Kütüphaneciliğin Etik Sorunu ve Türkiye Yaklaşımı

Ethical standards in the field oflibrarianship were acceptedfor the first time in 1938 by the American Library Association ALA in the USA. During the following years, even though some work has been carried out in this field in countries such as Canada, Japan and England, the subject was beginning to be considered as a major problem of international level only during the 1990s. In the 1990s many library associations identified and implemented their ethical standards. Ethical approachesin the field of librarianship in Turkey began appearing on the professional agenda during the second half of the 1990s and the "Professional Code of Ethics" was adopted by the Turkish Librarians' Association TKD . It is observed that those ethical principles determined by the TKD are not fully reflected in the implementation process. Despite the fact that 11 years have elapsed since the determination of ethical codes, these principles have never been used by information professionals because the subject of "ethics" is still not perceived as a fundamental professional issue. The research will deal with the definition, the scope, the limits and the professional reflections of librarianship ethics; its implementation dimension; and historical developments on the international level and in Turkey together with their outcomes. The study will also emphasize the concepts of "ethics" and "professional ethics" to assure correct comprehension and interpretation of "librarianship ethics"

Kütüphanecilik alanındaki etik normlar, ilk kez 1938 yılında, Amerikan Kütüphane Derneği ALA tarafından Amerika Birleşik Devletleri ABD 'nde kabul edilmiştir. Daha sonraki yıllarda Kanada, Japonya ve İngiltere gibi bazı ülkelerde bu alanda çalışmalar yürütülmüş olmasına karşın konu uluslararası düzeyde temel bir sorun olarak 1990'lı yıllardan itibaren ele alınmaya başlamıştır. 1990'lı yıllarda birçok ülkenin kütüphanecilik dernekleri kendi etik normlarını belirleyerek uygulamaya koymuşlardır. Türkiye'de kütüphanecilik alanındaki etik yaklaşımlar 1990'lı yılların ikinci yarısından itibaren meslek gündeminde yer almaya başlamış ve 1996 yılında Türk Kütüphaneciler Derneği TKD tarafından "Meslek Ahlak İlkeleri” kabul edilmiştir. TKD'nin etik konusunda belirlemiş olduğu bu ilkelerin uygulama sürecine yeterince yansı­madığı görülmektedir. Etik kurallarının belirlenmesinden günümüze kadar 11 yıl geçmiş olmasına karşılık, bu ilkeler bilgi profesyonelleri tarafından hemen hemen hiç uygulanmamıştır. Çünkü "etik" Türk kütüphaneciliğinde hâlâ temel bir mesleki sorun olarak algılanmamaktadır. Araştırmada, kütüphanecilik etiğinin anlamı, kapsamı, sınırları, mesleki yansımaları, uygulama boyutu, tarihsel süreç içerisinde uluslararası düzeyde ve Türkiye'de meydana gelen gelişmeler ve bun­ların sonuçları ele alınacaktır. Çalışmada ayrıca "Kütüphanecilik Etiğinin" doğru algılanabilmesi ve yorumlanabilmesi için "Etik" ve "Meslek Etiği" kavramları üzerinde de durulacaktır.