Türk Dili ve Kültürüne Uyumlu Bir Bilgelik Ölçeği: Öğretmenler için POWER Ölçeğinin Uyarlanması ve Geçerlik-Güvenirlik Çalışması

Kübra Ayık; Mehmet Canatar

doi:10.24146/tk.1678227

TR EN

Türk Dili ve Kültürüne Uyumlu Bir Bilgelik Ölçeği: Öğretmenler için POWER Ölçeğinin Uyarlanması ve Geçerlik-Güvenirlik Çalışması

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı Karami (2020) tarafından geliştirilen “Perception of Wisdom Exploratory Rating Scale (POWER)” ölçeğini Türkçeye uyarlamak ve Türk örnekleminde geçerlilik ve güvenilirlik analizlerini yapmaktır.

Yöntem: Araştırma, öğretmen ve öğretmen adaylarından oluşan 345 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Uyarlama süreci çeviri, uzman görüşü, pilot uygulama ve psikometrik testleri içermektedir. Veriler üzerinde Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri uygulanmıştır.

Bulgular: Açımlayıcı Faktör Analizi sonucunda ölçeğin yedi faktörlü özgün yapısı büyük ölçüde korunmuş, toplam varyans %66,91 olarak hesaplanmıştır. Doğrulayıcı Faktör Analizi sonuçları (χ²/sd = 1.833, CFI = .942, RMSEA = .049) modelin iyi uyum gösterdiğini ortaya koymuştur. Ölçeğin Cronbach’s Alpha değeri .948 olarak bulunmuştur.

Sonuç: Elde edilen bulgular, POWER ölçeğinin Türkçeye uyarlanmış halinin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu ve bilgeliğin çok boyutlu yapısını Türk kültürü ve dili bağlamında değerlendirmeye olanak sunduğunu göstermektedir.

Özgünlük: Araştırma, bilgeliği disiplinler arası bir yaklaşımla ele alan POWER ölçeğinin ilk kez Türkçeye uyarlanarak kültürel bağlama uygunluğunu değerlendirmesi bakımından özgün katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

ölçek uyarlama, psikometrik geçerlik, bilgi davranışı, bilgelik, bilgelik ölçeği

A Wisdom Scale Adapted to Turkish Language and Culture: Adaptation and Validity-Reliability Study of the POWER Scale for Teachers

Öz

Purpose: This study aims to adapt the “Perception of Wisdom Exploratory Rating Scale (POWER)” developed by Karami (2020) into Turkish and to examine its validity and reliability in a Turkish sample.

Method: The study was conducted with 345 participants, comprising teachers and teacher candidates: the adaptation process involved translation, expert review, a pilot study, and psychometric testing. Exploratory and confirmatory factor analyses were applied.

Findings: As a result of the Exploratory Factor Analysis, the original seven-factor structure of the scale was largely preserved. The total variance was calculated as 66.91%. Confirmatory Factor Analysis results (χ²/sd = 1.833, CFI = .942, RMSEA = .049) indicated a good model fit. The Cronbach’s Alpha of the scale was found to be .948.

Implications: The results demonstrate that the Turkish version of the POWER scale is a valid and reliable tool for evaluating the multidimensional nature of wisdom in the Turkish language and culture.

Originality: This study makes a unique contribution by being the first to adapt the interdisciplinary POWER scale into Turkish and to assess its suitability in a new cultural context.

