajının düzenli olarak izlenmesi, iyileştirilebilecek alanların belirlenmesi ve destekleyici stratejilerin geliştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• tutum
• mesleki rol
• toplum tabanlı çalışma

Evaluation of The Image of The Nursing Profession in The Society: A Descriptive and Cross-Sectional Study

Öz

Objective: This study aimed to assess the image of the nursing profession in Turkish society during the post-pandemic normalization process. Material and Methods: A descriptive and cross-sectional design was used. The study was conducted between December 2022 and April 2023 with 645 participants from Türkiye's seven geographical regions. The population of the study consists of individuals aged 15 to 75 living in the seven regions of Turkey. Data were collected online using a demographic form and the Image of the Nursing Profession Scale. Data analysis was conducted using SPSS 25. This study was conducted in accordance with the principles of the Declaration of Helsinki. Results: The average Nursing Profession Image score for participants was found to be 148.56±14.75, indicating a moderate level of perception. A statistically significant difference was found between gender and companion status, and total image scores. Regional differences also affected perceptions of professional qualifications, working conditions, and appearance (p<0.05). Conclusion: The nursing profession’s image was found to be positive in the post-pandemic period. Gender, being a patient companion, and region of residence influenced perceptions. Regular monitoring of the nursing image is recommended, along with identifying areas for improvement and developing supportive strategies.

Anahtar Kelimeler

• Attitude
• community-based participatory research
• professional role

Kaynakça

1. Hertz K, Santy-Tomlinson J (2018): Fragility fracture nursing: holistic care and management of the orthogeriatric patient. Springer, Cham.
2. Hall C, Ritchie D (2013): What is nursing? Exploring theory and practice. 3rd ed. Sage/Learning Matters, London.
3. López-Verdugo M., Ponce-Blandón J. A., López-Narbona F. J., Romero-Castillo R., & Guerra-Martín M. D. Social image of nursing: an integrative review about a yet unknown profession. Nursing Reports, 11(2), (2021), 460-474. https://doi.org/10.3390/nursrep11020043.
4. Rubbi I., Lupo R., Lezzi A., Cremonini V., Carvello M., Caricato M., Conte L., Antonazzo M., Caldararo C., Botti S., Andretta V., Lattarulo P., & Vitale E. The social and professional image of the nurse: results of an online snowball sampling survey among the general population in the post-pandemic period. Nursing Reports, 13(3), (2023), 1291-1303. https://doi.org/10.3390/nursrep13030109.
5. Weaver R., Salamonson Y., Koch J., & Jackson D. Nursing on television: student perceptions of television’s role in public image, recruitment and education. Journal of Advanced Nursing, 69, (2013), 2635-2643. https://doi.org/10.1111/jan.12148.
6. Çakıcı N. Hemşirelik birinci ve dördüncü sınıf öğrencilerine göre hemşirelik imajı. Sağlık ve Toplum, 31(2), (2021), 125-130.
7. Bezgin S., & Soycan G. Pandemi sürecinde toplumun hemşirelik imajı ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi: kesitsel araştırma. Turkiye Klinikleri Journal of Nursing Science, 16(4), (2024), 1198-1206. https://doi.org/10.5336/nurses.2023-100654.
8. World Health Organization (2025): Nursing and midwifery. Available at https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/nursing-and-midwifery. (Accessed March 11, 2026).

9. Sunar L. Türkiye’de mesleki itibar: dönüşen çalışma hayatı ve mesleklerin sosyal konumu. Journal of Economy Culture and Society, Supplement 1, (2020), 29-58. https://doi.org/10.26650/JECS2020-0053.
10. Gündüz Hoşgör D., & Coşkun F. Turkish society’s perception of nursing image during the COVID-19 pandemic. BMC Nursing, 23(91), (2024), 2-8. https://doi.org/10.1186/s12912-024-01752-z.
11. Günyaktı R. İ., & Bursa N. COVID-19 pandemisinde sağlık çalışanları ve öğretmenlere yönelik algının duygu analizi ile Twitter verileri üzerinden incelenmesi. Selçuk İletişim Dergisi, 15(1), (2022), 264-285. https://doi.org/10.18094/josc.980334.
12. Foà C., Bertuol M., Baronchelli E., et al. The influence of media representations on citizens’ perceptions towards nurses: a comparison between before and after the COVID-19 pandemic. Acta Biomedica, 92(S2), (2021), e2021429-e2021429. https://doi.org/10.23750/abm.v92is2.12614.
13. WHO (2023): The International Year of the Nurse and the Midwife: taking stock of outcomes and commitment. Available at https://www.who.int/publications/i/item/9789240081925. (Accessed October 01, 2025).
14. TÜİK (2021): İstatistiklerle çocuk 2020. Available at https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Cocuk-2020-37228. (Accessed October 01, 2025).
15. Dost A., & Bahçecik N. Hemşirelik mesleğine yönelik imaj ölçeği geliştirilmesi. Journal of Academic Research in Nursing, 1(2), (2015), 51-59.
16. Yalçın B., Göktepe N., & Kebapçı A. Nurses transformation from angels to heroes: society’s perception of nursing image during COVID-19. International Journal of Healthcare Management, 17(4), (2024), 827-835. https://doi.org/10.1080/20479700.2023.2247644.
17. Yavaş G., & Özerli A. N. The public image of nursing during the COVID-19 pandemic: a cross-sectional study. International Nursing Review, 72(1), (2025), e12922. https://doi.org/10.1111/inr.12922.
18. Karakaplan S., & Ulupınar S. The professional image of nurses during the COVID-19 pandemic: from the patients’ perspectives. Journal of Academic Research in Nursing, 9(2), (2023), 118-126. https://doi.org/10.55646/jaren.2023.79059.
19. Akan D. D., Şahin C. K., Doğan E. S., Yıldız S., Göktaş G., & Pakyüz S. Ç. Hemşirelik öğrencilerinin hemşirelik imajına yönelik algıları ile akademik motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Journal of Health and Vital Sciences, 9(1), (2021), 362-373. https://doi.org/10.33715/inonusaglik.794807.
20. Karaman F., Çakmak S., & Yerebakan A. N. Hemşirelik öğrencilerinin mesleğe yönelik imaj algıları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 11, (2020), 217-229. https://doi.org/10.38079/igusabder.674554.
21. Sümen A., Teskereci G., Aksoy S., Ergen Z., Ala M. M., & Üzüm F. Hemşirelik öğrencilerinin hemşirelik mesleğinin imajına yönelik algılarının ve tutumlarının incelenmesi. Ordu University Journal of Nursing Studies, 5(1), (2022), 75-83. https://doi.org/10.38108/ouhcd.852072.
22. Şen S., Özdilek S., & Öz E. N. Hemşirelik öğrencilerinde kariyer geleceği ile hemşirelik mesleğine yönelik imaj algısı arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 8, (2021), 21-30. https://doi.org/10.5222/SHYD.2021.62408.
23. Kaynar Şimşek A., & Ecevit Alpar Ş. Toplumun hemşirelik mesleğine yönelik imaj algısı: sistematik derleme. Sağlık Akademisyenleri Üniversitesi Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(1), (2019), 32-46.
24. Kalaycı Emek F., & Duruk N. COVID-19 pandemi sürecinin toplumsal hemşirelik imajı üzerindeki etkisi. Journal of Global Health and Education Studies, 6(1), (2024), 44-56.
25. THD (2020): COVID-19 hemşire eğitim rehberi ve bakım algoritmaları. Available at http://www.thder.org.tr/uploads/files/thd-covid-2020-2.pdf. (Accessed October 01, 2025).
26. Abdelrahman S. Relationship among public nursing image, self-image, and self-esteem of nurses. Nursing and Health Sciences, 7(1), (2018), 10-16. https://doi.org/10.9790/1959-0701091016.
27. Grinberg K., & Sela Y. Perception of the image of the nursing profession and its relationship with quality of care. BMC Nursing, 21(1), (2022), 57. https://doi.org/10.1186/s12912-022-00830-4.
28. OECD (2023): Nurses. Health at a Glance 2023: OECD Indicators. Available at https://www.oecd.org/en/publications/2023/11/health-at-a-glance-2023_e04f8239/full-report/nurses_6eb4c85a.html. (Accessed October 01, 2025).
29. Esin M. N., Dost A., & Gülyenli N. Aile sağlığı merkezlerinde çalışan hemşirelerin COVID-19 pandemisi sürecinde karşılaştıkları etik sorunlar: bir nitel çalışma. Journal of Academic Research in Health Sciences, 4(1), (2021), 7-8. https://doi.org/10.26650/JARHS2021-982400.
30. Çelik S. Ş., Özbaş A. A., Çelik B., Karahan A., Bulut H., Koç G., et al. COVID-19 pandemi süreci: Türk Hemşireler Derneği. Koç University Journal of Nursing Education and Research, 7(3), (2021), 279-283. https://doi.org/10.5222/KUHEAD.2020.34603.
31. Baykara Mat S. T., & Baykal Ü. Birinci basamak sağlık hizmetlerinden yararlananların hemşirelik imajına ilişkin algıları ve etkileyen faktörler. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 24(3), (2021), 357-364. https://doi.org/10.17049/ataunihem.770806.
32. Aydın T., & Ağaçdiken Alkan S. COVID-19 pandemi sürecinde hemşirelerde meslektaş dayanışması ve tükenmişlik durumu. Journal of Social and Health Sciences, 6(Özel 1), (2021), 11-22. https://doi.org/10.47115/jshs.955279.
33. Sağlık-Sen (2013): Sağlık çalışanları şiddet araştırması. Available at https://www.sagliksen.org.tr/cdn/uploads/gallery/pdf/fbda8576fd0d6d6de70f52f76b914672.pdf. (Accessed October 01, 2025).
34. Ilgar R. Türkiye’de eğitimde yaşanan bölgesel farklılıklar. International Social Sciences and Education Journal, 9(2), (2023), 20-44. https://doi.org/10.47615/issej.1329419.