Üniversite Kütüphanelerinin Elektronik Kaynakların Seçim ve Değerlendirilmesinde Yaşadığı Zorluklar

Amaç: Çalışmanın amacı, üniversite kütüphanelerinin elektronik kaynakların seçim ve değerlendirilmesinde yaşadığı zorlukların tespit edilmesidir. Yöntem: Araştırma Türkiye’deki devlet üniversiteleri kütüphanelerinde elektronik kaynaklardan sorumlu personeller üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma, bütçe ve mevzuata bağlılıkları sebebiyle devlet üniversiteleri ile sınırlandırılmıştır. Örneklem, farklı FTE1 grupları içerisinden benzer bütçe ve disiplin yapıları doğrultusunda belirlenmiştir. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme çıktılarının yorumlanması ve nitel verilerin nicel veriye dönüştürülmesiyle elde edilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşmeler, örnekleme dahil olan 24 kütüphaneyi temsil eden değişebilen sayıda kütüphane yöneticisi, birim ya da elektronik kaynak sorumlusu olan toplam 40 kişiyle gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen verilerin nicel veriye dönüştürüldükten sonra yüzdelik dağılımı, sıklığı ve ortalaması hesaplanmıştır. Bulgular: Çalışmanın bulgularına göre, analiz edilen kütüphanelerde kaynak seçim kriterleri, koleksiyon kontrolü, deneme erişimleri, erişim sorunları, kullanım istatistiği, sağlayıcı ve yayıncı, personel, bütçe ve disiplin ihtiyacına yönelik zorlukların yaşandığı tespit edilmiştir. Kütüphaneler yapıları doğrultusunda zorlukların aşılması için farklı uygulamalar gerçekleştirmektedirler. Sonuç: Araştırma sonucunda üniversite kütüphanelerinin elektronik kaynaklar özelinde benzer zorlukları yaşadıkları görülmüştür. Kütüphanelerin örgüt yapısı, örgüt kültürü ve personelin tecrübeleri doğrultusunda farklı çözüm yolları uyguladığı görülmüştür. Elektronik kaynakların yönetiminde yaşanan zorlukların aşılmasına yardımcı olacak bir kılavuz bulunmamaktadır. Meslekte yeni olan kütüphanecilerin olduğu kadar tecrübeli kütüphanecilerin de diğer meslektaşlarıyla bilgi alışverişi ihtiyaçları bulunmaktadır. Bu doğrultuda zorlukların aşılması için yapılması gereken öncelikli iş kütüphanelerin yaşadıkları zorlukların listelenmesidir. Çalışma sonucunda, kütüphanelerin elektronik kaynakların seçim ve değerlendirilmesinde farklı önem derecesiyle benzer yöntemleri kullanmakta oldukları ve benzer zorlukları yaşamakta oldukları tespit edilmiştir. Özgünlük: Literatürde Türkiye’deki üniversite kütüphanelerinin karşılaştıkları zorlukları aşmak için mevcut uygulamalarını ortaya koyan sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu araştırma ile Türkiye’deki devlet üniversitesi kütüphanelerinin elektronik kaynakların seçim ve değerlendirilmesinde benzer yöntemleri kullandıkları ve elektronik kaynak yönetiminde benzer zorlukları yaşadıkları ortaya çıkarmıştır.

Purpose: The purpose of the study is to identify the difficulties university libraries experience in the selection and evaluation of electronic resources. Method: The research was carried out on staff responsible for electronic resources in state university libraries in Turkey. The research is limited to state universities due to budget and regulatory obligations. The sample was determined from different FTE groups in line with similar budget and disciplinary structures. The data was obtained by interpreting semi-structured interview results and converting qualitative data into quantitative data. Interviews were conducted with a total of 40 people, a varying number of library managers, unit managers and electronic resource managers, representing the 24 libraries included in the sample. Converted data obtained from the interviews into quantitative data, the percentage distribution, frequency and average were calculated. Findings: According to the findings of the study, it was determined that the libraries experienced difficulties regarding resource selection criteria, collection control, trial access, access problems, usage statistics, provider and publisher, personnel, budget and discipline needs. Libraries using different practices to overcome difficulties in line with their structures. Implications: As a result of the research, it was seen that university libraries experienced similar difficulties in electronic resources. It has been observed that libraries apply different solutions in line with the organizational structure, organizational culture and experience of the staff. There is no guide to help overcome the difficulties experienced in the management of electronic resources. As well as librarians who are new to the profession, experienced librarians also need to exchange information with other colleagues. In this regard, the priority that needs to be done to overcome the difficulties is to determine the difficulties experienced by libraries. As a result of the study, it was determined that libraries use similar methods with different degrees of importance in the selection and evaluation of electronic resources and experience similar difficulties. Originality: There are a limited number of studies in the literature that reveal the current practices of university libraries in Turkey to overcome the difficulties they has. This research revealed that state university libraries in Turkey use similar methods in the selection and evaluation of electronic resources and experience similar difficulties in electronic resource management.