Araştırma Makalesi

Dünyada ve Ülkemizde RDA’ya Geçiş

Cilt: 36 Sayı: 1 30 Mart 2022
PDF İndir
EN TR

Dünyada ve Ülkemizde RDA’ya Geçiş

Öz

Amaç: Bilgi kaynaklarının bibliyografik tanımlanmasının amacı, bilgi kaynaklarını, kurallarla erişim uçlarını belirlemek ve bu kaynakları kullanıcılara sunmaktır. RDA, günümüzde bu işlemleri yapabilecek yeni kurallar bütünüdür. AAKK’den gelen sıkıntıların aşılması için RDA’ya geçilmiştir. Bu çalışmanın amacı kataloglama uygulamalarında Dünyada ve ülkemizde RDA’ya geçişin nasıl olduğunu ortaya koymaktır. Ülkemizde geçişin daha hızlanması için örneklerden faydalanılmasını sağlamaktır. Yöntem: Araştırma, RDA ile ilgili literatür taramasından oluşturuldu. “RDA” ve “RDA uygulaması” terimleriyle kütüphane veri tabanlarında yapılan ilk taramada birkaç yüz sonuçla karşılaşıldı. Arama sonuçları gözden geçirildiğinde, RDA konusunda literatürde birkaç dergi ortaya çıktı. Bu dergiler içerisindeki RDA uygulamasına geçişi tüm yönlerini kapsayan makaleler incelendi. RDA Toolkit, EURIG ve RSC web sitelerinde yer alan belgeler, bilgi merkezlerinin mevcut uygulama eğilimleri hakkında veri derlemeye yardımcı oldu. Bazı bilgi merkezlerinin web siteleri, kataloglama kuralları ve gelenekleriyle ilgili kısa genel açıklamalar sunuyordu. Bunlar, RDA uygulamalarında ve geçiş çalışmalarında rehberimiz oldu. Çalışmamızda belgesel tarama yöntemi ve betimleme yönteminden yararlanılmıştır. Bulgular: 2013 yılında uygulanmaya başlamış olan RDA, gelişmiş ülkelerde hızla yaygınlaşmıştır. Ülkemizde bazı üniversite kütüphanelerinde uygulanmaya başlanmış ancak Milli Kütüphane ve halk kütüphanelerinde henüz uygulanmamaktadır. Sonuç: RDA’ya geçişle ilgili diğer ülkelerdeki sorunlara benzer sorunlar Türkiye’ de de bulunmaktadır. Diğer ülkelerdeki çözüm önerileri incelenerek model alınabilir. Tüm dünyada RDA standartlarına geçiş hızla devam etmektedir. Ülkemizde de RDA’ya bir an önce geçilmesi kaçınılmazdır. Özgünlük: RDA günümüz koşullarında daha ayrıntılı ve birbiriyle bağlantılı bilgi kaynaklarının kullanıcıya en doğru şekilde sunulmasına olanak sağlamıştır. Yapılan bu çalışmada literatürdeki diğer çalışmalardan farklı olarak yeni kataloglama kuralı RDA standardına dünyadan çeşitli örnekler verilmiş ve ülkemizde de RDA’ya hızla geçilmesi gerektiği anlatılmıştır.

Anahtar Kelimeler

RDA , kataloglama , kataloglama kuralları , bilginin düzenlenmesi , bilgi erişim

Kaynakça

  1. Aburrow-Jones, N. (2013). RDA: Analysing the impact of a new cataloguing standard on SUNCAT, The UK’s Serials Union Catalogue. 24(2), 63-81.
  2. ALA (2011). http://www.ala.org/ala/mgrps/divs/alcts/confevents/upcoming/webinar/index.cfm.
  3. Atılgan, D. (2007). Türkiye’de kataloglamanın dünü, bugünü, geleceğe dönük beklentiler. H. Dilek-Kayaoğlu (Yay. Haz.), Prof. Dr. Meral Alpay’a Armağan içinde (ss. 25-31). İstanbul: Bayrak Matbaası
  4. Banfi, E. and Gaudinat, A. (2019). Public libraries in Switzerland: RDA and the FRBRization watershed. Library Management. 40(1/2), 98-112.
  5. Beşir, E. M. (2015). RDA: Sabancı Üniversitesi Geçiş Süreci. ÜNAK 2015 Elektronik Çağda İçerikten Mimariye Kütüphaneler 1-3 Ekim 2015 içinde (ss.19-33). Ankara: ÜNAK
  6. Beygirci, B. (2020). Kataloglamada standartlaşma ve tutarlılık: Türkiye’de farklı otomasyon sistemi kullanan beş üniversite kütüphanesinde uygulanan kaynak tanımlama ve erişim standardının tutarlılık analizi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çankırı Karatekin Üniversitesi
  7. Coyle, K. (2014). FRBR, twenty years on. Cataloging & Classification Quarterly 53(3-4) 265-285. doi: 10.1080/01639374.2014.943446
  8. Coyle, K. ve Hillmann, D. (2007). Resource Description and Access cataloguing rules for the 20th century (RDA). D-Lib Magazine 13(1/2).
  9. Cünüş, S. A. (2020). Yazma ve eski harfli basma eserlerde bibliyografik tanımlama. İstanbul: Hiperlink.
  10. Çakmak, T. (2018). Bilginin düzenlenmesinde yenilikler: Avrupa''da ve Türkiye''de RDA uygulamalarına yönelik bir değerlendirme. Tarık Akan Toplantıları I: Bilgi ve Belge Yönetimi Alanında Bilgiye Erişim/Kataloglama Sorunları Semposyumu Bildiriler Kitabı içinde (ss. 23-44). İstanbul: Hiperyayın.

Kaynak Göster

APA
Bayter, M. (2022). Dünyada ve Ülkemizde RDA’ya Geçiş. Türk Kütüphaneciliği, 36(1), 54-73. https://doi.org/10.24146/tk.991593