Anahtar Kelimeler

Wisdom, wisdom scale, scale adaptation, psychometric validity, information behavior

Kaynakça

Akbaş, G., ve Korkmaz, L. (2007). Ölçek uyarlaması (adaptasyon). Türk Psikoloji Bülteni, 13(40), 15-16.
Akfırat, O. N., ve Akkaya, A. (2022). San Diego Bilgelik Ölçeği: Uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 5(2), 436-452.
Aldwin, C. M., Igarashi, H., ve Levenson, M. R. (2019). Wisdom as self-transcendence. In R. J. Sternberg ve J. Glück (Eds.), The Cambridge Handbook of Wisdom (pp. 122–143). chapter, Cambridge: Cambridge University Press.
Ambrose, D. (2009). Expanding visions of creative intelligence: An interdisciplinary exploration. Hampton Press.
Ambrose, D. (2022). Wisdom and Social Policy. In R. J. Sternberg ve J. Glück (Eds.), The Psychology of Wisdom: An Introduction (ss. 245–261). chapter, Cambridge: Cambridge University Press.
ANKOS. (2020). COVİD 19 sonrası üniversite kütüphanelerinin yeniden hizmete açılması rehberi. https://ankos.org.tr/tr/koronoavirus-covid-19-ucretsiz-icerikler/.
Ardelt, M. (2003). Empirical assessment of a three-dimensional wisdom scale. Research on aging, 25(3), 275-324.
Ardelt, M. (2004). Wisdom as expert knowledge system: A critical review of a contemporary operationalization of an ancient concept. Human Development, 47(5), 257–285. https://doi.org/10.1159/000079154
Ardelt, M., Pridgen, S., ve Nutter-Pridgen, K. L. (2018). The relationbetween age and three-dimensional wisdom: Variations by wis-dom dimensions and education. The Journals of Gerontology, Series B: Psychological Sciences, 73, 1339–1349.
Ayık, K. (2024, Kasım). Bilgelik koleksiyonları: 21. yüzyıl kütüphaneleri için yeni bir model önerisi. III. Uluslararası Gelenekten Geleceğe Bilgi ve Belge Yönetimi Sempozyumu: Bilgi Yönetimi ve Sürdürülebilir Kalkınma, Bakü Devlet Üniversitesi, Azerbaycan.

Baltes, P. B., ve Kunzmann, U. (2004). The two faces of wisdom: Wisdom as a general theory of knowledge and judgment about excellence in mind and virtue vs. wisdom as everyday realization in people and products. Human Development, 47(5). https://doi.org/10.1159/000079156
Baltes, P. B., ve Smith, J. (1990). Toward a psychology of wisdom and its ontogenesis. In Wisdom: Its nature, origins and development (pp. 87-120). Cambridge University Press.
Baltes, P. B., ve Smith, J. (2008). The fascination of wisdom: Its nature, ontogeny, and function. Perspectives on Psychological Science, 3(1). https://doi.org/10.1111/j.1745-6916.2008.00062.x
Baltes, P., ve Staudinger, U. (2000). Wisdom: A metaheuristic (pragmatic) to orchestrate mind and virtue toward excellence. American Psychologist, 55(1). https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.122
Bentahila, L., Fontaine, R., & Pennequin, V. (2021). Universality and cultural diversity in moral reasoning and judgment. Frontiers in psychology, 12, 764360. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.764360
Brienza, J. P., Kung, F. Y., Santos, H. C., Bobocel, D. R., ve Grossmann, I. (2018). Wisdom, bias, and balance: Toward a process-sensitive measurement of wisdom-related cognition. Journal of personality and social psychology, 115(6), 1093.
Brown, T. A. (2015). Confirmatory factor analysis for applied research. Guilford publications. Browne, M. W. ve Cudeck, R. (1992). Alternative ways of assessing model fit. Sociological Methods & Research, 21(2). https://doi.org/10.1177/0049124192021002005 Brugman, G. M. (2006). Wisdom and aging. In Handbook of the psychology of aging (pp. 445–476). The Netherlands: Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-012101264-9/50023-9
Bryman, A., ve Cramer, D. (2002). Quantitative data analysis with SPSS release 10 for Windows: A guide for social scientists. Routledge.
Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Atıf İndeksi, 001-214.
Byrne, B. M. (2013). Structural equation modeling with AMOS: Basic concepts, applications, and programming (2nd ed. ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203805534
Comrey, A. L., ve Lee, H. B. (2013). A first course in factor analysis. Psychology press.
Darnell C., Gulliford L., Kristjánsson K., Paris P. (2019). Phronesis and the knowledge–action gap in moral psychology and moral education: A new synthesis? Human Development, 62(3), 101–129.
Endres, M. L., Chowdhury, S., ve Milner, M. (2009). Ambiguity tolerance and accurate assessment of self-efficacy in a complex decision task. Journal of Management & Organization, 15(1), 31-46. https://doi.org/10.1017/S1833367200002868
Fabrigar, L. R., ve Wegener, D. T. (2012). Exploratory factor analysis. Oxford University Press. Field, A. (2024). Discovering statistics using IBM SPSS statistics. Sage publications limited.
Fischhoff, B., ve Broomell, S. B. (2020). Judgment and decision making. Annual Review of Psychology, 71, 332-355. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-010419-050747
Frické, M. (2009). The knowledge pyramid: a critique of the DIKW hierarchy. Journal of Information Science, 35(2). https://doi.org/10.1177/0165551508094050
Glück, J. (2019). The development of wisdom during adulthood. In R. J. Sternberg ve J. Glück (Eds.), The Cambridge Handbook of Wisdom (pp. 323–346). chapter, Cambridge: Cambridge University Press.
Glück, J., Sternberg, R. J., ve Nusbaum, H. C. (2019). Not today, and probably not tomorrow either: Obstacles to wisdom and how we may overcome them. In R. J. Sternberg, J. Glück, ve H. C. Nusbaum (Eds.), Applying Wisdom to Contemporary World Problems. Springer Nature. https://doi.org/10.1007/978-3-030-20287-3_16
Glück, J., ve Bluck, S. (2013). The MORE life experience model: A theory of the development of personal wisdom. In The scientific study of personal wisdom (pp. 75-97). Springer.
Glück, J., ve Weststrate, N. M. (2022). The wisdom researchers and the elephant: An integrative model of wise behavior. Personality and Social Psychology Review, 26(4), 342-374.
Grimm, S. R. (2015). Wisdom. Australasian Journal of Philosophy, 93(1), 139-154.
Grossmann, I. (2017). Wisdom in Context - PubMed. Perspectives on psychological science : a journal of the Association for Psychological Science, 12(2). https://doi.org/10.1177/1745691616672066
Grossmann, I., Na, J., Varnum, M. E., Kitayama, S., ve Nisbett, R. E. (2013). A route to well-being: intelligence versus wise reasoning. Journal of Experimental Psychology: General, 142(3), 944.
Grossmann, I., Na, J., Varnum, M. E., Park, D. C., Kitayama, S., ve Nisbett, R. E. (2010). Reasoning about social conflicts improves into old age. Proceedings of the National Academy of Sciences, 107(16), 7246-7250.
Grossmann, I., Weststrate, N. M., Ardelt, M., Brienza, J. P., Dong, M., Ferrari, M.,…Vervaeke, J. (2020). The Science of Wisdom in a Polarized World: Knowns and Unknowns. Psychological Inquiry, 31(2). https://doi.org/10.1080/1047840X.2020.1750917
Hair, J. F., Anderson, R. E., Babin, B. J., ve Black, W. C. (2010). Multivariate data analysis: A global perspective (Vol. 7). In: Upper Saddle River, NJ: Pearson.
Horn, J. (1994). Theory of fluid and crystallized intelligence. Encyclopedia of human intelligence, 1, 443-451.
Hu, L. t., ve Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural equation modeling: a multidisciplinary journal, 6(1), 1-55.
Karami, S. (2020). Development and validation of perception of wisdom exploratory rating scale (POWER Scale): An instrument to examine teachers' perception of wisdom. Purdue University]. Indiana.
Karami, S., Ghahremani, M., Parra-Martinez, F. A., ve Gentry, M. (2020). A polyhedron model of wisdom: a systematic review of the wisdom studies in psychology, management and leadership, and education. Roeper Review, 42(4). https://doi.org/10.1080/02783193.2020.1815263
Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling. Guilford publications.
Koller, I., Levenson, M. R., ve Glück, J. (2017). What do you think you are measuring? A mixed-methods procedure for assessing the content validity of test items and theory-based scaling. Frontiers in psychology, 8, 126.
Kristjánsson, K., Fowers, B., Darnell, C., ve Pollard, D. (2021). Phronesis (Practical Wisdom) as a type of contextual integrative thinking. Review of General Psychology, 25(3), 239-257. https://doi.org/10.1177/10892680211023063 (Original work published 2021)
Le, T. N., ve Levenson, M. R. (2005). Wisdom as self-transcendence: What’s love (& individualism) got to do with it? Journal of Research in Personality, 39(4), 443-457.
Levenson, M. R., Jennings, P. A., Aldwin, C. M., ve Shiraishi, R. W. (2005). Self-transcendence: Conceptualization and measurement. The International Journal of Aging and Human Development, 60(2), 127-143.
Mallery, P., ve George, D. (2005). SPSS for windows step by step: A simple guide and reference 13.0 update. Allyn and Bacon.
Meacham, J. A. (1990). The loss of wisdom. Wisdom: Its nature, origins, and development, 181-211.
Mickler, C., ve Staudinger, U. M. (2008). Personal wisdom: validation and age-related differences of a performance measure. Psychology and aging, 23(4), 787.
Nunnally, J. (1978). Psychometric theory. McGraw-Hill, New York. In Lance, CE, Butts, MM, and Michaels, LA (2006). The sources of four commonly reported cut-off criteria: what did they really say? Organisational Research Methods, 9(2), 202-220.
Paul, U. K., ve Baltes, B. (2003). Wisdom-related knowledge: Affective, motivational, and interpersonal correlates. Personality and Social Psychology Bulletin, 29(9), 1104-1119.
Polizzi, G., ve Harrison, T. (2022). Wisdom in the digital age: a conceptual and practical framework for understanding and cultivating cyber-wisdom. Ethics and Information Technology, 24(1), 16.
Renzulli, J. S. (2021). Intelligences Outside the Normal Curve: Co-Cognitive Factors That Contribute to the Creation of Social Capital and Leadership Skills in Young People 10. Reflections on Gifted Education, 129-150.
Rowley, J. (2007). The wisdom hierarchy: representations of the DIKW hierarchy. Journal of information science, 33(2), 163-180.
