Araştırma Makalesi

Türk Kamu Yönetiminin Bilgi Toplumuna Dönüşüm Niyet-Eylem Uyumuna Yönelik Bir Araştırma: Merkezi Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Stratejik Planlarının Analizi

Cilt: 39 Sayı: 2 30 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

Türk Kamu Yönetiminin Bilgi Toplumuna Dönüşüm Niyet-Eylem Uyumuna Yönelik Bir Araştırma: Merkezi Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Stratejik Planlarının Analizi

Öz

Amaç: Bu çalışmanın temel amacı, Türk kamu yönetiminin bilgi toplumu olma niyetini ortaya koymaktır. Kamu yönetiminin bilgi toplumuna dönüşüm stratejilerini belirlemeye katkıda bulunmayı hedefleyen bu çalışmada, kurumların uzun dönemli hedef ve niyet beyanı olarak kabul edilebilecek stratejik planları (güncel planlar) analiz edilmiştir. Yöntem: Çalışmanın temel araştırma sorusuna cevap aramak için Türk kamu yönetiminde politika belirleyicisi konumundaki merkezi yönetim kapsamındaki 62 adeti merkez teşkilatı (16 adet bakanlık, 46 adet başkanlık/genel müdürlük/kurul/kurum/diğer), 9 adeti KİT’ler ve 5 adeti düzenleyici ve denetleyici kurul/kurum olmak üzere toplam 76 kurum ve kuruluşun stratejik planları, Montviloff’un (1990) bilgi politikası yaklaşımının temel bileşenleri dikkate alınarak belirlenen anahtar kelimeler üzerinden içerik analizine tabi tutulmuştur. Anahtar kelimelerin frekans analizini takiben niyet-eylem uyumunu ortaya koymak için stratejik planlar daha detaylı incelenerek ilişki analizi yapılmıştır. Bulgular: Anahtar kelimelerin stratejik planların hangi bölümünde, ne kadar ve hangi bağlamda nasıl geçtiğine bakılmıştır. Buna göre en fazla geçen kelime ‘dijitalleşme’, en az geçen kelime ise ‘bilgi toplumudur’. Planlarda konulan hedeflere ulaşmak için bir strateji, proje ya da faaliyet belirlenip belirlenmediğine bakılarak niyet-eylem uyumu örnekler üzerinden incelenmiştir. Sonuç: Analiz sonuçları, Türk kamu yönetiminin bilgi toplumuna dönüşme yönünde niyeti ve çabasının yüksek olmasıyla birlikte; istenen ve hedeflenen seviyede bir dönüşümün sağlanamadığını göstermekte olup, bu konuda en önemli eksikliğin stratejik eylemlerin doğrudan hayata geçirilmesi olduğunu göstermektedir. Bu konuda gelecekte yapılabilecek olan çalışmalarda, plan dönemi sonunda gerçekleşme oranları dikkate alınarak karşılaştırmalı bir değerlendirme yapılmasında fayda bulunmaktadır. Özgünlük: Türk kamu yönetiminin bilgi politikalarını stratejik planlar üzerinden inceleyen çok fazla sayıda çalışmaya rastlanmamış olup, bu yönüyle özgün ve değerlidir. Çalışmanın bulgularının alana katkıda bulunarak karşılaştırmalı çalışmalar için de veri sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Bilgi toplumu , bilgi politikası , kamu yönetimi , stratejik planlar , Türkiye Cumhuriyeti

Kaynakça

  1. Ahmed, S. ve diğerleri. (2025). Artificial intelligence (AI) in libraries. The Critical Review of Social Sciences Studies, 3(1), 1462 - 1468. https://thecrsss.com/index.php/Journal/article/download/237/256
  2. Al, H. (2002). Bilgi toplumu ve kamu yönetiminde paradigma değişimi. Ankara: Bilimadamı Yayınları. https://www.siyasalkitap.com/bilgi-toplumu-ve-kamu-yonetiminde-paradigma-degisimi
  3. Anayasa (2025, 5 Şubat). 1982 Anayasası. https://www.icisleri.gov.tr/kurumlar/icisleri.gov.tr/IcSite/illeridaresi/Mevzuat/Kanunlar/Anayasa.pdf
  4. Avaner, T. ve Fedai, R. (2019). Türk kamu yönetiminde ofis sistemi: E-devlet uygulamalarından dijital dönüşüm ofisine. Amme İdaresi Dergisi, 52(2), 149-172. https://ammeidaresi.hacibayram.edu.tr/
  5. Baran, A. G. ve Erdem, M. T. (2017). Bilgi toplumunda dijital bölünme: Bilişim ve iletişim teknolojileri üzerinden bir tartışma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(15-Kayfor Özel Sayısı), 1505-1518. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1014588
  6. Bayansar, R. ve Özer, M. A. (2023). Türk kamu yönetiminin yakın dönem tarihsel gelişimi üzerine değerlendirmeler. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(1), 389-406. https://doi.org/10.33206/mjss.1179198
  7. Bell, D. (1997). The coming of post-industrial society: A venture in social forecasting. New York: Basic Books. https://www.amazon.com/Coming-Post-Industrial-Society-Venture-Forecasting/dp/0465097138
  8. Bir, B. ve Karabay, M. E. (2014). Investigating the influence of attitudes and behaviours of knowledge professionals on the effectiveness of knowledge management system: A study on Turkish corporations. Türk Kütüphaneciliği, 28(4), 474-495. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/807960
  9. Blair, R. (2004). Public participation and community development: The role of strategic planning. Public Administration Quarterly, 28(1), 102-147. https://bridgewaterdistrict5.wordpress.com/wp-content/uploads/2011/07/public_participation_and_community_development.pdf
  10. Boyalı, H. (2023). Türkiye’de vatandaş odaklı idare: E- devlet ötesi dijitalleşen kamu. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, 6(2), 172-190. https://doi.org/10.38057/bifd.1325556

Kaynak Göster

APA
Şeşen, Y., & Şeşen, E. (2025). Türk Kamu Yönetiminin Bilgi Toplumuna Dönüşüm Niyet-Eylem Uyumuna Yönelik Bir Araştırma: Merkezi Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Stratejik Planlarının Analizi. Türk Kütüphaneciliği, 39(2), 107-153. https://doi.org/10.24146/tk.1583426