Farklı Tane Renkli Cin Mısır Popülasyonlarının Verim ve Koçan Özellikleri

Öz

Araştırma; sarı, kahverengi mor, siyah ve beyaz tane renkli cin mısır populasyonlarının Burdur koşullarında tane verimi, koçan özellikleri ve patlama oranlarını araştırmak amacıyla tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmada, tane verimi ve koçan özellikleri bakımından populasyonlar arasındaki farklar istatistiksel (P≤0.01) olarak önemli olurken, patlama oranı önemsiz çıkmıştır. Cin mısır populasyonlarında koçan boyu 11.5-18.2 cm, koçan çapı 29.3-35.6, koçanda tane sayısı 374.3-594.3 adet/koçan, koçan ağırlığı 64.3-131.2 g, bin tane ağırlığı 110.2-179.3 kg, hektolitre ağırlıkları 74.3-82.6 kg/100 L, patlama oranı %95.3-98.6 ve tane verimi 317.6-504.0 kg/da arasında değişmiştir. Tane verimi azalan sıra ile sarı>kahverengi>mor>siyah>beyaz tane renkli genotipler olarak sıralanmıştır. Tane verimi ve koçan özellikleri değerlendirildiğinde sarı ve kahverengi tane rengine sahip cin mısır populasyonları yüksek değerlere sahip olmuşlardır.

Anahtar Kelimeler

• Renkli tane
• cin mısır
• koçan özellikleri
• verim

Grain Yield and Ear Characteristics of Popcorn Populations with Different Seed Colors

Öz

The research was conducted according to the randomized complete‐block design with three replicates with aim to investigate grain yield, ear characteristics and popping rates of popcorn populations with yellow, brown, purple, black and white seed colors at Burdur conditions. Differences among the populations in term of ear characteristics were statistically (P≤0.01) significant, while popping rate was insignificant. The ear length, ear diameter, seed number per ear, number per ear, ear weight, thousand grain weight, hectoliter weight, popping rate and grain yield varied between 11.5-18.2 cm, 29.3-35.6 mm, 374.3-594.3 number per ear, 64.3-131.2 g, 110.2-179.3 kg, 74.3-82.6 kg100L, 95.3-98.6% and 317.6-504.0 kg da-1 between varied in popcorn populations. Grain yield ranged as genotypes with seed color descending order yellow>brown>purple>black>white. When the grain yield and ear characteristics were evaluated, the popcorn populations with yellow and brown colored had high values.

Anahtar Kelimeler

• Seed with color
• popcorn
• ear characteristics
• yield

Kaynakça

1. Akçalı, C. T., & Gözübenli, H. (2020). Farklı sulama aralıklarının amik ovasında ikinci ürün olarak yetiştirilen cin mısırının (Zea mays everta Sturt.) verim ögeleri ve patlama kalitesi üzerine etkisi. Sütçü İmama Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 23(5), 1184-1191. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.636131
2. Anonim, (2020, 10 Ekim). 1. Dönem brifing. https://burdur.tarimorman.gov.tr/Link/6/Il-Brifingi. Gökmen, S., Sencar, Ö., & Sakin, M.A. (2001). Response of popcorn (Zea mays everta) to nitrogen rates and plant densities. Turkish Journal of Agriclture and Forestry, 25, 15-23.
3. Gözübenli, H., Şener, O., & Konuşkan, Ö. (2000). Farklı tane irilikleri ve nem içeriklerinin cin mısırının patlama özelliklerine etkileri. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 5(1-2), 149-158.
4. Gözübenli, H., & Konuşkani Ö. (2010). Nitrogen dose and plant density effects on popcorn grain yield. African Journal of Biotechnology, 9(25), 3828-3832.
5. Idikut, L., Tiryaki, I., Tosun S., & Celep H. (2009). Nitrogen rate and previous crop effects on some agronomic traits of two corn (Zea mays L.) cultivars Maverik and Bora. African Journal of Biotechnology, 8(19), 4958-4963. https://doi.org/10.4314/ajb.v8i19.65199
6. İdikut, L., Zulkadir, G., Yürürdurmaz, C., & Çölkesen, M. (2015). Yerel cin mısırı genotiplerinin Kahramanmaraş koşullarında tarımsal özelliklerinin araştırılması. Kahramanmaraş Sütçü İmama Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 18(3), 1-8. https://doi.org/10.18016/ksujns.19185
7. Kara, B., & Kırtok, Y. (2006). Çukurova koşullarında değişik bitki sıklıkları ve farklı azot dozlarında mısırın tane verimi ile azot alım ve kullanım etkinliğinin belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 21(2), 23-32.
8. Kırtok. Y. (1998). Mısır üretimi ve kullanımı. Kocaoluk Basım ve Yaynevi, 445 s., Ankara Öz, A., & Kapar, H. (2011). Determination of grain yield, some yield and quality traits of promising hybrid popcorn genotypes. Turkish Journal of Field Crops, 16(2), 233-238.

9. Özkan, A., & Ülger, A.C. (2011). Çukurova ekolojik koşullarında değişik azot dozu uygulamalarının iki cin mısırı (Zea mays L. everta Sturt.) çeşidinde tane verimi ve bazı tarımsal özelliklere etkisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 21(3), 198-208.
10. Öztürk A., Sade B. (2014). Cin mısırın insan beslenmesindeki önemi. Harmantime, 2, 80-84.
11. Öztürk, A., Özata, E., Erdal, Ş., & Pamukçu, M. (2019). Türkiye’de özel mısır tiplerinin kullanımı ve geleceği. Uluslararası Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, 2(1), 75-90.
12. TÜİK (2021). Türkiye İstatistik Kurumu-2021.
13. Uzun, N., (2020). Balıkesir Koşullarında Cin Mısırında (Zea mays everta sturt.) Geleneksel ve Çift Sıra Ekim Şekilleri ve Bitki Sıklığının Tane Verimi ve Verim Öğeleri Üzerine Etkileri. Uludağ Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Bursa, 52 s.
14. Ülger, A.C. (1998). Farklı azot dozu ve sıra üzeri mesafelerinin patlak mısırda (Zea mays everta Sturt.) tane verimi ve bazı tarımsal özelliklere etkisi. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 13(1), 155-164.