Rudnev, M., Barrett, H.C., Buckwalter, W. et al.. (2024). Dimensions of wisdom perception across twelve countries on five continents. Nature communications, 15(1), 6375. https://doi.org/10.1038/s41467-024-50294-0
Ryan S. (2012). Wisdom, knowledge, and rationality. Acta Analytica, 27(2), 99–112. https://doi.org/10.1007/s12136-012-0160-6
Staudinger, U. M., Lopez, D. F., ve Baltes, P. B. (1997). The psychometric location of wisdom-related performance: Intelligence, personality, and more? Personality and Social Psychology Bulletin, 23(11), 1200-1214.
Staudinger, U. M., Maciel, A. G., Smith, J., ve Baltes, P. B. (1998). What predicts wisdom‐related performance? A first look at personality, intelligence, and facilitative experiential contexts. European Journal of Personality, 12(1), 1-17.
Staudinger, U. M., Smith, J., ve Baltes, P. B. (1994). Manual for the assessment of wisdom-related knowledge. Max-Planck-Institut für Bildungsforschung.
Sternberg, R. J. (1998). Styles of Thinking and Learning. Canadian Journal of School Psychology, 13(2). https://doi.org/10.1177/082957359801300204
Sternberg, R. J. (2001). What is the common thread of creativity? Its dialectical relation to intelligence and wisdom. American psychologist, 56(4), 360.
Sternberg, R. J. (2003). Wisdom, intelligence, and creativity synthesized. Cambridge University Press.
Sternberg, R. J. (2008). The WICS approach to leadership: Stories of leadership and the structures and processes that support them. The Leadership Quarterly, 19(3), 360-371.
Sternberg, R. J. (2024). What is wisdom? Sketch of a TOP (Tree of Philosophy) theory. Review of General Psychology, 28(1), 47–66
Sternberg, R. J., ve Karami, S. (2021). What is wisdom? A ünified 6P framework. Review of General Psychology, 25(2). https://doi.org/10.1177/1089268020985509
Sümer, N. (2000). Yapisal eşitlik modelleri: Temel kavramlar ve örnek uygulamalar. Türk Psikoloji Yazilari, 3(6), 49–74.
Tabachnick, B. G., ve Fidell, L. S. (2007). Experimental designs using ANOVA (Vol. 724). Thomson/Brooks/Cole Belmont, CA.
Takahashi, M., & Overton, W. F. (2002). Wisdom: A culturally inclusive developmental perspective. International Journal of Behavioral Development, 26(3), 269-277. https://doi.org/10.1080/01650250143000139 (Original work published 2002)
Takahashi, M., ve Bordia, P. (2000). The concept of wisdom: A cross-cultural comparison. International journal of psychology, 35(1), 1-9.
Turgut, Ö., ve Nazlı, S. (2021). Kendine yönelik bilgelik algisi ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanmasi: Geçerlik ve güvenirlik çalişmasi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi(57), 425-448.
Üzüm, B., Özkan, O. S., ve Gülbahar, Y. (2022). Bilge Liderlik Ölçeği’ni Türkçeye uyarlama çalışması. İşletme Araştırmaları Dergisi, 14(3), 1795-1803.
Vervaeke, J., ve Ferraro, L. (2013). Relevance, meaning and the cognitive science of wisdom. The Scientific Study of Personal Wisdom. https://doi.org/10.1007/978-94-007-7987-7_2
Wallace, D. P. (2007). Knowledge management: Historical and cross-disciplinary themes. Bloomsbury Publishing USA.
Webster, J. D. (2003). An exploratory analysis of a self-assessed wisdom scale. Journal of Adult Development, 10, 13-22.
Webster, J. D. (2007). Measuring the character strength of wisdom. The International Journal of Aging and Human Development, 65(2), 163–183. https://doi.org/10.2190/AG.65.2.d Dimitrov, D. M. (2014). Statistical methods for validation of assessment scale data in counseling and related fields. John Wiley ve Sons.
Yang, S.-y. (2013). Wisdom and good lives: A process perspective. New Ideas in Psychology, 31(3). https://doi.org/10.1016/j.newideapsych.2013.03.001
Yang, S.-y., ve Intezari, A. (2019). Non-western lay conceptions of wisdom.
Yüceldi, F. M., & Taş, İ. D. (2024). Öğretmenlik Mesleğinde Pratik Bilgeliğin Önemi. Toplum, Eğitim ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 3(2), 113-121.
Zhang, K., Shi, J., Wang, F., Ferrari, M., Zhang, K., Shi, J.,…Ferrari, M. (2022). Wisdom: Meaning, structure, types, arguments, and future concerns. Current Psychology, 42(18), 15030–15051. https://doi.org/10.1007/s12144-022-02816-6

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilgi Sistemleri Eğitimi, Bilgi Etkileşimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Kübra Ayık ^*
0000-0002-6957-2758
Türkiye

Mehmet Canatar
0000-0002-6070-8903
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

24 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

24 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

17 Nisan 2025

Kabul Tarihi

21 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 40 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.24146/tk.1678227

IZ

https://izlik.org/JA94SP45KB

APA

Ayık, K., & Canatar, M. (2026). Türk Dili ve Kültürüne Uyumlu Bir Bilgelik Ölçeği: Öğretmenler için POWER Ölçeğinin Uyarlanması ve Geçerlik-Güvenirlik Çalışması. Türk Kütüphaneciliği, 40(1), 54-85. https://doi.org/10.24146/tk.1678227

AMA

1.Ayık K, Canatar M. Türk Dili ve Kültürüne Uyumlu Bir Bilgelik Ölçeği: Öğretmenler için POWER Ölçeğinin Uyarlanması ve Geçerlik-Güvenirlik Çalışması. TK. 2026;40(1):54-85. doi:10.24146/tk.1678227

Chicago

Ayık, Kübra, ve Mehmet Canatar. 2026. “Türk Dili ve Kültürüne Uyumlu Bir Bilgelik Ölçeği: Öğretmenler için POWER Ölçeğinin Uyarlanması ve Geçerlik-Güvenirlik Çalışması”. Türk Kütüphaneciliği 40 (1): 54-85. https://doi.org/10.24146/tk.1678227.

EndNote

Ayık K, Canatar M (01 Mart 2026) Türk Dili ve Kültürüne Uyumlu Bir Bilgelik Ölçeği: Öğretmenler için POWER Ölçeğinin Uyarlanması ve Geçerlik-Güvenirlik Çalışması. Türk Kütüphaneciliği 40 1 54–85.

IEEE

[1]K. Ayık ve M. Canatar, “Türk Dili ve Kültürüne Uyumlu Bir Bilgelik Ölçeği: Öğretmenler için POWER Ölçeğinin Uyarlanması ve Geçerlik-Güvenirlik Çalışması”, TK, c. 40, sy 1, ss. 54–85, Mar. 2026, doi: 10.24146/tk.1678227.

ISNAD

Ayık, Kübra - Canatar, Mehmet. “Türk Dili ve Kültürüne Uyumlu Bir Bilgelik Ölçeği: Öğretmenler için POWER Ölçeğinin Uyarlanması ve Geçerlik-Güvenirlik Çalışması”. Türk Kütüphaneciliği 40/1 (01 Mart 2026): 54-85. https://doi.org/10.24146/tk.1678227.

JAMA

1.Ayık K, Canatar M. Türk Dili ve Kültürüne Uyumlu Bir Bilgelik Ölçeği: Öğretmenler için POWER Ölçeğinin Uyarlanması ve Geçerlik-Güvenirlik Çalışması. TK. 2026;40:54–85.

MLA

Ayık, Kübra, ve Mehmet Canatar. “Türk Dili ve Kültürüne Uyumlu Bir Bilgelik Ölçeği: Öğretmenler için POWER Ölçeğinin Uyarlanması ve Geçerlik-Güvenirlik Çalışması”. Türk Kütüphaneciliği, c. 40, sy 1, Mart 2026, ss. 54-85, doi:10.24146/tk.1678227.

Vancouver

1.Kübra Ayık, Mehmet Canatar. Türk Dili ve Kültürüne Uyumlu Bir Bilgelik Ölçeği: Öğretmenler için POWER Ölçeğinin Uyarlanması ve Geçerlik-Güvenirlik Çalışması. TK. 01 Mart 2026;40(1):54-85. doi:10.24146/tk.1678227

Bu dergi içeriği CC BY 4.0 cc.svg?ref=chooser-v1 by.svg?ref=chooser-v1 ile lisanslanmaktadır.

Türk Dili ve Kültürüne Uyumlu Bir Bilgelik Ölçeği: Öğretmenler için POWER Ölçeğinin Uyarlanması ve Geçerlik-Güvenirlik Çalışması

Öz

Anahtar Kelimeler

A Wisdom Scale Adapted to Turkish Language and Culture: Adaptation and Validity-Reliability Study of the POWER Scale for Teachers

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster