Araştırma Makalesi

Cinsiyetin Gözetiminde: Futbol Taraftarlarının Kadın Hakemlere İlişkin Tutum ve Görüşleri

Cilt: 9 Sayı: 18 30 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Cinsiyetin Gözetiminde: Futbol Taraftarlarının Kadın Hakemlere İlişkin Tutum ve Görüşleri

Öz

Bu araştırma, futbol taraftarlarının kadın hakemlere yönelik algı ve tutumlarını toplumsal cinsiyet rolleri çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Ataerkil yapının hâkim olduğu futbolda, kadın hakemler sadece meslekî yeterlilik değil, aynı zamanda cinsiyet temelli önyargılar, dışlanma ve sistematik engellerle karşı karşıya kalmaktadır. Nitel bir desenle yürütülen çalışmada, en az üç yıldır aktif olarak futbol izleyen ve kadın hakemleri sahada gözlemlemiş farklı yaş, cinsiyet ve takım aidiyetine sahip toplam on taraftar ile yarı yapılandırılmış çevrim içi görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerin analizinde fenomenolojik yaklaşım ve içerik analizi yöntemi kullanılmış, kodlama iki bağımsız uzman tarafından gerçekleştirilmiş ve yüksek düzeyde kodlayıcı uyumu sağlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, kadın hakemler ilk izlenim ve tutumlarda çoğunlukla önyargı ve şaşkınlıkla karşılanmakta; saha içinde ve tribünde aldıkları tepkiler erkek meslektaşlarına göre daha yoğun ve cinsiyet temelli olmaktadır. Güven sorunu, otoriteyi sağlama güçlüğü, cinsiyetçi söylemler ve ayrımcı tutumlar sıkça raporlanırken, destekleyici yaklaşımlar ve olumlu değişim potansiyeli de gözlemlenmiştir. Sonuçlar, futbolda kadın hakemlerin temsiline ve toplumsal cinsiyet algısına dair derin önyargıların ve kültürel normların sürdüğünü; fakat görünürlüğün artmasıyla birlikte toplumsal farkındalığın ve pozitif dönüşümün de mümkün olduğunu göstermektedir. Çalışma, kadın hakemlerin sporun her kademesinde güçlenmesi için eğitim, yapısal reformlar ve toplumsal bilinçlendirme gereğine vurgu yapmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Baldwin, C. F., & Vallance, R. (2016). Women referees’ experiences officiating rugby union. Women in Sport and Physical Activity Journal, 24(2), 152–161. https://doi.org/10.1123/wspaj.2015-0036
  2. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2017). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (23. Baskı). Pegem Akademi.
  3. Castagna, C., Bizzini, M., D’Ottavio, S., & Póvoas, S. C. A. (2018). Sex differences in aerobic fitness in top-class soccer referees. The Journal of Strength & Conditioning Research, 32(11), 3216–3221. https://doi.org/10.1519/JSC.0000000000002292
  4. Coombs, D. S., & Osborne, A. C. (Eds.). (2022). Routledge handbook of sport fans and fandom. Routledge.
  5. Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Designing and conducting mixed methods research (3rd ed.). SAGE Publications.
  6. Drury, S., Stride, A., Fitzgerald, H., Hyett-Allen, N., Pylypiuk, L., & Whitford-Stark, J. (2022). “I'm a Referee, Not a Female Referee”: The Experiences of Women Involved in Football as Coaches and Referees. Frontiers in Sports and Active Living, 3, 789321. https://doi.org/10.3389/fspor.2021.789321
  7. Engin, S. G., Yüce, A., & Katırcı, H. (2019). Erkek dünyasında pembe kartlar: yeşil sahalardaki kadınların hakemliğe bakışı. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences, 2(1), 54–75. https://doi.org/10.5281/zenodo.3360333
  8. Eratli Şirin, Y., & Öz, G. (2024). Women football observers’ experiences: a perspective from system justification and glass ceiling. Frontiers in Psychology, 15, 1495843. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1495843

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

25 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

19 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

4 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 18

Kaynak Göster

APA
Engin, S. G. (2025). Cinsiyetin Gözetiminde: Futbol Taraftarlarının Kadın Hakemlere İlişkin Tutum ve Görüşleri. The Journal of Social Science, 9(18), 204-213. https://doi.org/10.30520/tjsosci.1746326
AMA
1.Engin SG. Cinsiyetin Gözetiminde: Futbol Taraftarlarının Kadın Hakemlere İlişkin Tutum ve Görüşleri. TJSS. 2025;9(18):204-213. doi:10.30520/tjsosci.1746326
Chicago
Engin, Sabiha Gizem. 2025. “Cinsiyetin Gözetiminde: Futbol Taraftarlarının Kadın Hakemlere İlişkin Tutum ve Görüşleri”. The Journal of Social Science 9 (18): 204-13. https://doi.org/10.30520/tjsosci.1746326.
EndNote
Engin SG (01 Eylül 2025) Cinsiyetin Gözetiminde: Futbol Taraftarlarının Kadın Hakemlere İlişkin Tutum ve Görüşleri. The Journal of Social Science 9 18 204–213.
IEEE
[1]S. G. Engin, “Cinsiyetin Gözetiminde: Futbol Taraftarlarının Kadın Hakemlere İlişkin Tutum ve Görüşleri”, TJSS, c. 9, sy 18, ss. 204–213, Eyl. 2025, doi: 10.30520/tjsosci.1746326.
ISNAD
Engin, Sabiha Gizem. “Cinsiyetin Gözetiminde: Futbol Taraftarlarının Kadın Hakemlere İlişkin Tutum ve Görüşleri”. The Journal of Social Science 9/18 (01 Eylül 2025): 204-213. https://doi.org/10.30520/tjsosci.1746326.
JAMA
1.Engin SG. Cinsiyetin Gözetiminde: Futbol Taraftarlarının Kadın Hakemlere İlişkin Tutum ve Görüşleri. TJSS. 2025;9:204–213.
MLA
Engin, Sabiha Gizem. “Cinsiyetin Gözetiminde: Futbol Taraftarlarının Kadın Hakemlere İlişkin Tutum ve Görüşleri”. The Journal of Social Science, c. 9, sy 18, Eylül 2025, ss. 204-13, doi:10.30520/tjsosci.1746326.
Vancouver
1.Sabiha Gizem Engin. Cinsiyetin Gözetiminde: Futbol Taraftarlarının Kadın Hakemlere İlişkin Tutum ve Görüşleri. TJSS. 01 Eylül 2025;9(18):204-13. doi:10.30520/tjsosci.1746326