INVESTIGATION OF DISSOCIATIVE EXPERIENCES AND PSYCHOLOGICAL INDICATIONS OF INDIVIDUALS WHO ARE IN THE MOURNING PROCESS

Öz

Mourning can be described as a natural reaction that individuals show against an irreversible loss.A mourning individualexperiences some problems such as suicide, anger, abuse of substance, selfreproach, insensitivity between individuals, dissociation of identity, inability to remember past memories, and depressive behavior.This study aims to investigate the dissociative experiences and psychological indications of mourning individuals.The research group consisted of 92 individuals who loss someone in high school in Bingöl city center. As the data collection method, purpose sampling method is used.Descriptive statistics have used in the analysis of the data obtained from the research; Pearson correlation has used to examine the relationship between variables.According to the results of the research, it is found that there is a moderately positive relationship between mourning level and psychological indications, dissociative experiences; there is also a moderately positive relationship between psychological indications and dissociative experiences

Anahtar Kelimeler

• Mourning,mourning process

YAS SÜRECİNDEKİ ERGENLERİN DİSSOSİYATİF YAŞANTILARI VE PSİKOLOJİK BELİRTİLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Yas, bireylerin geri dönüşü olmayan bir kayba karşı gösterdiği doğal bir tepki olarak tanımlanabilir. Yası olan bir birey intihar, öfke, maddeyi kötüye kullanma, kendini suçlama, kişiler arası duyarsızlık, kimlikte ayrışma, geçmiş anıları hatırlayamama, depresif davranışlar sergileme gibi problemler yaşar. Bu çalışmada yas sürecindeki bireylerin dissosiyatif yaşantıları ve psikolojik belirtilerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma grubunu 92 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama yöntemi olarak, amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde betimsel analizler kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistik, değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek için Pearson korelasyonu kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçları göre, yas düzeyi ile psikolojik belirtiler, dissosiyatif yaşantılar arasında orta düzeyde pozitif yönlü bir ilişkinin olduğu görülürken, aynı şekilde psikolojik belirtiler ile dissosiyatif yaşantılar arasında da orta düzeyde pozitif yönlü bir ilişkinin olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• yas süreci,Yas,psikolojik belirtiler,dissosiyatif yaşantılar

Kaynakça

1. American Psychiatric Association. (2000). Diagnostic and statisti-cal manual of mental disorders (4th ed., text rev.). Washington, DC: Author
2. Andriessen, K., Hadzi-Pavlovic, D., Draper, B., Dudley, M., & Mitchell, P. B. (2018). The adolescent grief inventory: Development of a novel grief measurement. Journal of affective disorders, 240, 203-211.
3. Avcı, M. (2016). Lise öğrencilerinin kişilerarası problem çözme becerilerinin sosyometrik statülerine göre incelenmesi, Yüksek lisans tezi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Atatürk Üniversitesi, Erzurum
4. Balk, D., 2014. Dealing With dying, death, and Grief During Adolescence. Routledge, New York.
5. Balk, D. E., Zaengle, D., & Corr, C. A. (2011). Strengthening grief support for adolescents coping with a peer’s death. School Psychology International, 32(2), 144-162
6. Bandini, J. (2015). The medicalization of bereavement:(Ab) normal grief in the DSM-5. Death studies, 39(6), 347-352.
7. Brent, D., Melhem, N., Donohoe, M.B., Walker, M., 2009. The incidence and course of depression in bereaved youth 21 months after the loss of a parent to suicide, accident, or sudden natural death. Am. J. Psychiatry 166, 786–794.
8. Bernstein E.M. ve Putnam P.W. (1993). Development, reliability and validity of a dissociation scale. J Nerv Ment Dis 174:727-35.

