OSMANLI DEVLETİ DÖNEMİ POLONYA GİYİM-KUŞAM ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Osmanlı Devleti tarihsel süreçte çeşitli devletlerle pek çok alanda temaslarda bulunmuştur. Bu temaslar devam ederken siyasî ve askerî alanlarda savaşlar, antlaşmalar yapılmış olup, zaman içinde ilişkiler devam etmiştir. Etkileşim içinde olunan devletler arasında yer alan Polonya ile kültür ve sanat alanlarında etkileşimler olmuştur. Polonyalılar topraklarına yerleşen Tatarlar ve Karaimler gibi azınlık Türk soylu topluluklar ile tanışmışlar, daha sonra Osmanlı Devleti’nde yaşayan Türklerle ilişkilerde bulunmuşlardır. İki devlet arasında XV. yüzyılda başlayan diplomatik temaslar ve devam eden süreçlerde Osmanlı giyim-kuşam usulleri Polonya yönetimi ve halkı üzerinde Sarmatizm modası olarak XVIII. yüzyıl da dâhil olmak üzere özellikle erkek giyimi üzerinde izler bırakmıştır. Çalışmada benzer olan giyim-kuşam örneklerinin giyilme şekli, modelleri, süsleme özellikleri günümüze yansıyan etkileşimler boyutuyla literatür taranarak kıyaslanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Osmanlı
• Polonya
• Tekstil
• Giyim
• Aksesuar

THE INVESTIGATION OF POLAND CLOTHING AND ACCESSORIES CHARACTERISTICS DURING THE OTTOMAN EMPIRE PERIOD

Öz

The Ottoman Empire had contacts with various states in many fields in the history. While these contacts were continuing, wars and treaties were realized in the political and military fields. Poland was one of the states that the Ottoman Empire had interacted with in the fields of culture and art. Poland had met Turks such as Tatars and Karaims settled on Poland lands beforehand. After that Poland had interacted with the Ottoman Empire Turks. Between the two states the offical contacts began in the fifteenth century and in the following times, the Ottoman clothing and adornment methods left traces on the Polish administration and its people as Sarmatism fashion, especially on menswear including the eighteenth century. In this study ways of putting on the clothing, models and ornamental properties of similar clothing and clothing samples have been tried to be compared with the present influences by searching the literature.

Anahtar Kelimeler

• Ottoman
• Poland
• Textile
• Clothing
• Accessory
• Fashion

Kaynakça

1. Anonymous (2013), 1001 Faces of Orientalism, Sabancı University Sakıp Sabancı Museum, İstanbul.
2. Atasoy Nurhan, Walter B. Denny, Louise W. Mackie and Hülya Tezcan (2001), İpek Osmanlı Dokuma Sanatı, TEB İletişim ve Yayıncılık A.Ş., İstanbul.
3. Binark, İsmet (1996), Balkan Ülkelerinin Tarihî Kaynakları Bakımından Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nin Önemi, T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Yayın No: 6, Ankara.
4. Dante (1975), Cehennem, XVII, 14-18.
5. Fogg, Marnie (2014),Modanın Tüm Öyküsü, Çin.
6. İnalcık, Halil (2011), Studies In The History of Textiles In Turkey, Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul.
7. Paine, Sheila (2008), Embroidered Textiles, Thames&Hudson Ltd, London.
8. Topaktaş, Hacer (2007), “XVIII. Yüzyıl Ortalarında Türk-Leh İlişkilerinden Bir Kesit: K.Apıcıbaşı Mehmed Ağa’ nın Lehistan (Polonya) Elçiliği (1757-1758)”, Osmanlı Araştırmaları XXIX-The Journal Of Ottoman Studies XXIX, Editörler-Editorial Board Halil İnalcık, İsmail E. Er Ünsal, Lleatlı W. Lowry, Feridun Emecen, Klaus Kreiser, İstanbul.

9. Wawrzyniak, Krzysztof (2003), Ottoman-Polish Diplomatic Relations in The Sixteenth Century By The Institute of Economics And Social Sciences of Bilkent University In Partial Fulfıllment of The Requirements For The Degree of Master of Arts in History Bilkent University Department of History Ankara.
10. Wendt Jensen, Cecile and Hal Learman (2015), The History of the Polish Panorama, by Polish Mission, United States.
11. https://www.akbank.com/doc/deik/polonya-2009.pdf
12. https://www.alanya.bel.tr/S/699/WODZISLAW-SLASKI---POLONYA
13. https://www.ayk.gov.tr/wp-content/uploads/2015/01/EM%c4%b0RO%c4%9eLU-%c3%96zt%c3%bcrk-POLONYA-EDEB%c4%b0YATINDA-T%c3%9cRKLER.pdf
14. https://www.bronibarwa.org.pl/wystawy-ottomania-osmanski-orient-w-sztuce-renesansu/otto_1/
15. https://www.bronibarwa.org.pl/wystawy-ottomania-osmanski-orient-w-sztuce-renesansu/otto_2/
16. https://www.bronibarwa.org.pl/wystawy-ottomania-osmanski-orient-w-sztuce-renesansu/sultana-rosa_cr/
17. https://www.bronibarwa.org.pl/wystawy-ottomania-osmanski-orient-w-sztuce-renesansu/veronese-nachfolge_sultan-bajezid-i_resize/
18. https://culture.pl/en/article/kieca-baca-and-coffee-601-years-of-polish-turkish-relations-interview
19. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Norblin_-_Dame_polonaise_dans_l'ancien_costume.jpg
20. https://islamansiklopedisi.org.tr/kumas
21. https://mnk.pl/search/ottoman
22. https://www.radiokrakow.pl/audycje/wielka-sztuka-malopolski/rzemieslnicy-renesansowego-krakowa/
23. https://useum.org/artwork/King-August-III-in-Polish-costume-by-Louis-de-Silvestre-Louis-de-Silvestre-1737
24. https://visegradinsight.eu/sarmatism-and-polands-national-consciousness26022015/
25. https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:vA6WI5hB39wJ:https://islamansiklopedisi.org.tr/polonya+&cd=6&hl=tr&ct=clnk&gl=tr
26. https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:zIG0r7vLuFMJ:https://tr.wikipedia.org/wiki/Tiftik+&cd=6&hl=tr&ct=clnk&gl=tr
27. http://wlaczpolske.pl/index.php?etap=10&i=1161