EKONOMİK SUÇLAR ÜZERİNE BİR ALAN ÇALIŞMASI: KAYSERİ KAPALI CEZAEVİ ÖRNEĞİ

Suç unsurunun ekonomik analizi, suç alanında yeni bir bakış açısıdır. Ekonomik bakış açısına göre suç; insanların yaşadığı çevre ve bu çevrede yaşanan olaylarla yakından ilişkilidir. Buna göre suç işleyenlerin iki amacı vardır. Birincisi, işlenen suçtan fayda sağlamak ikincisi, çevresinde yaşanan olaylara karşı kendini savunmak. Suç işleyenler, içinde bulundukları duruma göre yasal ve yasal olmayan faaliyetlerin getiri ve götürülerini karşılaştırmakta yasal olmayan faaliyetlerin kârlı olacağını düşündüklerinde ise suçu işlemektedirler. Bu nedenle yasal olmayan faaliyetlerin ceza şiddetlerinin, karlı olmasını ortadan kaldıracak şekilde artırılması son derece önemlidir. Ekonomik bakış açısının suçla mücadeleye önemli bir katkısı, ekonometrik modeller kullanmasıdır. Ekonometrik modeller kullanılarak suçun ekonomik belirleyicilerini ve bu belirleyicilerin etki derecelerini ortaya çıkarmak istenmektedir. Yapılan çalışmalar da; gelir, aile geliri, eğitim düzeyi, işsizlik, ekonomik durum, sosyal statü, yaşanılan yer ve göç gibi değişkenlerin suç olgusu üzerinde son derece etkili olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmada, suç olgusuna kavramsal açıdan değinilmiş, suç ve ekonomi arasındaki ilişki üzerinde durulmuş, suçun ekonomik modellerinden kısaca bahsedilmiştir. Çapraz tablo analizi kullanılarak Kayseri Kapalı Cezaevi’nde çeşitli suçlardan ceza almış 93 hükümlüden oluşan örneklem grubunun ceza aldığı suç ile bu suçlara etki eden ekonomik ve sosyal faktörlerden yaş, medeni hal, ekonomik durum, gelir arasındaki ilişki ile şiddet içerikli suçlar ve ekonomik suçların oranlarının belirlenmesi amaçlanmıştır.