9. Berksun, O.E. (1995). Psikososyal ve medikal yönleriyle kayıp, yas, ölüm. Kriz Dergisi, 3(1-2), 68-9.
10. Bildik, T. (2013). Ölüm, kayıp, yas ve patolojik yas. Ege Tıp Dergisi, 52(4).
11. Brier N. (2008) Grief following miscarriage: a comprehensive review of the literature. J Womens Health (Larchmt) , 17(3):451-64
12. Bowlby, J. (1973). Attachment and loss: Separation (vol. 2).
13. Brier N. (2008) Grief following miscarriage: a comprehensive review of the literature. J Womens Health (Larchmt) , 17(3):451-64
14. Cesur, G. (2012). Yetişkinlerde Travmatik Yasın ve Travma Sonrası Büyümenin Psikososyal Belirleyicileri, yüksek lisans tezi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hacettepe Üniversitesi, Ankara
15. Çelik, S. B. (2006). Yas ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(25).
16. Çelik, S. & Sayıl, I. (2011). Patolojik Yas Kavramına Yeni Bir Yaklaşım: Travmatik Yas. Kriz Dergisi, 11(2), 29-34.
17. Derogatis, L.R. (1994). SCL-90-R : Symptom Checklist-90-R Administration, Scoring, and procedures manual. Minneapolis, Mn : National Computer System.
18. Dorahy M.J, McCusker C.G, Loewenstein R.J ve ark. (2006) Cognitive inhibition and interference in dissociative identity disorder: the effects of anxiety on specific executive functions. Behav Res Ther 44:749-764.
19. Duman, N. S. (2014). Çocuklarda Kanser, Ölüm Kavramı ve Yas. Acta Oncologica Turcica, 47(2), 26-30.
20. Engel G. (1961). Is grief a disease? A challenge for medical research. Psychosomatic Medicine 2: 18–22. Erden, G. (2002). Ölüm sürecinde olan çocuk: ölümü kabul ve tedavi sürecinde etkili yardım. Kriz dergisi, 10(1), 19-27.
21. Evren, C. ve Ögel, K. (2003). Alkol/madde bağımlılarında dissosiyatif belirtiler ve çocukluk çağı travması, depresyon, anksiyete ve alkol/madde kullanımı ile ilişkisi. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 4, 30-37.
22. Feigelman, W., Rosen, Z., Joiner, T., Silva, C., Mueller, A.S., 2017. Examining longer-term effects of parental death in adolescents and young adults: evidence from the national longitudinal survey of adolescent to adult health. Death Stud. 41, 133–143.
23. Fox, J., & Jones, K. D. (2013). DSM‐5 and Bereavement: The Loss of Normal Grief?. Journal of Counseling & Development, 91(1), 113-119.
24. Freud, S. (1993). Yas ve melankoli. Çevirenler: R. Uslu ve OE Berksun). Kriz Dergisi, 1(2), 98-103.
25. Genç, A. ve Aydın, C. (2015). Uzun Süren Yas Döneminde Bütünleyici Psikolojik Danışma Uygulaması: Bir Olgu Sunumu. International Journal of Social Science, Number: 33
26. Genlik, Ö (2012). Yas Süreci ve Yas Sürecindeki Kişilerin Depresyon ve Anksiyete Düzeylerinin İncelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul Arel Üniversitesi, İstanbul
27. Gizir, C. A. (2006). Bir kayıp sonrasında zorluklar yaşayan üniversite öğrencilerine yönelik bir yas danışmanlığı modeli. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2).
28. Gómez-Pérez L, López-Martínez AE, Asmundson GJ (2013) Predictors of trait dissociation and peritraumatic dissociation induced via cold pressor. Psychiatry Res 210:274-280.
29. Hall, C. (2014). Bereavement theory: recent developments in our understanding of grief and bereavement. Bereavement Care, 33(1), 7-12.
30. Karaca, S. (2012). Gecikmiş Veda: Bir Olgu Sunumu. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 3(suppl 3), 136-140.
31. Karakuş, G., Öztürk, Z. ve Tamam, L. (2012). Ölüm ve ölüm kaygısı. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, 21(1).
32. Karpat, D. (2011). Yaygın gelişimsel bozukluk tanısı alan çocukların ebeveynlerinin yaşadığı yas tepkilerinin, evlilik uyumlarının ve sosyal destek algılarının incelenmesi , Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir
33. Kissane DW, Parnes F (eds) (2014). Bereavement care for families. New York: Routledge.
34. Kılıç, F. (2006). Dissosiyatif bozukluklu ergenlerde polisemptomatik klinik özellikler ve dissosiyasyonun intihar ve self mutilasyon oluşumundaki rolü, Uzmanlık Tezi, Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Gaziantep Üniversitesi,Gaziantep
35. Kıvılcım, M., & Doğan, D. G. (2014). Çocuk ve ölüm. Turgut Özal Tıp Merkezi Dergisi, 21(1).
36. Kogan, İ. (2011) Yas Tutmama Mücadesi ( Çev. Serhat Yücel Ve Ali Algın Köşkdere), Odağ Psikanaliz ve Psikoterapi Eğitim Hizmetleri, Org. Ltd. Şti. Yayınları No:6
37. Kübler-Ross E. (1969) On Death and Dying New York, Mac Millan
38. Lindemann E (1994) Symptomatology and Management of Acute Grief Am J Psychiatry, 101 s 141-148
