Geri Çekilen Makaleler ve Yayımlandıkları Dergiler Üzerine Bibliyometrik İnceleme

Tuğba Güngör; Nimet Başarı

doi:10.24146/tk.784583

Geri Çekilen Makaleler ve Yayımlandıkları Dergiler Üzerine Bibliyometrik İnceleme

Öz

Amaç: Bilimin bütünlüğünü korumak için kusurlu çalışmalara uygulanan en önemli mekanizma makalelerin geri çekilmesidir. Çeşitli sebeplerden dolayı geri çekilen makalelerin sayısındaki artış dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, bilimsel bilgiye zarar veren bu makalelerdeki parametreleri keşfetmek amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmada, Web of Science (WoS)’da geri çekilmenin en fazla olduğu ilk 100 dergi seçilmiştir. Seçilen bu dergilerden 1978-2020 yılları arasında 1934 makalenin geri çekildiği saptanmıştır. Çalışma kapsamında yanıt aranan sorular şunlardır: 1. Geri çekilen makale sayısının en fazla olduğu yıl veya yıllar hangisidir? 2. Geri çekilen makale sayısı hangi dergi çeyreğinde daha fazladır? 3. Geri çekilen makalelerde konu dağılımı nasıldır? 4. Geri çekilen makale sayısı hangi ülke/ülkelerde daha fazladır? 5. Makalelerin yayımlandıkları ve geri çekildikleri yıl arasındaki zaman farkı ne kadardır? Bulgular: İnceleme sonucunda makalelerin geri çekilme oranlarının yıllar geçtikçe artış gösterdiği saptanmıştır. Makalelerin çoğu (%19,5) yayımlandıktan bir yıl sonra geri çekilmiştir. Makalelerde en çok geri çekilme, Q1 çeyreğindeki dergilerde olmuştur. Makalelerin konu dağılımında ise “Oncology” (%17,2) ve “Biochemistry and Molecular Biology” (%16,9) alanları öne çıkmıştır. Nature, Science ve Journal of Biological Chemistry dergilerinde yayımlanan makalelerin atıf oranı %9’dur. Ülke sıralamasında ilk sırada yer alan Amerika Birleşik Devletleri (ABD), aynı zamanda en çok atıf (%54) alan ülke olmuştur. Özgünlük: Konuya ilişkin, literatürde Türkiye adresli yayın sayısının az olduğu bilinmektedir. Bu doğrultuda geri çekilen makalelerin mevcut durumu ve değişimleri incelenmiştir. Sonuç: Bilim etiğini ihlal eden geri çekilmiş makaleler, bilimsel iletişim sistemi içerisindeki tüm katılımcıların farklı açılardan değerlendirilmesini sağlamıştır. Çeşitli değişkenler çerçevesinde incelenmiş bu yayınların sonuçları, konuyla ilgili daha fazla yayın yapılması ve çözüm geliştirilmesi gerektiğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Geri çekilen makaleler , bibliyometri , dergi çeyrekleri , dergi etki faktörü , Web of Science

Kaynakça

Ajiferuke, I. ve Adekannbi, J.O.(2020). Correction and retraction practices in library and information science journals. Journal of Librarianship and Information Science, 52(1), 169–183. doi: 10.1177/0961000618785408
Al, U. ve Soydal, İ. (2015). Bilimsel iletişimin farklı bir yüzü: Geri çekilen makaleler. U. Al ve Z. Taşkın (Yay. haz.). Prof. Dr. İrfan Çakın’a armağan içinde (s. 22–37). Ankara: Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü. Erişim adresi: http://yunus.hacettepe.edu.tr/~umutal/publications/retraction.pdf
Alrawadieh, Z. ve Zareer, A. (2019). Exploring Retraction in Tourism and Hospitality Journals. European Journal of Tourism Research, 22, 20-30. Erişim Adresi: https://ejtr.vumk.eu/index.php/about/article/view/372
Amos, K.A.(2014). The ethics of scholarly publishing: exploring differences in plagiarism and duplicate publication across nations. Journal of the Medical Library Association, 102(2), 87-91. doi: 10.3163/1536-5050.102.2.005
Campos-Varela, I., Villaverde-Castañeda, R. ve Ruano-Raviña, A. (2020). Retraction of publications: A study of biomedical journals retracting publications based on impact factor and journal category. Gaceta Sanitaria, 34(5), 1-5. doi: 10.1016/j.gaceta.2019.05.008
Chen, C., Hu, Z., Milbank, J. ve Schultz, T. (2012). A visual analytic study of retracted articles in scientific literature. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 64(2), 234-253. doi: 10.1002/asi.22755
Chen, C. (2005). CiteSpace II: Detecting and visualizing emerging trends and transient patterns in scientific literature. Journal of the American Society for information Science and Technology, 57(3), 359-377. doi: 10.1002/asi.20317
Committee on Publication Ethics (2019). Guidelines: Retraction guidelines. Erişim adresi: https://publicationethics.org/files/retraction-guidelines.pdf
Damineni, R.S., Sardiwal, K.K., Waghle, S.R. ve Dakshyani, M.B. (2015). A comprehensive comparative analysis of articles retracted in 2012 and 2013 from the scholarly literature. Journal of International Society Preventive and Community Dentistry, 5(1), 19-23. Erişim adresi: https://search.proquest.com/docview/1732325719/fulltextPDF/3598BE4DE7E14614PQ/1?accountid=11248
Dinh, L., Sarol, J., Cheng, Y.Y., Hsiao, T.K., Parulian, N. ve Schneider, J. (2019). Systematic examination of pre‐ and post‐retraction citations. Proceedings of the Association for Information Science and Technology, 56, 390-394. doi: 10.1002/pra2.35

