E-Devlet Stratejisi Bağlamında Elektronik Belge Yönetimi İçin “Yazılı Politika” Gereksinimi: Türkiye’deki Uygulamalar Üzerine Bir İnceleme
Öz
Elektronik belge yönetimi sistemlerini düzenleyen standart, rehber ve yönerge gibi dokümanlar çıkarılmasına rağmen bir politika belgesi yayımlamak ihmal edilen bir konudur. Oysa, kurum kültürü olarak benimsenen bir uygulama, hazırlanan üst düzey prosedürlerle yönetici tarafından himaye edilir. Bu yapılarak kurumun vizyon ve misyonu ışığında o uygulamanın ifade ettiği stratejik değer açıklanmış olur. Türkiye’deki örgütlerde kurumsal bilgi kaynaklarının yönetimiyle alakalı politika belgelerinin yetersizliğinden hareket edilerek böyle bir çalışmaya karar verilmiştir. Bu makalede, elektronik belge yönetimi sistemlerinin aksamasına politika belirsizliğinin de neden olabileceği savı tartışılmaktadır. Yapılan sınırlı saha araştırmasında örgütlerin politika yayınlamakta ihmalkâr davrandıkları; hatta, konuya çok da önem verilmediği kanaati oluşmuştur. Bir doktora tezinde, Milli Arşiv gibi otorite kurumların, örgütleri yönlendirebilecek bir strateji belirlememesinin de bunda etkili olduğu belirtilmektedir. Makalede nitel bir araştırma yöntemi kullanılmış ve durum tespiti anlayışı benimsenmiştir. Bakanlık, üniversite ve belediye gibi kurumların belge ve arşiv yönetimi hizmetlerini duyurdukları Web sayfaları incelenmiş, bir politika belgesi yayımlayıp yayımlamadıklarına bakılmıştır. Araştırma sırasında literatür taranırken, elektronik belge yönetimi sistemi kurup yürütme tecrübesine sahip uzmanların görüşlerine de başvurulmuştur. E-devlet uygulamalarının kurumların elektronik ortamda sunduğu hizmetlerle hayat bulduğu göz önünde bulundurulursa, bilgi ve belge yönetimi uygulamalarının sürdürülebilirliğine ve kalitesine önemli katkı sağlayacak politika belgesinin, e-devlet stratejilerinden bağımsız düşünülmemesi gerektiği görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abioye, A. (2014). Court records management and efficient administration of justice in Nigeria”, Afr. J. Lib. Arch. & Inf. Sc. 24(1). 27-39. Erişim adresi: http://eds. b.ebscohost. com/ eds/ pdfviewer/ pdfviewer?vid=0&sid=4523c6f3-9975-4bd5-b908-329e 380d2 d06% 40sessionmgr102
- Akgemci, T. (2015). Stratejik Yönetim, Ankara: Gazi Kitapevi.
- Akuffo, M. N. and Adams, M. (2016). Records management practices in ecumenical tertiary institutions: The trinity theological seminary in focus, Archives and Manuscripts, 44(2), 61–72. Erişim adresi: https://www. tandfonline. com/doi/ pdf/10. 1080/ 01576895. 2016. 1191035? needAccess =true
- Ankara Üniversitesi Belge Yönetimi ve Arşiv Sistemi Politikası. (2009). (Doküman No: BEYAS-DK-01). Erişim adresi: http://beyas. ankara. edu.tr/ wp-content/ uploads/ beyas/ dosyalar/ Politika_ strateji/ politika_metni.pdf
- Arısoy, Y. E. (2018). Türkiye’de elektronik belge yönetiminde milli arşiv politikalarının geliştirilmesi, (Yayınlanmamış Doktora Tezi) Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Bilgi ve Belge Yönetimi Anabilim Dalı.
- Arısoy, Y. E. ve Özdemirci, F. (2017). Kurum ve kuruluşların bakış açısından e-belgelerin arşivlenmesi. DTCF Dergisi, 57(2), 1250-1270.
- Aslan, S. (1997). Ulusal bilgi politikası sorunsalına pragmatik bir yaklaşım, Türk Kütüphaneciliği, 11(3), 208-216.
- BBC Records Management Policy. (2009). Erişim adresi: https://www. bbc.co.uk/ guidelines/ dq/pdf/ media/ records _management _policy _v1.4.pdf, (11.01.2019); Griffith University Records Management Policy, https:// policies. griffith. edu.au/ pdf/ Records% 20Management %20Policy.pdf
- Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik. (2004). T.C. Resmi Gazete, (25445, 27 Nisan 2004), Erişim adresi: https://www. resmigazete. gov.tr/ eskiler/ 2004/04/ 20040427.htm#12
- Bilgi toplumu stratejisi ve eylem planı (2006-2010) nihai değerlendirme raporu. (2011). Ankara: Kalkınma Bakanlığı Bilgi Toplumu Dairesi Başkanlığı. http://www. bilgitoplumu.gov.tr/wp-content/ uploads/ 2014/04/ Bilgi_ Toplumu_ Stratejisi_ ve_Eylem_ Plani_ Nihai_Degerlendirme_Raporu.pdf