39. Malkinson, R. (2009). Bilişsel Yas Terapisi. (Çev. S. K. Akbaş), Hyb yayıncılık, Ankara
40. Maxwell, J. (1997). Designing a qualitative study. In L. Bickman & D. J. Rog (Eds.) Handbook of applied social research methods (pp. 69-100). Thousand Oaks, CA: Sage
41. Nazalı, P.Ç. (2013). Komplike yas nedeni ile tedavi edilen hastalarda yas süreci ile bağlanma biçimleri arasındaki ilişki: izlem çalışması, Uzmanlık tezi, Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi. İstanbul
42. Noppe, I. C., & Noppe, L. D. (2004). Adolescent experiences with death: Letting go of immortality. Journal of Mental Health Counseling, 26(2), 146-167.
43. Okyavuz, Ü. (1995). Ölüm ve ölümcül hastalık. Ankara Üniversitesi Psikiyatrik Kriz Uygulama ve Araştırma Merkezi, Kriz Dergisi, 3(1), 167-171.
44. Özen, Y. (2011). Eğitim kurumlarında yönetsel ve bireysel krize müdahalenin planlanması ve eğitimi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi(3), 119-140.
45. Öztürk, Z., Karakuş, G., & Tamam, L. (2011). Yaşlı bireylerde ölüm kaygısı. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 12(1), 37-43.
46. Parkes M.C. (1965) Bereavement and Mental İllness: A Classification of Bereavement Readions. British J.Med. Psychol. 38:1
47. Pınar, Ç. N. ( 2013) Komplike yas neden ile tedavi edilen hastalarda yas süreci ile bağlanma biçimleri arasındaki ilişkisi: izlem çalışması, Tıpta Uzmanlık Tezi, Bakırköy Bölgesi İstanbul İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Salığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniği
48. Rando, T. A. (1993). Treatment of complicated mourning. Research Press.
49. Seligman, M. E. P. ( 1973). Fall İnto Helplessness. Psychology Today, 7(1), 43-48
50. Slyter, M. (2012). Creative counseling interventions for grieving adolescents. Journal of Creativity in Mental Health, 7(1), 17-34.
51. Stikkelbroek, Y, Bodden, D.H., Reitz, E., Vollebergh, W.A., van Baar, A.L., 2016. Mental health of adolescents before and after the death of a parent or sibling. Eur. Child Adolesc. Psychiatry 25, 49–59. https://doi.org/10.1007/s00787-015-0695-3
52. Stroebe, M., Hansson, R., Schut, H., Stroebe, W., 2008. Handbook of Bereavement Research and Practice: Advances in Theory and Intervention. American Psychological Association, Washington, DC.
53. Stroebe, M.S., Hansson, R.O., Stroebe, W. ve Schut, H. (2001). Introduction: Cencepts and issues in contemporary research on bereavement. In Stroebe, M.S.,
54. Hansson, R.O., Stroebe, W., ve Schut H. (Eds.), Handbook of bereavement research: Consequences, coping, and care (ss. 3-22). Washington, DC: APA
55. Şenelmiş, H. (2006). Ankara Üniversitesi Kriz Merkezine Başvuran Yas Olguları Üzerine Bir Çalışma. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
56. Tekin, M. ve Tekin, A.(2014). Anksiyete Bozukluklarında Dissosiyatif Belirtiler. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 6(4).
57. Tuba, Ö. O. (1999) Travmatik Kayıpların Ardından Gelişen Yas Sürecini Belirleyen Etmenler, Uzmanlık Tezi, Psikiyatri Anabilim Dalı, İstanbul Üniverstesi, İstanbul
58. Ürün Ö. ve Ejder A.Y. ( 2015). Komplike Yas ve Komplike Yas Tedavisi, Düşünen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences 28:281-282
59. Volkan, Vamık ve Elizabeth Zintl (2010). Kayıptan sonra yaşam (çev. Işıl Vahip, Müge Kocadere) 3. Basım. İzmir : OA yayınları.
60. Worden JW. (2009). Grief counseling and grief therapy: a handbook for the mental health practitioner. 4th. ed. New York: Springer Publishing Company
61. Worden, W. (2001). Grief counselling and grief therapy: A handbook for the mental health practitioner. New York: Brunner-Routlege.
62. Yılmaz, M. (2014). Growth Thgrouh Traumatic Loss: The Effect of Grief Related Factors, Coping and Personality on Posttraumatic Growth (Doctoral dissertation, İstanbul Bilgi University).
63. Zachar, P. (2015). Grief, depression, and the DSM-5: a review and reflections upon the debate. Revista Latinoamericana de Psicopatologia Fundamental, 18(3), 540-550.
64. Zara, A. (2011). Kayıplar, Yas Tepkileri ve Yas Süreci. Yaşadıkça, 73-90.
65. Zhang ., El-Jawahri A. and Prigerson HG. (2006) Update on bereavement research: evidence-based guidelines for the diagnosis and treatment of complicated bereavement. J Palliat Med, 9(5):1188-203
66. Zachar, P. (2015). Grief, depression, and the DSM-5: a review and reflections upon the debate. Revista Latinoamericana de Psicopatologia Fundamental, 18(3), 540-550.