EN
TR
The Fourth Kind (2009) Filminde Sahte Belgesel Aktarım Biçiminin Mizansen Çözümlemesi Çerçevesinde İncelenmesi
Öz
Sinemada kurmaca filmler gerçekte yaşanabilir, yaşanmış veya asla yaşanamayacak hikayeleri anlatmaktadırlar. Belgeseller ise gerçeklik iddiası taşımaktadırlar. Sahte belgesel, gerçek ile kurmacanın sınırlarının silikleştiği, iç içe geçtiği yenilikçi ve klasik sinema anlatısının dışına çıkan bir film türüdür. Sahte belgeseller, kurmaca bir metni belgesel türünün gerçekçi sinema dilini kullanarak anlatmaktadır. Bazı filmler nitelikleriyle direkt olarak sahte belgesel türüne dahil oluyorken bazıları ise sahte belgeselin dilini bir aktarım biçimi olarak kullanmaktadır. Sinemada korku janrı, sahte belgesel türünün dilini aktarım biçimi olarak kullanarak ikna ve sorgulatma kabiliyetlerinden faydalanmaktadır. Özellikle buluntu film (found-footage) alt türündeki korku filmlerinde sahte belgesel türünün özelliklerine rastlanmaktadır. Buluntu film alt türüne dahil olan, 2009 yapımı The Fourth Kind (Dördüncü Tür) adlı Amerikan yapımı korku filminde gerçek bir olayın anlatıldığı başından itibaren vurgulanmaktadır ve filmin içinde hem kurmaca hem de gerçek olduğu iddia edilen görüntüler yer almaktadır. Ancak film bütün iddialarına rağmen insanların uzaylılar tarafından kaçırılmalarını ve o anlarda yaşadıklarını anlatan kurmaca bir senaryoya sahiptir. Bu durumda gerçek olduğu iddia edilen görüntülerin de gerçek olmadığı anlaşılmaktadır. Buna rağmen 2009 senesinden bu yana izleyiciler tarafından yapılan yorumlarda filmdeki olayların gerçekliğinin sorgulandığına ulaşılabilmektedir. Filmin, izleyiciye sunduğu mizansenindeki özellikleriyle bazı sahnelerde sahte belgesele dönüştüğü düşünülmektedir. Bu çalışmada amaçlı örneklem metoduyla seçilen The Fourth Kind filminde sahte belgesel türünün bir aktarım biçimi olarak kullanımı filmin mizansenindeki ögeler üzerinden mizansen çözümlemesi yöntemiyle incelenecektir.
Anahtar Kelimeler
Teşekkür
Dr. Öğr. Üyesi Gizem Şimşek Kaya
Kaynakça
- Aufderheide, P. (2007). Documentary film: a very short introduction. Oxford University Press. Bordwell, D. Thompson, K. Smith, J. (2020). Film art: an introduction (12th edition). McGraw-Hill.
- Cambridge (2025). Post-truth. 10 Ocak 2025 tarihinde, https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/post-truth adresinden erişildi.
- Çöm, Ş. (2019). Belgesel sinemada gerçeklik ve sinematografi. Literatürk Academia.
- Demoğlu, E. (2014). Düş ile gerçek arasında: sahte-belgesel. Doğu.
- Eldridge, S. (2023, Mayıs 5). Found footage. Britannica. 23 Aralık 2024 tarihinde, https://www.britannica.com/art/found-footage adresinden erişildi.
- Gibbs, J. (2002). Mise-en-scene: film style and interpretation. Wallflower.
- Harsin, J. (2018). Post-truth and critical communication studies. Oxford Research Encyclopedias.
- Heller-Nicholas, A. (2014). Found footage horror films: fear and appearance of reality. McFarland & Company Inc. Kabadayı, L. (2018). Film eleştirisi (3. Baskı). Ayrıntı.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İletişim ve Medya Çalışmaları (Diğer), Görsel Sanatlar (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
18 Temmuz 2025
Gönderilme Tarihi
13 Mart 2025
Kabul Tarihi
29 Nisan 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 4 Sayı: 3
APA
Alkayalar, B. M. (2025). The Fourth Kind (2009) Filminde Sahte Belgesel Aktarım Biçiminin Mizansen Çözümlemesi Çerçevesinde İncelenmesi. Topkapı Sosyal Bilimler Dergisi, 4(3), 130-140. https://izlik.org/JA73FP92RN
AMA
1.Alkayalar BM. The Fourth Kind (2009) Filminde Sahte Belgesel Aktarım Biçiminin Mizansen Çözümlemesi Çerçevesinde İncelenmesi. TJSS. 2025;4(3):130-140. https://izlik.org/JA73FP92RN
Chicago
Alkayalar, Buğra Mert. 2025. “The Fourth Kind (2009) Filminde Sahte Belgesel Aktarım Biçiminin Mizansen Çözümlemesi Çerçevesinde İncelenmesi”. Topkapı Sosyal Bilimler Dergisi 4 (3): 130-40. https://izlik.org/JA73FP92RN.
EndNote
Alkayalar BM (01 Temmuz 2025) The Fourth Kind (2009) Filminde Sahte Belgesel Aktarım Biçiminin Mizansen Çözümlemesi Çerçevesinde İncelenmesi. Topkapı Sosyal Bilimler Dergisi 4 3 130–140.
IEEE
[1]B. M. Alkayalar, “The Fourth Kind (2009) Filminde Sahte Belgesel Aktarım Biçiminin Mizansen Çözümlemesi Çerçevesinde İncelenmesi”, TJSS, c. 4, sy 3, ss. 130–140, Tem. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA73FP92RN
ISNAD
Alkayalar, Buğra Mert. “The Fourth Kind (2009) Filminde Sahte Belgesel Aktarım Biçiminin Mizansen Çözümlemesi Çerçevesinde İncelenmesi”. Topkapı Sosyal Bilimler Dergisi 4/3 (01 Temmuz 2025): 130-140. https://izlik.org/JA73FP92RN.
JAMA
1.Alkayalar BM. The Fourth Kind (2009) Filminde Sahte Belgesel Aktarım Biçiminin Mizansen Çözümlemesi Çerçevesinde İncelenmesi. TJSS. 2025;4:130–140.
MLA
Alkayalar, Buğra Mert. “The Fourth Kind (2009) Filminde Sahte Belgesel Aktarım Biçiminin Mizansen Çözümlemesi Çerçevesinde İncelenmesi”. Topkapı Sosyal Bilimler Dergisi, c. 4, sy 3, Temmuz 2025, ss. 130-4, https://izlik.org/JA73FP92RN.
Vancouver
1.Buğra Mert Alkayalar. The Fourth Kind (2009) Filminde Sahte Belgesel Aktarım Biçiminin Mizansen Çözümlemesi Çerçevesinde İncelenmesi. TJSS [Internet]. 01 Temmuz 2025;4(3):130-4. Erişim adresi: https://izlik.org/JA73FP92RN