Fanelli, D. (2013). Why growing retractions are (mostly) a good sign. PLOS Medicine, 10(12), 1-6. doi: 10.1371/journal.pmed.1001563
Fang, F.C. ve Casadevall, A. (2011). Retracted science and the retraction index. Infection and Immunity, 79(10), 3855-3859. doi: 10.1128/IAI.05661-11
Fang, F.C., Steen, R.G. ve Casadevall, A. (2012). Misconduct accounts for the majority of retracted scientific publications. Proceedings of the National Academy of Sciences, 109(42), 17028-17033. doi: 10.1073/pnas.1212247109
Foo, J.Y.A. (2010). A retrospective analysis of the trend of retracted publications in the field of biomedical and life sciences. Science and Engineering Ethics, 17(3), 459-468. doi: 10.1007%2Fs11948-010-9212-8
Grey, A., Bolland, M.J., Avenell, A., Klein, A.A. ve Gunsalus, C.K. (2020). Check for publication integrity before misconduct. Nature, 577, 167–169. doi: 10.1038/d41586-019-03959-6
Grieneisen, M.L. ve Zhang, M. (2012). A comprehensive survey of retracted articles from the scholarly literature. PLOS ONE, 7(10), 1-15. doi: 10.1371/journal.pone.0044118
Gutiérrez, S.A., Barbosa, H.J., Cuero, M.S., Duarte, E.J, Gaitán, F.E., Lozano, J.L.,... Vallejo, G.A. (2016). La retractación y la corrección de la literatura científica para conservar la integridad y la confianza en la ciencia: Un análisis de retractaciones de publicaciones biomédicas de libre acceso en PubMed, 1959-2015. Revista de la Academia Colombiana de Ciencias Exactas, Físicas y Naturales, 40(157), 568-579. doi: 10.18257/raccefyn.399
Hermerén, G. (2008). Integridad y mala conducta en el ámbito investigador. Sociedad Española de Bioquímica y Biología Molecular, 156, 5-10. Erişim adresi: https://www.sebbm.es/revista/repositorio/pdf/156/d01156.pdf
Margalida, A. ve Colomer, M.À. (2015). Mistake index as a surrogate of quality in scientific manuscripts. Proceedings of the National Academy of Sciences, 112(13), E1511. doi: 10.1073/pnas.1500322112
Masoomi, R. ve Amanollahi, A. (2018). Why Iranian biomedical articles are retracted? The Journal of Medical Education and Development, 13(2), 87-100. Erişim adresi: http://jmed.ssu.ac.ir/article-1-885-en.html
Pajić, D. (2015). On the stability of citation-based journal rankings. Journal of Informetrics, 9(4), 990-1006. doi: 10.1016/j.joi.2015.08.005
Steen, R.G., Casadevall, A. ve Fang, F.C. (2013). Why has the number of scientific retractions increased? PLOS ONE, 8(7), 1-9. Erişim adresi: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3704583/pdf/pone.0068397.pdf
Stretton, S., Bramich, N.J., Keys, J.R., Monk, J.A., Ely, J.A., Haley, C.,... Woolley, K.L. (2012). Publication misconduct and plagiarism retractions: A systematic, retrospective study. Current Medical Research and Opinion, 28(10), 1575-1583. doi: 10.1185/03007995.2012.728131
Teixeira da Silva, J.A. (2015). The importance of retractions and the need to correct the downstream literature. Journal of Scientific Exploration, 29(2), 299–302. Erişim adresi: https://www.scientificexploration.org/docs/29/jse_29_2_TeixeiradaSilva.pdf
Teixeira da Silva, J.A. ve Dobránszki, J. (2016). Notices and policies for retractions, expressions of concern, errata and corrigenda: Their importance, content, and context. Science and Engineering Ethics, 23(2), 521–554. doi: 10.1007/s11948-016-9769-y
Wager, E., Barbour, V., Yentis, S. ve Kleinert, S. (2009). Retractions: Guidance from the Committee on Publication Ethics (COPE). Maturitas, 64(4), 201-203. doi: 10.1016/j.maturitas.2009.09.018
Wang, J., Ku, J.C., Alotaibi, N.M. ve Rutka, J.T. (2017). Retraction of neurosurgical publications: A systematic review. World Neurosurgery, 103, 809-814. doi: 10.1016/j.wneu.2017.04.014

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kütüphane ve Bilgi Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Tuğba Güngör ^*
0000-0003-0601-5505
Türkiye

Nimet Başarı
0000-0003-2891-7817
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Mart 2021

Gönderilme Tarihi

24 Ağustos 2020

Kabul Tarihi

19 Şubat 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 35 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.24146/tk.784583

IZ

https://izlik.org/JA93YB48MM

APA

Güngör, T., & Başarı, N. (2021). Geri Çekilen Makaleler ve Yayımlandıkları Dergiler Üzerine Bibliyometrik İnceleme. Türk Kütüphaneciliği, 35(1), 10-27. https://doi.org/10.24146/tk.784583

Bu dergi içeriği CC BY 4.0 cc.svg?ref=chooser-v1 by.svg?ref=chooser-v1 ile lisanslanmaktadır.

Geri Çekilen Makaleler ve Yayımlandıkları Dergiler Üzerine Bibliyometrik İnceleme

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster