Türk Kütüphaneciliği ve Bilgi Dünyası Dergilerinin Özlerine Eleştirel Bir Bakış
Öz
Bilimsel iletişimin önemli araçlarından birisi, dergilerde hakemli makale olarak yayımlanan yazılar ve bu yazılardaki özlerdir. Öz, bir yazının tamamınun okunup okunmayacağına karar verilmesini sağlayan stratejik bir bölüm ve o yazının bilimselliğinin göstergelerinden biridir. Nitelikli bir öz belirli bilgileri içermelidir. Türkiye’de kütüphane ve bilgibilim alanında yayımlanan iki temel dergideki [Türk Kütüphaneciliği TK ve Bilgi Dünyası BD ] özler ele alındığında, bir özde bulunması gereken belirli özellikleri taşımadıkları gözlenmektedir. Buna göre bu çalışmada, her iki derginin özlerinde öz hazırlama yönündeki özen, eğilim ve tutumlarının saptanması amaçlanmaktadır. Araştırma kapsamında iki dergide 2009-2013 yılları arasında yayımlanan toplam 162 hakemli makalenin TK 80, BD 82 özleri, temel öz ögeleri, dil ve anlaşılırlık, sözcük ve tümce sayısı açısından analiz edilmektedir. Veriler Excel programı ile değerlendirilmiş olup, her bir öge için iki dergi arasında karşılaştırmalı bir yol izlenmiştir. Her iki dergide de önemli oranlarda hipotez TK %68; BD %95 ve yönteme TK %54; BD %68 yer verilmediği; ancak dil ve anlatım TK %99; BD %83 , kapsam TK %99; BD %87 ve amaca TK %91; BD %88 daha çok özen gösterildiği görülmüştür. Elde edilen bulgular, TK ve BD’de özler bağlamında zaman zaman bilimsellik ölçütlerinin göz önüne alınmadığı sonucuna varılmış olup genellikle TK dergisindeki özlerde BD dergisi özlerine göre özlerin taşıması gereken ölçütlerin daha başarılı bir biçimde yerine getirildiği bulgulanmıştır. Nitekim, her iki dergideki öz niteliğinin artırılması için yayın politikalarının geliştirilmesi, yazı hazırlayan yazar/araştırmacılar ile bu yazıları “onaylayan” hakem/akranların akademik yayın ve yazım davranışının değiştirilmesi, bu konuda bilinç oluşturulması ve/veya güçlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Bilimsel dergi,öz,kütüphane ve bilgibilim dergileri,Türk Kütüphaneciliği,Bilgi Dünyası,öz verme.
Kaynakça
- Abstract (Summary).(2015, 29Nisan). Wikipedia, The Free Encyclopediaiçinde. 17Mayıs 2015 tarihindehttp://en.wikipedia.org/wiki/Abstract(summary) dresindenerişildi.
- Atılgan,D.,Atakan, C.,veBulut,B.(2008).Türkçekütüphanecilikdergilerininatıjanalizi. TürkKütüphaneciliği. 22(4), 392 -413.
- Bahşişoğlu, H. K., Duran,Z. C. ve Yıldızeli, A. (2007). Mesleki vebilimsel bir dergi:Bilgi Dünyası.Aytaç Yıldızeli veHatice Kübra Bahşişoğlu(Ed.), AdileGündenAnısına Armağan: Bilgiye ErişimdeDeğişen Yollar ve II TıbbiBilgi Yönetimive Teknolojileri Sempozyumuiçinde(ss. 78-88).Ankara: ÜNAK.
- Başar,H. [2013?].Araştırmalarınbilimselliği:Eğitim veBilim Dergisi’nin 146.sayısındaki yazıların incelenmesi. 09Aralık 2013tarihindehttp://yunus.hacettepe.edu.tr/~alerbas/ adresinden erişilmiştir.
- Bilgi Dünyası. (2015).15 Mart 2015tarihinde http://bd.org.tr/index.php/bd/aboutadresinden erişildi.
- Björk, B.,Roos, A.ve Lauri,M. (2009). Scientificjournalpublishing:yearly volumeand open access.Information Research, 14(1), 15 Mart2015tarihinde15 http://www.informationr. net/ır/14-Lpaper391.htmladresinden erişildi.
- Day,R.A., (2004). Bilimsel makale nasıl yazılır, nasılyayımlanır?.(9.bs.). (G.A.Altay,Çev.). Ankara: TÜBİTAK.
- Demir, S.Y. (2006). IMRADveyazı hazırlamak.O. Yılmaz (Ed.).SağlıkBilimlerinde Süreli Yayıncılık. 3.Ulusal Sempozyum- 2006içinde(ss. 31-36). Ankara: TÜBİTAK.
- Dener, H. I.ve Yıldızeli,A., (2006).Özyazma:Süreç veilkeleri.O.Yılmaz (Yay.Haz.).Sağlık bilimlerinde süreli vaeıncılık-2005. 3.UlusalSempozyumiçinde (ss. 37-48). Ankara: TÜBİTAK.
- Dilek-Kayaoğlu,H. (2011). Süreli yayınların yönetimi. (göz.geç. genşl. 2.bs.). İstanbul: Türk Kütüphaneciler Derneğiİstanbul Şubesi.
