Araştırma Makalesi

YENİDEN DÜZENLENMİŞ KİSTİK FİBROZİS ANKETİNİN İŞLEVSELLİK YETİYİTİMİ VE SAĞLIĞIN ULUSLARARASI SINIFLANDIRMASI KAPSAMINDA İLİŞKİLENDİRME SÜRECİ

Cilt: 35 Sayı: 2 27 Ağustos 2024
PDF İndir
EN TR

YENİDEN DÜZENLENMİŞ KİSTİK FİBROZİS ANKETİNİN İŞLEVSELLİK YETİYİTİMİ VE SAĞLIĞIN ULUSLARARASI SINIFLANDIRMASI KAPSAMINDA İLİŞKİLENDİRME SÜRECİ

Öz

Amaç: Sağlık sonuç ölçümleri, “ilişkilendirme kuralları” olarak adlandırılan bir yöntem kullanılarak standart bir şekilde İşlevsellik, Yetiyitimi ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırması (ICF) ile ilişkilendirilmektedir. Bu çalışmanın amacı kistik fibroziste yaşam kalitesini değerlendirme amacı ile en sık kullanılan anket olan Yeniden Düzenlenmiş Kistik Fibrozis Anketi’nin (CFQ-R) çocuk (CFQ-R6-11, CFQ-R12-13), adölesan/erişkin (CFQ-R14+) ve ebeveyn (CFQ-Rebeveyn) formlarının ICF kapsamında ilişkilendirilmesidir. Yöntem: CFQ-R çocuk (6-11 yaş ve 12-13 yaş), adölesan/erişkin (14+) ve ebeveyn formlarının her bir maddesi üç bağımsız araştırmacı tarafından Cieze’nin kurallarına göre ICF ile ilişkilendirildi. Araştırmacıların anlaşma derecesi kappa katsayısı kullanılarak hesaplandı. Sonuçlar: CFQ-R ebeveyn formunun vücut işlevlerini %46 (n=26), etkinlikler ve katılımı %34 (n=19) ve çevresel faktörleri %11 (n=6) oranında içerdiği bulundu. CFQ-R6-11 formunun vücut işlevlerini %40 (n=19), etkinlikler ve katılımı %34 (n=16) ve çevresel faktörleri %19 (n=9) oranında içerdiği bulundu. CFQ-R 12-13 formunun vücut işlevlerini %40 (n=19), etkinlikler ve katılımı %34 (n=16) ve çevresel faktörleri %19 (n=9) oranında içerdiği bulundu. CFQ-R14+ formunun vücut işlevlerini %43 (n=29), etkinlikler ve katılımı %37 (n=25) ve çevresel faktörleri %7 (n=5) oranında içerdiği bulundu. Anketlerde CFQ-R ebeveyn için %9 (n=5), CFQ-R6-11 için %6 (n=3), CFQ-R 12-13 için %6 (n=3) ve CFQ-R14+ için %12 (n=8) oranında madde ICF kapsamında tanımlanamadı. Tartışma: CFQ-R çocuk, adölesan/yetişkin ve ebeveyn formlarında vücut işlevleri, ICF ile en çok ilişkili kategoridir. Çevresel faktörler anketler kapsamında yetersiz bir şekilde tanımlanmaktadır. Bu içerik karşılaştırması her bir anketin içeriğini ve doğasını göstererek kişinin fonksiyonelliğinin kapsamı hakkında bilgi edinmeyi sağlar. Ayrıca, KF’yi bütüncül değerlendirmek için çevresel faktörlerin değerlendirildiği ölçütlere ihtiyaç olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Gee L, Abbott J, Conway SP, Etherington C, Webb AK. Quality of life in cystic fibrosis: the impact of gender, general health perceptions and disease severity. J Cyst Fibros. 2003;2(4):206-13.
  2. McLeod C, Wood J, Tong A, Schultz A, Norman R, Smith S, et al. The measurement properties of tests and tools used in cystic fibrosis studies: a systematic review. Eur Respir Rev. 2021;30(160).
  3. Modaresi M, Roshanzamir Z, Shirzadi R. The Correlation of Health-Related Quality of Life with Cystic Fibrosis Severity Markers in Chest CT Scan and 6-Minute Walk Test: A Cross-Sectional Study. Indian J Pediatr. 2022;89(2):113-7.
  4. Kabakçı E aGA. International classification of functioning, disability and health işlevsellik, yetiyitimi ve sağliğin uluslararasi siniflandırması. Ankara:Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı 12 May 2021.
  5. Cieza A, Brockow T, Ewert T, Amman E, Kollerits B, Chatterji S, et al. Linking health-status measurements to the international classification of functioning, disability and health. J Rehabil Med. 2002;34(5):205-10.
  6. Povlak S, Valdes K. Linking ICF components to outcome measures for hand osteoarthritis and rheumatoid arthritis: A systematic review. J Hand Ther. 2020;33(4):484-92.
  7. Pereira GS, Corrêa FI, Elord Júlio C, Thonnard JL, Kossi O, Bouffioulx E, et al. Linking of concepts measured by SATIS-Stroke and the PM-Scale to the international classification of functioning, disability and health. Physiother Theory Pract. 2022;38(13):3055-71.
  8. Tschiesner U, Rogers SN, Harréus U, Berghaus A, Cieza A. Content comparison of quality of life questionnaires used in head and neck cancer based on the international classification of functioning, disability and health: a systematic review. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2008;265(6):627-37.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fizyoterapi , Rehabilitasyon

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Ağustos 2024

Gönderilme Tarihi

6 Ekim 2023

Kabul Tarihi

2 Nisan 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 35 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Akyazı, N., Kemer, S. N., Dere, T., Demirhan, İ., Önal, B., & Bilgin, S. (2024). YENİDEN DÜZENLENMİŞ KİSTİK FİBROZİS ANKETİNİN İŞLEVSELLİK YETİYİTİMİ VE SAĞLIĞIN ULUSLARARASI SINIFLANDIRMASI KAPSAMINDA İLİŞKİLENDİRME SÜRECİ. Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 35(2), 214-223. https://doi.org/10.21653/tjpr.1367384
AMA
1.Akyazı N, Kemer SN, Dere T, Demirhan İ, Önal B, Bilgin S. YENİDEN DÜZENLENMİŞ KİSTİK FİBROZİS ANKETİNİN İŞLEVSELLİK YETİYİTİMİ VE SAĞLIĞIN ULUSLARARASI SINIFLANDIRMASI KAPSAMINDA İLİŞKİLENDİRME SÜRECİ. Turk J Physiother Rehabil. 2024;35(2):214-223. doi:10.21653/tjpr.1367384
Chicago
Akyazı, Nisa, Seda Nur Kemer, Tuğba Dere, İzel Demirhan, Birol Önal, ve Sevil Bilgin. 2024. “YENİDEN DÜZENLENMİŞ KİSTİK FİBROZİS ANKETİNİN İŞLEVSELLİK YETİYİTİMİ VE SAĞLIĞIN ULUSLARARASI SINIFLANDIRMASI KAPSAMINDA İLİŞKİLENDİRME SÜRECİ”. Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi 35 (2): 214-23. https://doi.org/10.21653/tjpr.1367384.
EndNote
Akyazı N, Kemer SN, Dere T, Demirhan İ, Önal B, Bilgin S (01 Ağustos 2024) YENİDEN DÜZENLENMİŞ KİSTİK FİBROZİS ANKETİNİN İŞLEVSELLİK YETİYİTİMİ VE SAĞLIĞIN ULUSLARARASI SINIFLANDIRMASI KAPSAMINDA İLİŞKİLENDİRME SÜRECİ. Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi 35 2 214–223.
IEEE
[1]N. Akyazı, S. N. Kemer, T. Dere, İ. Demirhan, B. Önal, ve S. Bilgin, “YENİDEN DÜZENLENMİŞ KİSTİK FİBROZİS ANKETİNİN İŞLEVSELLİK YETİYİTİMİ VE SAĞLIĞIN ULUSLARARASI SINIFLANDIRMASI KAPSAMINDA İLİŞKİLENDİRME SÜRECİ”, Turk J Physiother Rehabil, c. 35, sy 2, ss. 214–223, Ağu. 2024, doi: 10.21653/tjpr.1367384.
ISNAD
Akyazı, Nisa - Kemer, Seda Nur - Dere, Tuğba - Demirhan, İzel - Önal, Birol - Bilgin, Sevil. “YENİDEN DÜZENLENMİŞ KİSTİK FİBROZİS ANKETİNİN İŞLEVSELLİK YETİYİTİMİ VE SAĞLIĞIN ULUSLARARASI SINIFLANDIRMASI KAPSAMINDA İLİŞKİLENDİRME SÜRECİ”. Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi 35/2 (01 Ağustos 2024): 214-223. https://doi.org/10.21653/tjpr.1367384.
JAMA
1.Akyazı N, Kemer SN, Dere T, Demirhan İ, Önal B, Bilgin S. YENİDEN DÜZENLENMİŞ KİSTİK FİBROZİS ANKETİNİN İŞLEVSELLİK YETİYİTİMİ VE SAĞLIĞIN ULUSLARARASI SINIFLANDIRMASI KAPSAMINDA İLİŞKİLENDİRME SÜRECİ. Turk J Physiother Rehabil. 2024;35:214–223.
MLA
Akyazı, Nisa, vd. “YENİDEN DÜZENLENMİŞ KİSTİK FİBROZİS ANKETİNİN İŞLEVSELLİK YETİYİTİMİ VE SAĞLIĞIN ULUSLARARASI SINIFLANDIRMASI KAPSAMINDA İLİŞKİLENDİRME SÜRECİ”. Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, c. 35, sy 2, Ağustos 2024, ss. 214-23, doi:10.21653/tjpr.1367384.
Vancouver
1.Nisa Akyazı, Seda Nur Kemer, Tuğba Dere, İzel Demirhan, Birol Önal, Sevil Bilgin. YENİDEN DÜZENLENMİŞ KİSTİK FİBROZİS ANKETİNİN İŞLEVSELLİK YETİYİTİMİ VE SAĞLIĞIN ULUSLARARASI SINIFLANDIRMASI KAPSAMINDA İLİŞKİLENDİRME SÜRECİ. Turk J Physiother Rehabil. 01 Ağustos 2024;35(2):214-23. doi:10.21653/tjpr.1367384